ที่ “โรงงานรีไซเคิลแก้ว Lọ Lamp” ในตำบลด่งวัน จังหวัดเตวียนกวาง ซึ่งก่อตั้งโดยนาย กาว มิง หง็อก วัย 25 ปี ขวดแก้วเก่าแต่ละอันล้วนเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวใหม่ แนวคิดการรีไซเคิลแก้วของเขาเริ่มต้นจากความชื่นชอบในการสะสมขวดที่ใช้แล้วและนำมาดัดแปลงเป็นสิ่งของที่มีประโยชน์ โดยการรีไซเคิลขวดแก้วหนึ่งอันต้องผ่านหลายขั้นตอน เริ่มจากการรวบรวมขวดแก้ว จากนั้นจึงคัดเลือก ล้างทำความสะอาด ตัด และขัดแต่ง เป็นต้น ซึ่งทุกขั้นตอนในการทำจำเป็นต้องมีอุปกรณ์ป้องกันเพื่อความปลอดภัย
“ตั้งแต่สมัยเรียนมหาวิทยาลัย ในช่วงแรก ผมต้องไปเก็บขวดแก้วจากร้านกาแฟและร้านอาหารเพื่อนำมาใช้ แต่การขนย้ายกลับมายังโรงงานค่อนข้างลำบาก นอกจากนี้ ตอนที่ผมเริ่มทำงานเกี่ยวกับขวดแก้ว ผมยังมีข้อจำกัดด้านการเงินด้วย”
หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของโรงงานแห่งนี้คือภาพศิลปะสามมิติที่สร้างสรรค์จากขวดเหล้า อย่างไรก็ตาม กระบวนการสร้างสรรค์ภาพสามมิติแต่ละชิ้นไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด
“ขวดแก้วแต่ละใบเมื่อถูกทุบให้แตกแล้ว จะได้เศษแก้วที่มีรูปร่างแตกต่างกัน ซึ่งสามารถนำมาจัดวางได้หลากหลาย ตอนนั้นเราต้องใช้ความรู้สึกของตัวเองพิจารณาว่า ควรจัดวางเศษแก้วเหล่านี้อย่างไรให้สวยงามและเหมาะสมกับรูปแบบงานศิลปะที่เราต้องการสร้างสรรค์ ขั้นตอนที่ใช้เวลานานที่สุดคือการรอให้กาวที่เทลงบนภาพแห้ง โดยต้องใช้เวลาประมาณ 10–12 ชั่วโมง กาวจึงจะเริ่มแห้ง และใช้เวลา 24 ชั่วโมงถึงจะแห้งสนิท ในระหว่างนั้น ต้องดูแลไม่ให้ภาพเอียง เพื่อป้องกันไม่ให้กาวไหลไปรวมกันอยู่ด้านใดด้านหนึ่ง และต้องระมัดระวังไม่ให้ฝุ่นละอองตกลงไปบนภาพด้วย”
แม้ว่าพลาสติกจะมีระบบการรีไซเคิลที่ค่อนข้างครบวงจรแล้ว แต่แก้วยังคงเป็นวัสดุที่ถูก “มองข้าม” เนื่องจากมีน้ำหนักมาก แตกง่าย และมีค่าใช้จ่ายในการขนส่งสูง โดยเฉลี่ย โรงงานแห่งนี้รีไซเคิลขวดแก้วประมาณ 200–300 ขวดต่อเดือน ลูกค้ามีหลากหลายกลุ่ม ตั้งแต่คนรุ่นใหม่ ผู้ที่ชื่นชอบการตกแต่งภายใน ไปจนถึงเจ้าของร้านกาแฟ โฮมสเตย์ และภาคธุรกิจ นาง มิงห์ หั่ง จากกรุงฮานอย กล่าวว่า
“ดิฉันชอบผลิตภัณฑ์จากแก้วรีไซเคิลมาก เพราะมีความคิดสร้างสรรค์ เมื่อได้ใช้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ ดิฉันรู้สึกว่าผลิตภัณฑ์แต่ละชิ้นมีความสวยงามเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว อีกทั้งยังมีประโยชน์ในชีวิตประจำวัน สามารถนำมาใช้เป็นแก้วน้ำ โคมไฟ ภาพศิลปะ และของตกแต่งต่าง ๆ ได้”
ภาพแต่ละชิ้นที่สร้างสรรค์จากแก้วรีไซเคิลล้วนมีเรื่องราวเป็นของตัวเอง แม้ลูกค้าต้องการสั่งทำผลงานชิ้นเดิมอีกครั้งก็เป็นเรื่องยาก เพราะทุกครั้งที่ทุบขวดแก้ว เศษแก้วที่แตกออกมาจะมีรูปร่างแตกต่างกันไป ความไม่แน่นอนนี้เองที่ทำให้งานประเภทนี้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและมีเสน่ห์ดึงดูดใจ
“ผมเคยต้องทุบขวดแก้วซ้ำถึง 4 ครั้ง กว่าจะได้เศษแก้วมาจัดวางเป็นภาพที่ถูกใจลูกค้าคนพิเศษคนหนึ่ง เพราะในการจัดองค์ประกอบภาพนั้น จำเป็นต้องใช้เศษแก้วชิ้นใหญ่ และต้องจัดวางให้เกิดเป็นภาพสายน้ำสีอำพันที่ไหลลงสู่แก้วใบหนึ่ง หลังจากทำเสร็จ ผมรู้สึกดีใจมากที่สามารถสร้างสรรค์ผลงานออกมาได้อย่างสวยงาม”
นอกจากการประดิษฐ์ผลิตภัณฑ์แล้ว โรงงานรีไซเคิลแก้ว Lọ Lamp ยังจัดเวิร์กช็อปให้ผู้เข้าร่วมได้สัมผัสประสบการณ์การรีไซเคิล เปิดโอกาสให้ผู้คนได้ลงมือสร้างสรรค์ผลงานจากขวดแก้วเก่าด้วยตนเอง และเข้าใจถึงคุณค่าของการนำวัสดุกลับมารีไซเคิลมากยิ่งขึ้น
“ผมทำหน้าที่ตัดขวดแก้ว ก็รู้สึกมีความสุขเพราะการนำขวดแก้วที่ถูกทิ้งกลับมารีไซเคิลช่วยให้สิ่งแวดล้อมสะอาดและสวยงามยิ่งขึ้น”
“ผมสร้างสรรค์โคมไฟที่มีเอกลักษณ์ในสไตล์วินเทจจากขวดแก้วที่ถูกทิ้ง นอกจากนี้ เมื่อสร้างสรรค์ภาพศิลปะจากแก้วรีไซเคิลจนเสร็จสมบูรณ์ ผมก็รู้สึกเหมือนได้ทำให้ภาพนั้นมีชีวิตชีวา”
ในเวลาที่จะถึง นาย กาว มิง หง็อก มีความตั้งใจที่จะพัฒนาโรงงานแห่งนี้ให้เป็นพื้นที่แห่งการสร้างสรรค์
“ผมอยากส่งข้อความถึงคนรุ่นใหม่ว่า สิ่งของที่ดูเหมือนหมดประโยชน์แล้วนั้น สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ เช่นเดียวกับขวดแก้ว เราสามารถนำมารีไซเคิลและเปลี่ยนให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่สวยงาม ใช้ประโยชน์ได้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งถือเป็นสิ่งที่มีความหมายมาก นอกจากนี้ ผมเห็นว่าแก้วก็ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเช่นกัน เพราะต้องใช้เวลานับล้านปีในการย่อยสลาย ดังนั้น ผมจึงหวังว่าทุกคนจะไม่ทิ้งเศษแก้วเกลื่อนกลาดในสิ่งแวดล้อม”
สำหรับ “โรงงานรีไซเคิลแก้ว Lọ Lamp” การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะจากแก้วไม่เพียงแต่เป็นการนำวัสดุกลับมารีไซเคิลเท่านั้น หากยังเป็นการปลุกความทรงจำให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งในรูปแบบใหม่ พร้อมทั้งช่วยเผยแพร่จิตใจแห่งการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมสู่ชุมชนอีกด้วย.








