Rút quân khỏi Afghanistan giúp Mỹ tập trung nguồn lực đối phó Trung Quốc và Nga

VOV.VN - Giới ngoại giao và truyền thông Trung Quốc đang "hân hoan" khai thác chủ đề Mỹ rút quân khỏi Afghanistan, nhưng Tổng thống Joe Biden khẳng định, điều này giúp Mỹ tập trung hơn vào đối phó Trung Quốc và bảo vệ Đài Loan.

Giới quan sát ngoại giao nhận định việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan có thể không phải là tin tức tốt lành đối với Trung Quốc nếu như động thái này giải phóng các nguồn lực quân sự của Mỹ và cho phép Washington tập trung vào cạnh tranh chiến lược với Bắc Kinh.

Tổng thống Mỹ Joe Biden cũng đã bảo vệ quyết định của mình bằng việc nói rõ rằng việc rút quân sẽ mang lại cho Mỹ cơ hội tập trung vào việc đối phó Trung Quốc và Nga.

Trong khi ấy, truyền thông và giới ngoại giao Trung Quốc thời gian qua tận dụng mọi cơ hội có được để nhấn mạnh hình ảnh hàng ngàn người Afghanistan, bao gồm cả những nhân viên làm việc cho Mỹ, chen nhau trên đường băng sân bay quốc tế Kabul khi các máy bay vận tải của Mỹ cất cánh, coi đó như bằng chứng chứng minh Washington ích kỷ và không đáng tin cậy đối với các đồng minh và đối tác của họ ở cả châu Âu lẫn châu Á.

Việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan được xem là đòn giáng mạnh vào uy tín của Mỹ.

Mỹ và Trung Quốc sẽ lại cạnh tranh trong vấn đề Afghanistan theo một hình thức mới

Nhưng việc rút quân nói trên cũng có tiềm năng biến Afghanistan - nơi từ lâu được coi là khu vực hợp tác chính yếu giữa Washington và Bắc Kinh, thành một đấu trường mới nhất cho thế đối đầu giữa đôi bên.

Derek Grossman - một nhà phân tích quốc phòng ở tập đoàn RAND, cho rằng duy trì ổn định ở Afghanistan là ưu tiên hàng đầu của cả Bắc Kinh và Washington. Nhưng các sự khác biệt giữa Mỹ và Trung Quốc đang ngày càng bộc lộ rõ sau khi Trung Quốc tuyên bố họ sẵn sàng cho mối quan hệ "thân thiện và hợp tác" với tổ chức Hồi giáo cực đoan Taliban (lực lượng vừa lên nắm quyền ở Afghanistan từ ngày 15/8/2021).

Grossman cho rằng Mỹ sẽ chỉ chấp nhận một "Taliban có trách nhiệm và đã cải thiện thì mới được cai quản đất nước này". Trong khi đó, Trung Quốc quan tâm nhiều hơn đến sự ổn định khu vực. Theo Grossman, chính sự khác biệt chính yếu này có khả năng dẫn tới quan hệ Mỹ-Trung Quốc ngày càng xa cách trong vấn đề Afghanistan".

Trong một cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken vào hôm 16/8, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cam kết sẽ làm việc với phía Mỹ để thúc đẩy một "sự hạ cánh nhẹ nhàng".

Còn khi được hỏi liệu có phải Trung Quốc đang cười Mỹ hay không, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã đáp lại rằng: "Chúng tôi đâu cần phải chế giễu... Đây là vấn đề cũ của Mỹ, họ không tìm kiếm nguyên nhân cho các vấn đề của riêng họ, và không cố gắng giải quyết gốc rễ của vấn đề mà tiếp tục đổ lỗi cho thế giới bên ngoài".

Hiện vẫn chờ xem liệu Trung Quốc có tận dụng được việc Mỹ rút quân hay không. 

Trung Quốc chưa thể vội vui 

Trong lúc đó, Mỹ đang phải cố gắng giữ hình ảnh của mình.

Vào hôm 18/8, Tổng thống Biden nói với hãng truyền thông ABC rằng những gì xảy ra với Afghanistan sẽ không xảy đến với các đồng minh của Mỹ.

Ông Biden nói: "Chúng tôi có một cam kết thiêng liêng với Điều 5 (của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương), đó là nếu ai đó xâm lược hoặc có hành động chống lại các đồng minh NATO, chúng tôi sẽ phản ứng. Tương tự như với Nhật Bản, Hàn Quốc, và Đài Loan".

Việc ông Biden đề cập Đài Loan (hòn đảo được Bắc Kinh coi là một bộ phận lãnh thổ của mình) đã hối thúc Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định rằng chính sách của Mỹ đối với hòn đảo này là không thay đổi. Chính sách này thường được xem là có tính mập mờ chiến lược.

Trong một diễn biến liên quan, Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris đã lên đường đi thăm Đông Nam Á nhằm nhấn mạnh cam kết của Mỹ đối với khu vực.

Shi Yinhong - một chuyên gia quốc tế tại Đại học Nhân dân, cho biết Bắc Kinh đang cẩn thận theo dõi những diễn biến ở Afghanistan.

Shi nói: "Hẳn là phải có lợi ích chiến lược nào đó cho Mỹ sau khi rút khỏi cuộc chiến 20 năm. Mỹ đã nói rõ rằng họ sẽ tập trung các lực lượng chiến lược vào Trung Quốc, tôi tin rằng Trung Quốc đang lắng nghe và theo dõi".

Lu Xiang, một chuyên gia các vấn đề về Mỹ tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho rằng châu Á-Thái Bình Dương có thể là ưu tiên hàng đầu trong chính sách nghị sự của Nhà Trắng.

Theo Lu, Mỹ luôn tìm cách gây khó dễ cho Trung Quốc thông qua các vấn đề Biển Đông và Đài Loan.

Chen Xiangmiao, nghiên cứu viên tại Viện quốc gia Trung Quốc nghiên cứu Đông Nam Á, có trụ sở ở Hải Nam, phán đoán Trung Quốc có thể đối mặt với áp lực lớn hơn từ Mỹ sau khi nước này rút hết quân khỏi Afghanistan.

Chẳng hạn, Mỹ có thể gây sức ép thêm với Trung Quốc về vấn đề Myanmar, đồng thời tăng cường giao lưu với Malaysia và Philippines trong vấn đề Biển Đông./.

Tin liên quan

Chiến thuật hăm dọa và dụ dỗ giúp Taliban nhanh chóng đánh chiếm được toàn Afghanistan
Chiến thuật hăm dọa và dụ dỗ giúp Taliban nhanh chóng đánh chiếm được toàn Afghanistan

VOV.VN - Chiến thắng chớp nhoáng của Taliban ở Afghanistan trong các tháng qua xuất phát từ nhiều yếu tố. Về phía Taliban, họ đã áp dụng chiến thuật hăm dọa và dụ dỗ, thực hiện "binh vận" để không đánh mà vẫn thắng. Việc kiểm soát được các tuyến đường mang lại lợi thế chiến lược cho họ.

Chiến thuật hăm dọa và dụ dỗ giúp Taliban nhanh chóng đánh chiếm được toàn Afghanistan

Chiến thuật hăm dọa và dụ dỗ giúp Taliban nhanh chóng đánh chiếm được toàn Afghanistan

VOV.VN - Chiến thắng chớp nhoáng của Taliban ở Afghanistan trong các tháng qua xuất phát từ nhiều yếu tố. Về phía Taliban, họ đã áp dụng chiến thuật hăm dọa và dụ dỗ, thực hiện "binh vận" để không đánh mà vẫn thắng. Việc kiểm soát được các tuyến đường mang lại lợi thế chiến lược cho họ.

Liệu Trung Quốc có vượt được Mỹ và trở thành siêu cường thực sự trước khi già hóa?
Liệu Trung Quốc có vượt được Mỹ và trở thành siêu cường thực sự trước khi già hóa?

VOV.VN - Trung Quốc hiện nay là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới và  tham vọng của Trung Quốc không dừng lại ở đó. Tuy nhiên, tốc độ già hóa dân số nhanh tại nước này được cho là sẽ khiến Trung Quốc khó có thể vượt Mỹ về kinh tế, ít nhất là cho tới năm 2050.

Liệu Trung Quốc có vượt được Mỹ và trở thành siêu cường thực sự trước khi già hóa?

Liệu Trung Quốc có vượt được Mỹ và trở thành siêu cường thực sự trước khi già hóa?

VOV.VN - Trung Quốc hiện nay là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới và  tham vọng của Trung Quốc không dừng lại ở đó. Tuy nhiên, tốc độ già hóa dân số nhanh tại nước này được cho là sẽ khiến Trung Quốc khó có thể vượt Mỹ về kinh tế, ít nhất là cho tới năm 2050.

Trung Quốc thúc đẩy quan hệ với Taliban để kiềm chế nhóm thánh chiến ETIM ở Afghanistan?
Trung Quốc thúc đẩy quan hệ với Taliban để kiềm chế nhóm thánh chiến ETIM ở Afghanistan?

VOV.VN - Ngoài Taliban, một số nhóm thánh chiến vẫn hoạt động trên đất Afghanistan, trong đó ETIM bị Trung Quốc coi là nguy hiểm nhất. Trung Quốc đang đẩy mạnh bắt tay với nhóm Hồi giáo Taliban, trên tinh thần chính trị thực dụng.

Trung Quốc thúc đẩy quan hệ với Taliban để kiềm chế nhóm thánh chiến ETIM ở Afghanistan?

Trung Quốc thúc đẩy quan hệ với Taliban để kiềm chế nhóm thánh chiến ETIM ở Afghanistan?

VOV.VN - Ngoài Taliban, một số nhóm thánh chiến vẫn hoạt động trên đất Afghanistan, trong đó ETIM bị Trung Quốc coi là nguy hiểm nhất. Trung Quốc đang đẩy mạnh bắt tay với nhóm Hồi giáo Taliban, trên tinh thần chính trị thực dụng.

Cơ hội và “cơn đau đầu” của Nga ở Afghanistan dưới thời Taliban
Cơ hội và “cơn đau đầu” của Nga ở Afghanistan dưới thời Taliban

VOV.VN - Giữa bối cảnh Taliban nhanh chóng kiểm soát Afghanistan sau Mỹ rút quân, Nga đã nhìn thấy cơ hội để thúc đẩy vai trò của mình như một cường quốc khu vực cũng như nhận thức được những rủi ro có thể phải đối mặt.

Cơ hội và “cơn đau đầu” của Nga ở Afghanistan dưới thời Taliban

Cơ hội và “cơn đau đầu” của Nga ở Afghanistan dưới thời Taliban

VOV.VN - Giữa bối cảnh Taliban nhanh chóng kiểm soát Afghanistan sau Mỹ rút quân, Nga đã nhìn thấy cơ hội để thúc đẩy vai trò của mình như một cường quốc khu vực cũng như nhận thức được những rủi ro có thể phải đối mặt.

Phụ nữ Afghanistan lo sợ về an ninh và tương lai của mình dưới chế độ Taliban lần 2
Phụ nữ Afghanistan lo sợ về an ninh và tương lai của mình dưới chế độ Taliban lần 2

VOV.VN - Hiện nay nhiều phụ nữ Afghanistan e sợ rằng các quyền lợi về giáo dục, xã hội, và chính trị mà họ được hưởng trong 2 thập kỷ qua sẽ bị cắt xén hoặc xóa bỏ hẳn khi Taliban lên nắm quyền tại quốc gia này lần thứ 2.

Phụ nữ Afghanistan lo sợ về an ninh và tương lai của mình dưới chế độ Taliban lần 2

Phụ nữ Afghanistan lo sợ về an ninh và tương lai của mình dưới chế độ Taliban lần 2

VOV.VN - Hiện nay nhiều phụ nữ Afghanistan e sợ rằng các quyền lợi về giáo dục, xã hội, và chính trị mà họ được hưởng trong 2 thập kỷ qua sẽ bị cắt xén hoặc xóa bỏ hẳn khi Taliban lên nắm quyền tại quốc gia này lần thứ 2.

Ám ảnh cảnh đám đông bám lấy máy bay Mỹ ngay trên đường băng ở Afghanistan
Ám ảnh cảnh đám đông bám lấy máy bay Mỹ ngay trên đường băng ở Afghanistan

VOV.VN - Lo sợ Taliban đã chiếm được Kabul và kiểm soát  toàn bộ lãnh thổ Afghanistan, hàng ngàn người Afghanistan tập trung về sân bay Kabul, nhiều người trong số họ cố sống cố chết bám lấy chiếc máy bay quân sự khổng lồ của Mỹ đang di chuyển bất chấp nguy hiểm, mong có cơ hội được di tản.

Ám ảnh cảnh đám đông bám lấy máy bay Mỹ ngay trên đường băng ở Afghanistan

Ám ảnh cảnh đám đông bám lấy máy bay Mỹ ngay trên đường băng ở Afghanistan

VOV.VN - Lo sợ Taliban đã chiếm được Kabul và kiểm soát  toàn bộ lãnh thổ Afghanistan, hàng ngàn người Afghanistan tập trung về sân bay Kabul, nhiều người trong số họ cố sống cố chết bám lấy chiếc máy bay quân sự khổng lồ của Mỹ đang di chuyển bất chấp nguy hiểm, mong có cơ hội được di tản.

Taliban giành chính quyền ở Afghanistan quá nhanh, Tổng thống Biden và tình báo Mỹ bất ngờ
Taliban giành chính quyền ở Afghanistan quá nhanh, Tổng thống Biden và tình báo Mỹ bất ngờ

VOV.VN - Lực lượng Hồi giáo Taliban có thực lực và đã nỗ lực tấn công thần tốc. Tuy nhiên, đối thủ của họ - chính quyền Afghanistan do Mỹ dựng lên, cũng quá yếu kém. Và tình báo Mỹ đã dự báo thiếu chính xác về sự thất thủ nhanh chóng của Kabul.

Taliban giành chính quyền ở Afghanistan quá nhanh, Tổng thống Biden và tình báo Mỹ bất ngờ

Taliban giành chính quyền ở Afghanistan quá nhanh, Tổng thống Biden và tình báo Mỹ bất ngờ

VOV.VN - Lực lượng Hồi giáo Taliban có thực lực và đã nỗ lực tấn công thần tốc. Tuy nhiên, đối thủ của họ - chính quyền Afghanistan do Mỹ dựng lên, cũng quá yếu kém. Và tình báo Mỹ đã dự báo thiếu chính xác về sự thất thủ nhanh chóng của Kabul.

Đại sứ quán Mỹ đốt tài liệu mật và sơ tán gấp nhân viên khỏi Afghanistan tránh Taliban
Đại sứ quán Mỹ đốt tài liệu mật và sơ tán gấp nhân viên khỏi Afghanistan tránh Taliban

VOV.VN - Ngày 15/8/2021, quân Taliban tiến vào thủ đô Kabul của Afghanistan. Trong bối cảnh đó, Đại sứ quán Mỹ tại đây đã khẩn trương đốt nhiều tài liệu mật và thực hiện các biện pháp hỗ trợ công dân Mỹ.

Đại sứ quán Mỹ đốt tài liệu mật và sơ tán gấp nhân viên khỏi Afghanistan tránh Taliban

Đại sứ quán Mỹ đốt tài liệu mật và sơ tán gấp nhân viên khỏi Afghanistan tránh Taliban

VOV.VN - Ngày 15/8/2021, quân Taliban tiến vào thủ đô Kabul của Afghanistan. Trong bối cảnh đó, Đại sứ quán Mỹ tại đây đã khẩn trương đốt nhiều tài liệu mật và thực hiện các biện pháp hỗ trợ công dân Mỹ.