អ្នកកថែរក្សាអក្សរសានយីវក្នុងខេត្តថៃ ង្វៀន

ថ្នាក់រៀនអក្សរ San Diu របស់លោក Truong Van Chinh នៅភូមិ Lat Da ឃុំ Tan Cuong ខេត្ត Thai Nguyen ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់សិស្សានុសិស្សវ័យក្មេង (រូបថត៖ VOV)

ភូមិ Lat Da មានប្រជាជនជាង ៩០% ជាជនជាតិ San Diu ប៉ុន្តែប្រជាជនជាច្រើនមិនដឹងពីរបៀបអាន ឬសរសេរទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អស់រយៈពេលបួនឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប្រជាជននៅភូមិ Lat Da ឃុំ Tan Cuong បានស្គាល់ថ្នាក់រៀនអក្សរ Han-Nom San Diu  ដែលបង្កើតឡើងនៅផ្ទះតូចរបស់លោក Truong Van Chinh។ មិនថាភ្លៀងឬថ្ងៃក្តៅទេ ថ្នាក់រៀនត្រូវបានបើកប្រចាំបីដងក្នុងមួយសប្តាហ៍គឺ៖ ថ្ងៃច័ន្ទ ថ្ងៃពុធ និងថ្ងៃសុក្រក្នុងអំឡុងពេលវសម្មកាលនិងថ្ងៃអាទិត្យក្នុងអំឡុងឆ្នាំសិក្សា។ ក្នុងវ័យជាង ៧៥ ឆ្នាំ លោក Chinh នៅតែបង្រៀនតួអង្គនីមួយៗដោយអត់ធ្មត់ ដោយពន្យល់យ៉ាងល្អិតល្អន់អំពីទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ San Diu។ លោក Truong Van Chinh បានចែករំលែកថា៖  “ខ្ញុំបានកត់សម្គាល់ឃើញថា កុមារដែលកើតចាប់ពីប្រហែលឆ្នាំ ១៩៩០ តទៅ មិនសូវនិយាយភាសាជនជាតិរបស់ខ្លួនទេ ហើយស្គាល់អំពីអក្សរ និងទំនៀមទម្លាប់តិចតួចណាស់។ ខ្ញុំក៏បារម្ភថា អក្សរនឹងរសាត់បាត់ទៅវិញ។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលខ្ញុំបានរកឃើញសៀវភៅទាំងនោះ ខ្ញុំបានបង្រៀនពួកគេដោយឥតគិតថ្លៃ ដូច្នេះពួកគេអាចរៀន និងពិនិត្យឡើងវិញដើម្បីរក្សាប្រភពដើម និងអត្តសញ្ញាណរបស់ក្រុមជនជាតិ San Diu”។

នៅថ្ងៃដំបូងដែលថ្នាក់បើក មនុស្សជាច្រើនបារម្ភថា ថ្នាក់នឹងពិបាកទទួលបានជោគជ័យ ដោយសារតែយុវជនជំនាន់ក្រោយមានទំនោរទៅរកចង្វាក់រស់នៅសម័យទំនើប ខណៈដែលមនុស្សពេញវ័យរវល់ធ្វើការនៅវាលស្រែ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្ទុយពីការព្រួយបារម្ភដំបូង ថ្នាក់របស់លោក Chinh បានទាក់ទាញសិស្សមួយចំនួនធំចូលរួមផងដែរ។ ក្រៅពីកុមារតូចៗ និងមនុស្សចាស់មកពីភូមិ ឡាត់ដា ក៏មានប្រជាជនមកពីភូមិជិតខាងផងដែរ។ អ្នកចាស់ជាងគេមានអាយុលើសពី ៦០ ឆ្នាំ អ្នកក្មេងជាងគេមានអាយុត្រឹមតែប្រហែល ៨ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ សិស្សទាំងអស់បានមកថ្នាក់រៀនដោយសង្ឃឹមថា នឹងរៀនបន្ថែមអំពីប្រពៃណី និងថែរក្សាអក្សរជនជាតិរបស់ខ្លួន។ លោក Muu Van Duc ជាសិស្សវ័យចំណាស់ម្នាក់ ដែលចូលរៀនជាប្រចាំ បាននិយាយថា៖  “យើងជាប្រជាជន មានសេចក្តីរីករាយ ស្រុះចិត្តគំនិត និងគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសសម្រាប់កុមារក្នុងការរៀន ដើម្បីកុំឱ្យភាសាជនជាតិសានយីវរបស់យើងត្រូវរសាត់បាត់ទៅនៅពេលអនាគត”។

ប្អូនង្វៀន ទៀនអាញ មកពីភូមិឡាត់ដា បានចែករំលែកថា ការចូលរៀនថ្នាក់របស់លោកជីញ បានជួយប្អូនឱ្យយល់បន្ថែមអំពីក្រុមជនជាតិរបស់ខ្លួន និងរួមចំណែកក្នុងការអភិរក្សអក្សរសានយវ មិនឱ្យរសាត់បាត់ទៅ។  “ខ្ញុំចង់រៀន ដើម្បីថែរក្សាអក្សរ លក្ខណៈពិសេសនៃវប្បធម៌របស់ក្រុមជនជាតិ  និងផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌សានយីវដល់មនុស្សគ្រប់គ្នា”។

ពេលដល់ម៉ោងចូលរៀន គ្រួសារលោកជីញ បានទុកការងារនៅវាលស្រែមួយឡែកជាបណ្ដោះអាសន្ន សម្អាតផ្ទះនិងរៀបចំតុ កៅអីឡើងវិញ ដើម្បីទទួលអ្នកភូមិមកកាន់ថ្នាក់អក្ខរកម្ម។ អ្នកស្រី Dao Thi San ភរិយារបស់លោក Chinh តែងតែរៀបចំកំសៀវ និងតុនីមួយៗយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នសម្រាប់ពេលរៀន។ លោកស្រីសប្បាយចិត្តដែលមានមនុស្សកាន់តែច្រើនចូលរួមក្នុងថ្នាក់ និងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីក្រុមជនជាតិ San Diu របស់ខ្លួន។  

“រហូតមកដល់ពេលនេះ ក្មេងៗបានចូលរៀនជាប្រចាំ។ ថ្នាក់រៀនជាធម្មតាមានក្មេងៗចំនួន ១៤-១៥ នាក់ ជួនកាលមាន ២០ នាក់ចូលរួម។ សូម្បីតែនៅថ្ងៃដែលមានប្អូនៗ ត្រឹមតែ ១ ឬ ៣ នាក់ក៏ដោយ លោកទាំងពីរនៅតែបង្រៀនដែរ។ ប្រព័ន្ធគាត់តែងតែនៅជាមួយដើម្បីលើកទឹកចិត្តគាត់។  ខ្ញុំពិតជារីករាយណាស់ដែលបានឃើញក្មេងៗមកថ្នាក់រៀន។ ឃើញបានដូច្នេះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា ក្មេងជាងវ័យ”។

បច្ចុប្បន្ននេះ ចំនួនមនុស្សដែលអាចអាន និងសរសេរអក្សរ San Diu នៅក្នុងឃុំ Tan Cuong កំពុងកើនឡើង។ ថ្នាក់រៀនរបស់លោក Chinh ក៏បានក្លាយជាកន្លែងដែលទាំងមនុស្សចាស់ និងកុមារអាចភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយឫសគល់របស់ពួកគេឡើងវិញ។ លោក Truong Van Chinh បានចែក រំលែកបន្ថែមទៀតថា៖ “ខ្ញុំនឹងព្យាយាមឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីបង្រៀនកុមាររហូតដល់សុខភាពរបស់ខ្ញុំលែងអនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំបង្រៀន”។

ដោយចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួន  លោក Chinh កំពុងរក្សាចរន្តវប្បធម៌ San Diu ឱ្យហូរចូលទៅក្នុងតំបន់ដីសម្បូរទៅដោយតែនេះ។ ថ្នាក់រៀនតូចរបស់លោកមិនត្រឹមតែរក្សាអក្ខរកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំង "រក្សាអណ្តាតភ្លើងឱ្យនៅរស់" និង "បន្តអណ្តាតភ្លើង" ទៅសកម្មភាពវប្បធម៌ និងសិល្បៈក្នុងស្រុក ដោយជួយយុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីតម្លៃវប្បធម៌របស់ប្រជាជន San Diu និងសហគមន៍បណ្តាជនជាតិវៀតណាម៕