(VOVworld)- ชนเผ่าไทเป็นหนึ่งในชนกลุ่มน้อยที่มีภาษาพูดและภาษาเขียนเป็นของตนเอง อาศัยในเขตเขาทางเหนือของเวียดนามเป็นส่วนใหญ่เช่นที่จังหวัดเดียนเบียน เซินลา เอียนบ๊าย หว่าบิ่งเหงะอาน เป็นต้น โดยตั้งเป็นหมู่บ้านในเขตที่มีพื้นที่ราบหรือริมแม่น้ำ อาศัยในบ้านยกพื้นและประกอบอาชีพเกษตรกรรมปลูกข้าวนาดำเป็นหลัก

ชนเผ่าไทในเวียดนาม (dantocviet.vn)

หากท่านได้มีโอกาสเยี่ยมชมพิพิทภัณฑ์ชาติพันธุ์เวียดนามก็จะเห็นส่วนจัดแสดงอย่างละเอียดและหลากหลายเกี่ยวกับชนเผ่าไทในเวียดนาม ตามข้อมูลที่ระบุนั้นในจำนวนชนกลุ่มน้อยเผ่าต่างๆชนเผ่าไทและไตมีประชากรมากที่สุดโดยชนเผ่าไทแบ่งเป็นสองกลุ่มกลักคือไทดำกับไทขาวโดยสามารถสังเกตุได้จากชุดแต่งกายที่มีสีดำกับสีขาวและสถาปัตยกรรมบ้านเรือน เมื่อมีการอพยพแยกย้ายไปตั้งถิ่นฐานในท้องถิ่นอื่นๆชนเผ่าไทยังแบ่งออกเป็นกลุ่มย่อยหลายกลุ่ม เช่นที่จ.เหงะอานชนเผ่าไทแบ่งเป็นสองสายคือไทเหมื่อง ไทยอหรือเป็นไทขาว และไทยายหรือไทดำ นายเลืองวันเทียด เจ้าหน้าที่พิพิทภัณฑ์ชาติพันธุ์เผยว่า ถึงแม้จะมีการแบ่งสายแบ่งกลุ่มแต่หลักแหล่งอาศัยของชนเผ่าไทดำและไทขาวนั้นมักจะอยู่ใกล้กันและเพื่อที่จะแยกแยะว่ากลุ่มไหนคือไทขาวกลุ่มไหนคือไทดำต้องอาศัยจุดเด่นที่แตกต่างหลายจุดในเขตตะวันตกเฉียงเหนือชาวไทขาวชอบใส่เสื้อผ้าสีสดใสเช่นขาวชมพู เสื้อก๊อมเป็นเสื้อแขนสั้นคอรูปหัวใจ ชาวไทดำชอบสีเข้มที่ออกแนวดำกับน้ำตาล คอตั้งสูงกระดุมรูปผีเสื้อ สำเนียงการพูดก็มีความแตกต่างกันบ้าง ชาวไทดำมีน้ำเสียงหนักกว่าไทขาว ความแตกต่างอีกข้ออยู่ที่การนับเลข โดยชาวไทดำชอบใช้เลขคี่ส่วนไทขาวนิยมเลขคู่ตามความเชื่อที่ว่า เลขคู่สะท้อนให้เห็นถึงความสมบูรณ์มีคู่มีครอบครัว ส่วนเลขคี่เป็นการพัฒนาเจริญก้าวหน้า

ชนเผ่าไทขาว (dantocviet.vn)

ในด้านความเลื่อมใสนั้น ชนเผ่าไทเชื่อว่าโลกมีเทพเจ้าหลายองค์และมีประเพณีการบูชาบรรพบุรุษ เนื่องจากชีวิตมีความผูกพันธุ์กับการผลิตเกษตรจึงมีประเพณีการไปเอาน้ำในคืนส่งท้ายปีเก่าและเทศกาลรับเสียงฟ้าร้องต้อนรับปีใหม่ รวมทั้งเทศกาลขอพรขอฝนฉลองความอุดมสมบูรณ์อีกหลายเทศกาล ส่วนสำหรับผู้ที่เสียชีวิตพวกเขาถือว่าจะได้ไปใช้ชีวิตในโลกใหม่ดังนั้นงานศพจึงเป็นพิธีส่งดวงวิญญาณของผู้ตายไปสู่สรวงสวรรค์

ชาวไทดำ (dantocviet.vn)

ชนเผ่าไทในเวียดนามมีหลายตระกูลและแต่ละตระกูลก็จะมีข้อห้ามที่ไม่เหมือนกัน เช่นตระกูลหล่อจะไม่ทานนก ตระกูลกว่างไม่ทานเนื้อเสือ เป็นต้น นอกจากนั้นประเพณีการเส้นไหว้บูชาของชาวไทดำกับไทขาวก็ไม่เหมือนกันโดยชาวไทดำเป็นกลุ่มที่ไม่มีหลักแหล่งอาศัยแน่นอนและทำนาเลื่อนลอย ชีวิตไม่มีความมั่นคงจึงต้องอาศัยการเส้นไหว้เทวดาฟ้าดินเพื่อขอให้คุ้มครองชีวิตมากกว่าชาวไทขาว ส่วนคนไทขาวยึดอาชีพทำข้าวนาดำเป็นหลักจึงมีชีวิตที่อิ่มนำมั่นคงมากกว่า
เนื่องจากชีวิตความเป็นอยู่ของชนเผ่าไทอาศัยอาชีพเกษตรกรรมปลูกข้าวทำนาเป็นหลักดังนั้นพวกเขาจึงมีประสบการณ์ในการทำเหมืองฝายเพื่อสนองน้ำให้แก่ทุ่งนา โดยเฉพาะนาขั้นบันใด ซึ่งไม่เพียงแต่สามารถสร้างผลผลิตที่หล่อเลี้ยงชีวิตชาวบ้านเท่านั้นหากยังสะท้อนให้เห็นถึงเอกลักษณ์วัฒนธรรมที่โดดเด่นของชนเผ่าที่ได้สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน./.

Lan Anh/VOV5