“Thủ phạm” khiến người trẻ tăng cân: Nhiều người mắc phải mà không biết
VOV.VN - Thức khuya, thiếu ngủ kéo dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm rối loạn ăn uống, gia tăng cảm giác thèm đồ ngọt và là thủ phạm gây thừa cân, béo phì.
Thức khuya – vòng luẩn quẩn của mệt mỏi và ăn uống thất thường
10 giờ tối tại một khu trọ sinh viên, nhiều căn phòng vẫn còn sáng đèn. Trên bàn học là sách vở, máy tính xen lẫn những gói bánh kẹo, mì ăn liền. Với không ít sinh viên, học tập về đêm đã trở thành thói quen khó bỏ.
Hoàng Minh Hải, sinh viên Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam chia sẻ, có những hôm em học bài đến 12 giờ đêm, thậm chí muộn hơn. Mỗi khi đói, Hải thường ăn bánh ngọt hoặc mì tôm cho nhanh. “Ban đầu em không để ý, nhưng dần dần thấy mình tăng cân lúc nào không hay”, Hải nói.
Không chỉ sinh viên, thức khuya cũng là “chuyện thường ngày” của nhiều nhân viên văn phòng. Anh Trần Bảo Minh, làm việc tại một ngân hàng trên phố Chùa Láng cho biết, do khối lượng công việc lớn, anh thường làm đến 11–12 giờ đêm. “Tối muộn là rất đói nên tôi hay gọi đồ ăn nhanh. Sáng hôm sau lại không kịp ăn sáng, chỉ uống cà phê cho tỉnh”, anh Minh chia sẻ.
Thức khuya – ăn muộn – bỏ bữa sáng đang tạo thành một vòng lặp phổ biến ở người trẻ. Cảm giác mệt mỏi vì thiếu ngủ khiến nhiều người có xu hướng tìm đến các loại thực phẩm giàu năng lượng như đồ ngọt, nước ngọt, thức ăn nhanh để “chống buồn ngủ”. Tuy nhiên, những thói quen tưởng chừng nhỏ nhặt này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe.
Vì sao thiếu ngủ khiến cơ thể dễ tăng cân?
Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, Phó Tổng Thư ký Tổng hội Y học Việt Nam, thức khuya và ngủ không đủ giấc có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng thừa cân, béo phì.
“Người thức khuya sẽ kéo dài thời gian ăn trong ngày. Trung bình cứ khoảng 4 tiếng, dạ dày lại có cảm giác đói, vì vậy những người thức đêm rất dễ ăn đêm. Ăn đêm thường có năng lượng cao và dễ tích mỡ. Bên cạnh đó, ngủ ít khiến cơ thể mệt mỏi, lười vận động hơn. Những người ngủ dưới 5 tiếng mỗi ngày có nguy cơ béo phì tăng thêm khoảng 15%”, TS.BS Trương Hồng Sơn cho biết.
Không chỉ vậy, thiếu ngủ còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chuyển hóa năng lượng của cơ thể. Khi ngủ không đủ, chuyển hóa cơ bản giảm, tức là cơ thể cần ít năng lượng hơn để duy trì hoạt động. Lượng năng lượng dư thừa từ thức ăn vì thế dễ bị tích trữ thành mỡ.
Đặc biệt, giấc ngủ còn liên quan mật thiết đến hai loại hormone điều hòa cảm giác ăn uống là leptin và ghrelin. Leptin có nhiệm vụ báo hiệu cho não bộ khi cơ thể đã nạp đủ năng lượng, trong khi ghrelin kích thích cảm giác đói. Khi ngủ không đủ giấc, leptin giảm, ghrelin tăng khiến cơ thể thèm ăn nhiều hơn và khó kiểm soát lượng thức ăn nạp vào.
Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, người thiếu ngủ thường có xu hướng thèm các thực phẩm giàu năng lượng như đồ ngọt, bánh kẹo, đồ ăn nhanh. Nguyên nhân là do não bộ phải làm việc nhiều hơn để duy trì sự tỉnh táo, từ đó phát tín hiệu tìm kiếm nguồn năng lượng hấp thu nhanh.
“Đồ ngọt, nước ngọt giúp cơ thể cảm thấy tỉnh táo tức thời nhờ kích thích dopamine. Khi mệt mỏi, con người thường tìm đến những thực phẩm này để bù đắp năng lượng, nhưng nếu lặp lại thường xuyên sẽ rất dễ dẫn đến thừa cân, béo phì”, TS.BS Trương Hồng Sơn phân tích.
Ngủ đủ – giải pháp đơn giản để kiểm soát cân nặng
Để hỗ trợ kiểm soát cân nặng và phòng ngừa béo phì, TS.BS Trương Hồng Sơn khuyến nghị, mỗi người cần xây dựng thói quen ngủ nghỉ khoa học. Phòng ngủ nên có không gian vừa phải, nhiệt độ lý tưởng khoảng 27 độ C, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ.
Bữa tối không nên ăn quá no và cần cách giờ ngủ từ 2–3 tiếng. Hạn chế các chất kích thích như cà phê, nước tăng lực vào buổi tối. Trước khi ngủ có thể tắm nước ấm, đọc sách, tập các bài thư giãn nhẹ nhàng và uống đủ nước. Bên cạnh đó, chế độ ăn uống hợp lý với nhiều rau xanh, ăn theo thứ tự rau – đạm – tinh bột cũng góp phần quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng.
Thức khuya có thể là lựa chọn bất đắc dĩ của nhiều người trong cuộc sống hiện đại, nhưng nếu kéo dài, thói quen này sẽ âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe. Ngủ đủ giấc không chỉ giúp cơ thể hồi phục mà còn là “chìa khóa” quan trọng để giữ gìn vóc dáng và phòng tránh các rối loạn chuyển hóa.
Ngủ bao nhiêu là đủ để không béo và khỏe mạnh mỗi ngày?
VOV.VN - Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Ngủ đủ và đúng giờ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, ổn định tâm lý và duy trì hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, nhiều người băn khoăn liệu ngủ nhiều có gây tăng cân và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hay không.
