ບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍຫຼຸດພົ້ນອອກຈາກຄວາມທຸກຍາກ, ຕົ້ນກາເຟກໍ່ພວມຢັ້ງຢືນຖານະບົດບາດເປັນຕົ້ນໄມ້ອຸດສາຫະກຳຫຼັກຂອງແຂວງ ດ້ຽນບຽນ ເທື່ອລະກ້າວ, ນຳມາເຊິ່ງມູນຄ່າເສດຖະກິດສູງເມື່ອທຽບໃສ່ຕົ້ນໄມ້ອຸດສາຫະກຳຫຼາຍຊະນິດ. ປັດຈຸບັນ, ແຂວງພວມມຸ່ງໄປເຖິງເປົ້າໝາຍກາຍເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາເຂດປູກຕົ້ນກາເຟໃຫຍ່ຂອງ ຫວຽດນາມ, ພ້ອມທັງຍູ້ແຮງການສ້າງເຄື່ອງໝາຍການຄ້າທີ່ໝັ້ນແກ່ນມຸ່ງໄປເຖິງການສົ່ງອອກຕະຫຼາດສາກົນຈຸດສຸມ.
ດ້ຽນບຽນ ມີເງື່ອນໄຂທຳມະຊາດທີ່ເອື້ອອຳນວຍເພື່ອພັດທະນາຕົ້ນກາເຟ Arabica. ຕົ້ນໄມ້ຊະນິດນີ້ປະກອບສ່ວນສຳຄັນຕໍ່ການພັດທະນາເສດຖະກິດກະສິກຳ, ຍົກສູງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ, ພິເສດແມ່ນພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ. ຕາມການສະຖິຕິຂອງແຂວງ, ປີ 2025, ລາຄາກາເຟສະເລ່ຍໃນເນື້ອທີ່ 1 ເຮັກຕາ ແມ່ນປະມານ 300 ລ້ານດົ່ງ. ສິ່ງເປັນໜ້າເອົາໃຈໃສ່ນັ້ນແມ່ນ, ໃນ 1 ປີ, ສະມາຊິກສະຫະກອນ ຟາດິນ ຜູ້ໜຶ່ງ (ຕາແສງ ຕວນຢາວ) ສາມາດເກັບເງິນໄດ້ເກືອບ5 ຕື້ດົ່ງ(ປະມານ 190.255 USD)ໃນເນື້ອທີ່ປູກກາເຟ 6 – 7 ເຮັກຕາ. ທ່ານ ຫງວຽນແອັງຫວຽດ, ປະທານສະພາບໍລິຫານບໍລິສັດຫຸ້ນສ່ວນກາເຟ ຮົ່ງກີ ສາກົນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນເຜົ່າມົ້ງ ພວມປູກ ແລະ ບົວລະບັດຕົ້ນກາເຟ. ຢູ່ເຂດພື້ນທີ່ຕ່ຳຈຳນວນໜຶ່ງຊາວເຜົ່າຜູ້ໄທ ກໍ່ພວມພັດທະນາຕົ້ນກາເຟ. ບໍລິສັດມຸ່ງໄປເຖິງຕົ້ນກາເຟທີ່ເປັນພະລິດຕະພັນພິເສດເປັນຕົ້ນ ແລະ ນັ້ນແມ່ນ ກາເຟ Arabica. ກາເຟນີ້ມີລະດັບສານສະກັດຕ່າງກັບກາເຟຢູ່ບ່ອນອື່ນ. ເຮົາຈະມຸ່ງໄປເຖິງການເຮັດແນວໃດເພື່ອໃຫ້ລົດຊາດກາເຟຂອງ ຕວັນຢາວ ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັບກາເຟທີ່ປູກຢູ່ເຂດອື່ນໆ”.
ກາເຟ Arabica ພວມພັດທະນາແບບລວມສູນຢູ່ບັນດາເຂດທີ່ມີດິນຟ້າອາກາດ ແລະດິນປູກຝັງທີ່ເໝາະສົມຄື: ເມື່ອງອ້າງ, ກວ່າຍເຕີ, ຕວັນຢາວ. ໃນນັ້ນ, ເມື່ອງອ໋າງ ໄດ້ຮັບການຢັ້ງຢືນຈົດທະບຽນບົ່ງຊີ້ທາງພູມສາດໃຫ້ຜະລິດຕະພັນກາເຟພິເສດ ດ້ຽນບຽນ. ໃນເມື່ອກ່ອນ, ສ່ວນຫຼາຍກາເຟໄດ້ນຳໄປຂາຍໃຫ້ບັນດາບໍລິສັດສົ່ງອອກຢູ່ນອກແຂວງ ພາຍໃຕ້ຮູບແບບກາເຟປຸງແຕ່ງເບື້ອງຕົ້ນ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ປັດຈຸບັນ, ບັນດາຮາກຖານພວມຫັນໄປສູ່ການປຸງແຕ່ງເລິກດ້ວຍຜະລິດຕະພັນກາເຟຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບ, ພ້ອມທັງລົງທຶນກໍ່ສ້າງເຄື່ອງໝາຍການຄ້າຍົກສູງມູນຄ່າກາເຟ. ມາຮອດປັດຈຸບັນ, ດ້ຽນບຽນ ມີຜະລິດຕະພັນກາເຟ 5 ຊະນິດໄດ້ຮັບໃບຢັ້ງຢືນວ່າ ໜຶ່ງຕາແສງ ໜຶ່ງຜະລິດຕະພັນ (OCOP). ທ່ານນາງ ເຈິ່ນທິທູຫ໋າຍ, ບໍລິສັດ ຫ໋າຍອານ ຈຳກັດ, ຫົວໜ່ວຍທີ່ມີຜະລິດຕະພັນກາເຟເກືອ ໄດ້ຮັບໃບຢັ້ງຢືນ OCOP 3 ດາວ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ກາເຟ Arabica ມີລົດຊາດພິເສດແມ່ນສົ້ມ, ກົມກ່ອມນົວ, ຫວານ. ຜະລິດຕະພັນເພື່ອນຳເຂົ້າຕະຫຼາດຈຳໜ່າຍຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນ ກາເຟເມັດເພື່ອຊົງດ້ວຍເຄື່ອງຈັກ, ກາເຟຜົງຊົງດ້ວຍເຄື່ອງຕອງ ແລະ ກາເຟເກືອ ເພື່ອໃຫ້ລູກຄ້າສາມາດໄດ້ດື່ມຢູ່ກັບທີ່ ແລະຊື້ເປັນຂອງຕ້ອນ. ຕະຫຼາດຈຳໜ່າຍໃນປັດຈຸບັນຂອງພວກຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນຢູ່ໃນແຂວງ ແລະ ນອກແຂວງຄື: ຮ່າໂນ້ຍ, ກວ໋າງຫງາຍ ຫຼື ໄຊງ່ອນ, ຝູກວັກ”.
ໂດຍພັດທະນາຫຼັງຈາກ ໄຕງວຽນ, ເຊີນລາ, ດ້ຽນບຽນ ໄດ້ກຳນົດພັດທະນາກາເຟ ເປັນພືດຫຼັກເທື່ອລະກ້າວແຕ່ໝັ້ນແກ່ນ. ນັບແຕ່ຕົ້ນປີມາຮອດປັດຈຸບັນ, ດ້ຽນບຽນ ໄດ້ປູກໃໝ່ຕົ້ນກາເຟໃນເນື້ອທີ່ກວ່າ 607 ເຮັກຕາ ແລະ ພວມມຸ່ງໄປເຖິງປີ 2030 ຈະປູກໃນເນື້ອທີກວ່າ 20.000 ເຮັກຕາ. ເປົ້າໝາຍແມ່ນກາຍເປັນແຂວງທີ່ມີເນື້ອທີ່ປູກກາເຟໃຫຍ່ຂອງ ຫວຽດນາມ.
ແຂວງດ້ຽນບຽນ ພວມພັດທະນາເສດຖະກິດກະສິກຳ “ສີຂຽວ, ອັດສະລິຍະ, ຍືນຍົງ” ດ້ວຍບັນດາຄຳໝັ້ນສັນຍາສາກົນມຸ່ງໄປເຖິງການສົ່ງອອກກາເຟເປັນປົກກະຕິ. ຕົ້ນກາເຟ ຈະໄດ້ຮັບການຄວບຄຸມຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນນັບແຕ່ແນວພັນ ຕະຫຼອດຮອດການຕິດລະຫັດ QR ເຂດປູກເພື່ອມີຄວາມໂປ່ງໃສນັບແຕ່ການໂຄສະນາຕະຫຼອດຮອດການສົ່ງອອກໂລກ. ທ່ານນາງ ລໍ່ຫ໋າຍຢິງ, ຮອງຫົວໜ້າ ກົມກະສິກຳສາຂາແຂວງ ດ້ຽນບຽນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ທາງແຂວງກໍ່ສຸມໃສ່ພັດທະນາບັນດາລະບົບເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງປະຊາຊົນ, ສະຫະກອນ ແລະ ວິສາຫະກິດ. ພ້ອມທັງເພີ່ມທະວີການໝູນໃຊ້ບັນດາມາດຕະຖານຜະລິດແບບຍືນຍົງ, ປະຕິບັດການຄົ້ນຫາຕົ້ນກຳເນີດ, ຕອບສະໜອງຄຳຮຽກຮ້ອງຂອງບັນດາຕະຫຼາດສົ່ງອອກ, ພິເສດແມ່ນບັນດາຂໍ້ກຳນົດໃໝ່ຂອງສະຫະພາບ ເອີລົບ ກ່ຽວກັບການຕ້ານການທຳລາຍປ່າ (ENDR). ໄປຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ທາງແຂວງກໍ່ຈະສືບຕໍ່ດຶງດູດວິສາຫະກິດລົງທຶນເຂົ້າໃນການປຸງແຕ່ງເລິກ, ສ້າງລະບົບເຊື່ອມຕໍ່ນັບແຕ່ການຜະລິດ ເຖິງການຈຳໜ່າຍ, ພັດທະນາເຄື່ອງໝາຍກາເຟ ດ້ຽນບຽນ ຕິດພັນກັນການບົ່ງຊີ້ທາງພູມສາດ ແລະ ສົ່ງເສີມການຄ້າຢູ່ພາຍໃນປະເທດ ແລະ ສາກົນ”.
ການກຳນົດທິດທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ຍຸດທະສາດທີ່ມີແບບມີແຜນບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍແຂວງດ້ຽນບຽນ ຍົກສູງມູນຄ່າຕົ້ນປູກຫຼັກເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງຄ່ອຍໆຢັ້ງຢືນເຄື່ອງໝາຍກາເຟ ດ້ຽນບຽນ ໃນແຜນທີ່ກາເຟຂອງ ຫວຽດນາມ ແລະ ໂລກ ອີກດ້ວຍ.
