Thói quen uống cà phê phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe
VOV.VN - Cà phê giúp tỉnh táo và nâng cao hiệu suất làm việc, nhưng chỉ thực sự có lợi khi được sử dụng đúng cách. Các chuyên gia cho rằng, nếu uống sai thời điểm hoặc lạm dụng caffeine, cà phê không chỉ giảm tác dụng tích cực mà còn có thể gây ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe.
Vì sao cần uống cà phê đúng cách?
Cà phê được xem là thức uống tương đối an toàn nếu dùng ở mức hợp lý. Caffeine trong cà phê giúp ngăn chặn adenosine - chất gây buồn ngủ trong não, đồng thời làm tăng hoạt động của dopamine và norepinephrine, từ đó giúp cơ thể tỉnh táo, tập trung và tràn đầy năng lượng hơn.
Tuy nhiên, lợi ích này chỉ đạt được khi cà phê được sử dụng đúng thời điểm và liều lượng phù hợp với thể trạng từng người.
Lợi ích của việc uống cà phê hợp lý
Khi uống cà phê đúng cách, cơ thể có thể nhận được nhiều lợi ích tích cực:
Tăng năng lượng và sự tỉnh táo: Caffeine kích thích hệ thần kinh trung ương, cải thiện khả năng tập trung và hiệu suất làm việc.
Thúc đẩy trao đổi chất: Caffeine hỗ trợ quá trình chuyển hóa năng lượng, góp phần đốt cháy calo hiệu quả hơn.
Giảm nguy cơ một số bệnh mạn tính: Việc sử dụng cà phê ở mức vừa phải có thể giúp giảm nguy cơ mắc Parkinson, Alzheimer, tiểu đường type 2 và một số bệnh tim mạch.
Hỗ trợ tiêu hóa: Cà phê có tác dụng nhuận tràng nhẹ, giúp kích thích tiêu hóa, đặc biệt khi uống vào buổi sáng. Tuy nhiên, cần tránh uống khi bụng đói để không gây kích ứng dạ dày.
Tác hại khi uống cà phê không đúng cách
Ngược lại, việc uống cà phê sai thời điểm, quá liều hoặc quá thường xuyên có thể gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực. Do caffeine kích thích mạnh hệ thần kinh trung ương, việc nạp quá nhiều có thể khiến cơ thể bồn chồn, lo lắng, tim đập nhanh, run tay. Một số người còn gặp tình trạng đau bụng, tiêu chảy do cơ thể không kịp thích nghi.
Ngoài ra, caffeine tồn tại trong cơ thể khá lâu, có thể kéo dài đến 14 giờ, trong đó tác dụng kích thích trung bình khoảng 6 giờ sau khi uống. Vì vậy, uống cà phê muộn trong ngày dễ gây khó ngủ, mất ngủ, đau đầu hoặc tỉnh giấc giữa đêm.
Uống cà phê thế nào là hợp lý?
Thời điểm uống cà phê phù hợp: Giữa buổi sáng, khoảng từ 9-11h, được xem là thời điểm lý tưởng để uống cà phê. Nguyên nhân là sau khi thức dậy, cơ thể tự tăng tiết cortisol trong vòng 30-45 phút để giúp tỉnh táo. Nếu uống cà phê ngay lúc này, nồng độ cortisol tăng cao hơn mức cần thiết, có thể gây căng thẳng cho cơ thể.
Ngoài ra, uống cà phê trước khi tập thể dục khoảng 30 phút cũng mang lại lợi ích, giúp tăng khả năng tập trung, cải thiện hiệu suất vận động và giảm đau cơ sau khi tập.
Lưu ý không uống cà phê khi đói, không uống trong hoặc ngay sau bữa ăn và hạn chế uống vào buổi tối để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Liều lượng cà phê nên dùng
Tùy cơ địa từng người, khả năng dung nạp caffeine sẽ khác nhau. Tuy nhiên, theo khuyến nghị chung, lượng caffeine an toàn cho người trưởng thành là khoảng 400 mg mỗi ngày, tương đương 3-4 ly cà phê pha thông thường. Việc uống vượt mức này có thể dẫn đến tình trạng “say cà phê” với các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh, mất ngủ hoặc rối loạn tiêu hóa.
Những lưu ý khi uống cà phê
Bên cạnh thời gian và liều lượng, cách pha và sử dụng cà phê cũng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe:
Hạn chế thêm đường: Việc cho quá nhiều đường vào cà phê làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, gan nhiễm mỡ và bệnh tim mạch.
Có thể thêm quế hoặc ca cao: Những nguyên liệu này giàu chất chống oxy hóa, giúp chống viêm, hỗ trợ bảo vệ tim và não, đồng thời góp phần ổn định đường huyết.
Hạn chế dùng kem béo: Kem nhân tạo có thể làm giảm lợi ích vốn có của cà phê. Thay vào đó, sữa tươi hoặc sữa ít béo là lựa chọn lành mạnh hơn, đồng thời bổ sung thêm canxi cho cơ thể.
Uống cà phê đúng cách không chỉ giúp tận hưởng hương vị quen thuộc mà còn mang lại nhiều lợi ích lâu dài cho sức khỏe. Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể và điều chỉnh thói quen sử dụng sao cho phù hợp.
Uống cà phê kiểu này, bạn đang nạp chất độc chứ không phải năng lượng
Với vô vàn lựa chọn về hương vị và chất tạo ngọt hiện nay, việc lạm dụng các loại cà phê không lành mạnh rất dễ xảy ra.
