Chất lượng nhiều trường đại học mới lập chưa đảm bảo

Phòng học thuê, thư viện tạm

Ồ ạt thành lập, song trong số hàng chục trường, nhất là những trường tư thục mới ra đời, có những trường còn khá “trứng nước”. Có thể dẫn ra hàng loạt những trường đại học, cao đẳng dù đã bắt đầu chiêu sinh, song phòng học chưa có, phải thuê cơ sở giảng dạy, học tập, thí nghiệm, thậm chí thuê cả phòng làm việc của các bộ phận chức năng như trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Vạn Xuân, Cao đẳng Ngoại ngữ - Công nghệ Việt Nhật, Cao đẳng Đông Du.

Có trường thì chia lẻ tới 5 - 7 địa điểm khác nhau và mỗi nơi cũng chỉ có dăm phòng học trong môi trường ồn ào. Đương nhiên, khi phải thuê mượn địa điểm sẽ kéo theo sự khiêm tốn và dè dặt khi đầu tư cơ sở vật chất, nhất là hệ thống trang thiết bị, phòng thí nghiệm. Chưa kể việc không chủ động về địa điểm học tập sẽ không thể tổ chức tốt việc đào tạo theo tín chỉ - hướng đào tạo tất yếu và tiên tiến hiện nay.

Nguyên nhân của tình trạng “có trường mà không có trường” này là do nhiều trường vội vã tuyển sinh khi chưa xây dựng xong cơ sở vật chất, hoặc còn khó khăn trong khâu xin cấp đất, giải phóng mặt bằng.

Bên cạnh việc thiếu thốn về diện tích, nghèo nàn về trang thiết bị, phòng thí nghiệm, thì hệ thống thư viện, giáo trình của những trường thành lập mới cũng rất khiêm tốn, nếu không muốn nói là không hề được quan tâm. Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh, Đại học Kinh tế Công nghệ Long An, Cao đẳng dân lập Kinh tế Kỹ thuật Bình Dương... là những ví dụ tiêu biểu, khi chỉ có 100 đầu sách trong thư viện; thậm chí cao đẳng Viễn Đông chỉ vẻn vẹn 7 đầu sách trong thư viện.

“Hăng hái” khai man

Giảng viên là một trong những yếu tố quyết định tới chất lượng đào tạo. Tuy nhiên không chỉ cơ sở vật chất nghèo nàn, nhiều trường đại học, cao đẳng mới thành lập còn thiếu hụt trầm trọng giảng viên, nhất là giảng viên có trình độ.
Ông Trần Bá Giao, nguyên Phó Chánh Thanh tra Bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết: Đợt rà soát chất lượng các trường đại học, cao đẳng cuối năm 2008 vừa qua đã phát hiện một số trường báo cáo không chính xác số lượng giảng viên cơ hữu khi đăng ký mở ngành đào tạo. Đại học Tư thục Công nghệ Thông tin Gia Định được phép tuyển sinh 7 ngành đại học, nhưng kiểm tra chỉ thấy có duy nhất 1 giảng viên  cơ hữu có trình độ tiến sĩ.

Trong khi đói, trường Đại học dân lập Phú Xuân được phép tuyển sinh 12 ngành đại học nhưng chỉ có 3 giảng viên cơ hữu có trình độ tiến sĩ; Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Đông Du có 6 giảng viên là cử nhân đại học ngành kế toán nhưng đào tạo 850 sinh viên.

Hay trường cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Vạn Xuân "tự nhận" có 20 tiến sĩ, 105 thạc sĩ và 62 cử nhân là giảng viên nhưng qua kiểm tra bảng lương, thanh tra Bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hiện số giảng viên thực của trường chỉ có 18 người; trong số này thì 11 là cử nhân và chỉ có 1 tiến sĩ.

Không những vậy, theo tiến sĩ Trần Thị Hà, Vụ trưởng Vụ Đại học và sau Đại học, trong số 17 trường bị xử phạt hành chính tuyển sinh vượt chỉ tiêu trên 20% trong hai năm liền thì chủ yếu là các trường mới thành lập. Thậm chí, do khai man năng lực đào tạo vượt quá thực tế nhiều lần nên khi được giao chỉ tiêu, trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Vạn Xuân đã phải liên kết với Viện Nghiên cứu Phát triển Văn hóa và Giáo dục Đông Nam Á, Viện Công nghệ Thông tin và Quản trị Tài chính để đào tạo trung cấp chuyên nghiệp, trong khi đây là những đơn vị không có chức năng đào tạo trung cấp chuyên nghiệp.

Rà soát lại chất lượng các trường Đại học, cao đẳng, ông Trần Bá Giao than thở: “Khuyết điểm chủ yếu của các trường Đại học mới thành lập là một số trường do chạy theo kinh tế, lợi nhuận mà chưa quan tâm đến chất lượng đào tạo, biểu hiện là tuyển vượt chỉ tiêu không phù hợp với cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên.

Bên cạnh đó, các trường chưa quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất, đặc biệt là hệ thống thực hành, thí nghiệm, trong khi đó một số ngành đào tạo đòi hỏi phải có thực hành. Những trường này chỉ nhìn thấy cái lợi trước mắt là giảm chi phí đầu tư nhưng lại không nhận thức được đầy đủ về hậu quả của việc chất lượng đào tạo không đảm bảo"./.