Uống nước mía đặc có chữa bệnh tiểu đường?
VOV.VN - Nhiều người tin uống nước mía đặc có thể chữa tiểu đường, thực tế, khi người bệnh đái tháo đường nạp vào cơ thể cùng thời điểm một lượng đường quá lớn, đường huyết có thể tăng vọt rất nhanh, gây nguy hiểm.
Uống nước mía đặc có thể chữa bệnh tiểu đường?
Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, thời gian gần đây, thông tin "uống nước mía đặc để chữa tiểu đường" được lan truyền với mức độ ngày càng tinh vi.
Những luận điệu này thường núp bóng “thuận tự nhiên”, đánh vào tâm lý lo sợ của người bệnh, cho rằng bác sĩ chỉ cho thuốc tây hạ đường và việc xét nghiệm không thể phản ánh đúng bản chất bệnh. Thậm chí, họ đưa ra khái niệm mơ hồ như “đường âm – đường dương” như một “chìa khóa thật sự”.
"Đó là thông tin sai! Và nguy hiểm nhất ở chỗ những thông tin sai lệch có thể khiến người bệnh bỏ điều trị chuẩn, trong khi đường huyết vẫn âm thầm phá hỏng mắt, thận, thần kinh, tim mạch, cơ thể họ", bác sĩ Tuấn khẳng định.
Theo bác sĩ, nước mía đặc thực chất là nước đường đậm đặc, chứa lượng đường cao, chủ yếu là sucrose, kèm glucose và fructose. Việc cổ súy uống nước mía đặc hơn, đậm hơn, nguyên chất hơn thực chất là đưa vào cơ thể một lượng đường lỏng lớn hơn, hấp thu nhanh hơn.
Khi người bệnh đái tháo đường nạp vào cơ thể cùng thời điểm một lượng đường quá lớn, đường huyết có thể tăng vọt rất nhanh. Hậu quả trước mắt là tăng áp lực thẩm thấu máu, kéo theo tiểu nhiều, khát nhiều, khô miệng, mệt lả, mắt nhìn mờ, đau đầu và cảm giác kiệt sức.
Ở mức nặng hơn, cơ thể sẽ mất nước và rối loạn điện giải, đặc biệt ở người thiếu insulin rõ, tình trạng tăng đường huyết có thể thúc đẩy nhiễm toan ceton đái tháo đường. Còn ở một số người đái tháo đường type 2 có thể dẫn đến hội chứng tăng áp lực thẩm thấu tăng đường huyết đều là các cấp cứu nội khoa, có nguy cơ rối loạn ý thức, hôn mê, thậm chí tử vong nếu chậm xử trí.
"Có người thích dùng chữ “tự nhiên” nhưng đường tự nhiên thì vẫn là đường. Cơ thể không hề có cơ chế đường lấy từ cây mía thì lành hơn, còn đường trong lon nước ngọt thì mới xấu. Về chuyển hóa, khi bạn uống một thức uống ngọt đậm ở dạng lỏng, glucose máu có thể tăng nhanh, đặc biệt ở người đã có đề kháng insulin hoặc thiếu insulin. Chính vì vậy, khuyến cáo hiện nay của các bác sĩ đều đi theo một hướng rất rõ: Ưu tiên nước lọc và giảm đường tự do trong khẩu phần xuống dưới 10% tổng năng lượng, tốt hơn nữa là dưới 5%", bác sĩ Tuấn nêu rõ.
Điều trị đúng cách để sống khỏe
Bác sĩ cũng phân tích thêm, tổng quan hệ thống phục vụ cho Dietary Guidelines Advisory Committee 2025 kết luận rằng đồ uống có đường liên quan với nguy cơ đái tháo đường type 2 cao hơn ở người lớn. Một phân tích gộp năm 2025 cũng cho thấy đường tiêu thụ dưới dạng đồ uống có liên quan với tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Nói cách khác, khoa học đang cảnh báo giảm đồ uống ngọt, chứ không hề cổ vũ biến nước mía đặc thành phác đồ điều trị.
Cho đến nay chưa thấy bằng chứng lâm sàng chất lượng cao nào chứng minh rằng uống nước mía nguyên chất có thể làm lui bệnh, đảo ngược bệnh, hay thay thế thuốc điều trị đái tháo đường. Ngược lại, trong một nghiên cứu trên người, khi dùng nước mía như đồ uống bổ sung sau vận động, đường huyết sau đó tăng cao hơn so với nước lọc và còn cao hơn cả đồ uống thể thao thương mại trong pha hồi phục.
"Dù đối tượng nghiên cứu là vận động viên, không phải bệnh nhân đái tháo đường, kết quả vẫn cho thấy một thực tế: Nước mía không phải loại đồ uống “lành” với đường máu", vị chuyên gia cho hay.
Điều đáng sợ nhất là hậu quả đến rất chậm nên nhiều người chủ quan. Biến chứng tiểu đường không diễn ra ngay lập tức, bệnh diễn tiến âm thầm trong võng mạc, cầu thận, nội mạc mạch máu, sợi thần kinh ngoại biên.
Vì vậy, khi đã mắc đái tháo đường, người bệnh không nên đánh đổi sức khỏe của mình bằng những lời khuyên truyền miệng, những phác đồ điều trị “thuận tự nhiên” không được kiểm chứng, hay những cốc nước mía, nước ngọt được khoác lên chiếc áo chữa bệnh. Tiểu đường không thể kiểm soát bằng niềm tin, mà cần được theo dõi đúng bằng xét nghiệm, thăm khám với bác sĩ, xây dựng chế độ ăn phù hợp, vận động đều đặn và dùng thuốc đúng chỉ định khi cần.