ม้าในศิลปะการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์จากศิลปะพื้นบ้านสู่ศิลปะสมัยใหม่

งานนิทรรศการดึงดูดผู้เข้าร่วมงานเป็นจำนวนมาก รวมทั้งผู้เข้าร่วมงานชาวต่างชาติ

ผลงานจำนวน 60 ชิ้นที่ถูกจัดแสดงในงานนิทรรศการ “ม้าในศิลปะการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์” ณ พิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์เวียดนาม กรุงฮานอย ได้นำเสนอมุมมองที่หลากหลายเกี่ยวกับภาพลักษณ์ของม้าในเชิงศิลปะสร้างสรรค์ อาทิ ภาพเทพย้องในผลงานของจิตรกร เหงวียนตือเงียม โงแม็งเลิน เจิ่นแค๊งเจือง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการผสมผสานอย่างกลมกลืนระหว่างคุณค่าดั้งเดิมกับภาษาทัศนศิลป์ร่วมสมัย

ในชีวิตของชุมชนเขตเขา ม้าถือเป็นเพื่อนร่วมทางที่ใกล้ชิด ซึ่งถูกถ่ายทอดอย่างมีชีวิตชีวาในผลงานของจิตรกร โตหงอกเวิน เหงวียนวันติ บุ่ยซวนฟ้าย ในช่วงสงคราม ภาพม้าที่อยู่เคียงข้างทหาร โดยเฉพาะกับประธานโฮจิมินห์ ผ่านผลงานของจิตรกร เซืองบิ๊กเลียน เหงวียนจ่องเกียม หรือ เหงวียนถุ ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ที่เต็มเปี่ยมด้วยคุณค่าความเป็นมนุษย์ สำหรับผู้เข้าชมที่หลงรักศิลปะ นี้เป็นโอกาสที่หาได้ยากในการชื่นชมผลงานอันโดดเด่นของศิลปินเอกชื่อดัง

ม้าเป็นหนึ่งในสิบสองนักษัตรในวัฒนธรรมพื้นเมืองและชีวิตประจำวัน แต่ผู้คนมักรู้จักม้ามากขึ้นผ่านหมู่บ้านชนบทและช่วงสงคราม มีศิลปินบางท่านที่มีชื่อเสียงในการวาดภาพม้า ซึ่งผ่านนิทรรศการครั้งนี้ ผมได้รู้จักผลงานหายากซึ่งอยู่ในคอลเลกชันของพิพิธภัณฑ์และของบางครอบครัว

ศิลปินหลายท่านมีผลงานเกี่ยวกับม้าหลายชิ้น ด้วยวิธีการถ่ายทอดและการใช้วัสดุที่หลากหลาย ไม่เพียงแค่ภาพวาด แต่ยังรวมถึงผลงานเครื่องเขินหรือประติมากรรม รูปปั้นเซรามิก มีผลงานชิ้นหนึ่งของศิลปิน บุ่ยซวนฟ้าย ที่สร้างความประทับใจให้กับฉันเป็นพิเศษ ซึ่งเป็นภาพเด็กหญิงขี่ม้าของเล่นที่สะท้อนความไร้เดียงสาและความบริสุทธิ์

จิตรกร เหงวียนทังลอง กับผลงาน “นายม้า”

ผลงานต่างๆ ที่ถูกจัดแสดงในงานครั้งนี้ ได้สะท้อนให้เห็นถึงความหลากหลายของประเภทและวัสดุ เช่น แลคเกอร์ ผ้าไหม ภาพวาดบนกระดาษ งานไม้ เครื่องปั้นดินเผา เซรามิก ซึ่งถูกสร้างสรรค์โดยกลุ่มช่างฝีมือพื้นเมืองและศิลปินทัศนศิลป์เวียดนามหลายรุ่น ตั้งแต่ยุคศิลปะอินโดจีน ศิลปะยุคสงคราม จนถึงศิลปะร่วมสมัย สำหรับผลงาน “นายม้า” ของจิตรกร เหงวียนทังลอง ซึ่งถ่ายทอดเรื่องราวเชิงทัศนศิลป์อย่างมีชีวิตชีวา ด้วยการทำให้ภาพลักษณ์ม้าในประติมากรรมร่วมสมัยมีความแปลกใหม่และน่าประทับใจ

มีสององค์ประกอบที่สร้างความแตกต่าง คือด้านรูปทรง มีการผสมผสานศิลปะร่วมสมัย โดยใช้ภาพนักษัตร ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของชาวเอเชียตะวันออก ในขณะที่เสื้อสูทเป็นสัญลักษณ์ของโลกตะวันตก นี่คือแนวคิดตั้งต้น ประการที่สองคือเรื่องวัสดุ ผมใช้เทคนิคปั้นลวดลายแบบโบราณ โดยยังคงร่องรอยของกระบวนการสร้างสรรค์ กลายเป็นลวดลายคล้ายลายนิ้วมือ ซึ่งสะท้อนร่องรอยของทั้งกระบวนการและสร้างความงามที่เป็นเอกลักษณ์

เมื่อมาชมนิทรรศการ “ม้าในศิลปะการสร้างสรรค์” ผู้ชมไม่เพียงได้ชื่นชมผลงานเด่นเกี่ยวกับนักษัตรนี้เท่านั้น แต่ยังได้เข้าร่วมกิจกรรมประสบการณ์ เช่น การพิมพ์ภาพม้าศิลปะพื้นบ้าน และการวาดภาพบนกระดาษย้อ อีกด้วย

“นี่เป็นประสบการณ์ที่น่าสนใจมากๆ  นิทรรศการครั้งนี้พิเศษกว่านิทรรศการอื่นๆ เพราะไม่ใช่เพียงแค่เกี่ยวกับนักษัตรเท่านั้น แต่เป็นเรื่องราวของนักษัตรที่เดินเคียงข้างมนุษย์ ทั้งศิลปะพื้นบ้าน ศิลปะดั้งเดิม ศิลปะร่วมสมัย จนถึงช่วงสงครามและชุมชนชาติพันธุ์ ที่หลากหลายอย่างยิ่ง และฉันยังได้ร่วมกิจกรรมพิมพ์ภาพม้าศิลปะพื้นบ้านอีกด้วย

ทั้งนี้ นิทรรศการ “ม้าในศิลปะการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์” ได้เปิดให้เข้าชมจนถึงวันที่ 1 มีนาคม 2026 ณ พิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์เวียดนาม เพื่อนำประสบการณ์ทางศิลปะที่เปี่ยมด้วยคุณค่าดั้งเดิม ความหมายทางจิตใจ และกลิ่นอายของยุคสมัยสู่สาธารณชนท่ามกลางบรรยากาศต้อนรับฤดูใบไม้ผลิปีมะเมีย 2026 นี้.