ផ្ទះរបស់ជនជាតិចាម (vinaculto.vn)         Vovworld-ជនជាតិចាមមិនដាំដើមឈើខ្ពស់ក្នុងភូមិ ពីព្រោះបានចាត់​ទុកថា​នោះជាកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ខ្មោចបីសាច ដូច្នេះភូមិរបស់ជនជាតិចាមមិនសូវ មាន​ដើម​ឈើឡើយ។ បណ្ដាជួរផ្ទះបន្តកន្ទុយជាប់ៗគ្នា នៅកណ្ដាលគឺផ្លូវដើរ ទន្ទឹមគ្នារឺស្មើរជ្រុង។ បណ្ឌិត Le Duy Dai ប្រធានការិយាល័យស្រាវជ្រាវនិងប្រមូល វប្បធម៍វៀតណាម សារមន្ទីជនជាតិវិទ្យាបានឲ្យដឹងថា៖         “ជាធម្មតា ផ្ទះរបស់ជនជាតិចាមត្រូវបានសាងសង់បែទៅទិសកើត-លិច។ ក្នុង​ភូមិជនជាតិចាម បណ្ដាផ្ទះត្រូវបានរៀបចំស្អាតដូចជាផ្លូវវិថី បណ្ដាផ្លូវក្នុងភូមិ ​បែទៅ​ទិសជើង-ត្បូងនិងទិសកើត-លិច។”         ក្នុងមហាគ្រួសារត្រកូលខាងម្ដាយរបស់ជនជាតិចាម ប្តីប្រពន្ធបងប្អូនស្រី មាន​ផ្ទះ​ដោយ​ឡែក។ ដូច្នេះក្នុងបរិវេណផ្ទះប្រពៃណីរបស់ជនជាតិចាមមិនត្រឹម តែមានផ្ទះ១ខ្នងតែ​ប៉ុណ្ណោះទេ បរិមាណផ្ទះក្នុងគ្រួសារចំណុះទៅលើបរិមាណនារី ដែលបានរៀបការ​ទាំងនោះ។ ក្រៅពីនោះ បរិមាណផ្ទះក៏ចំណុះទៅលើគ្រួសារនោះ ស្ថិតនៅក្នុងវណ្ណណា​ក្នុង​សង្គម​ទៀតផង។ បណ្ឌិត Le Duy Dai បានឲ្យដឹងបន្ថែម ទៀតថា៖         “វណ្ណមន្ត្រីក្នុងបរិវេណគ្រួសារជាធម្មតាមានផ្ទះគ្រប់៧ខ្នង។ រីឯវណ្ណជន​ក្រីក្រ​ ត្រឹមតែមានផ្ទះ​ចំនួន​៥ខ្នងតែប៉ុណ្ណោះទេ។ ក្នុងចំណោមផ្ទះ៧ខ្នងនោះត្រូវមាន ផ្ទះ​ចំនួន៥ខ្នងគឺ ផ្ទះ​សក្ការបូជា គឺជា thang do។ ផ្ទះទី២បានហៅថា thang mu dau ផ្ទះទី៣គឺ thang lam។ ទី៤គឺផ្ទះបាយ thang ginh។ ទី៥គឺផ្ទះខ្ពស់ thang ton។”         ក្នុងចំណោមផ្ទះនោះ Thang do ជាផ្ទះសំខាន់បំផុត ដែលត្រូវបានសាងសង់​ ដំបូង​បង្អស់។ ផ្ទះនេះជាកន្លែងប្រព្រឹត្តទៅបណ្ដាពិធីការក្នុងគ្រួសារដូច​ជា​រៀបចំ ​អាពាហ៍ពិពារហ៍ ធ្វើសក្ការបូជាជីដូនជីតា។ រីឯផ្ទះរបស់ជនក្រីក្រត្រូវបានហៅថា ផ្ទះ lung។​ នោះបានបង្ហាញនូវ​ការ​បែងចែក​សង្គមក្នុងសហគមន៍ជនជាតិចាម។         “ក្នុងគ្រួសារមួយ ដើមដំបូង ពេលឪពុកម្ដាយរៀបការនោះគ្រួសារ​នឹងសាង​ សង់ឲ្យផ្ទះ Thang do នោះ ប្រសិនបើពេលនោះបែងចែកគ្រួសារ។ ក្នុងពេលកូន​ស្រីច្បងបានរៀបអាពារហ៍ពិពារហ៍នឹងបានស្នាក់នៅផ្ទះ thang do ចាស់និងឪពុក​ម្ដាយនឹងមកស្នាក់នៅផ្ទះ thang lam។ ក្នុងពេលកូនស្រីទី២រៀបអាពារហ៍ពិពារហ៍​ នោះ កូនស្រីច្បងនឹងត្រូវបានគ្រួសារសាងសង់ឲ្យផ្ទះ Mu dau បញ្ជូនផ្ទះ Thang do ចាស់ឲ្យកូនស្រីទី២។”         ក្នុងបរិវេណគ្រួសាររួម​ផ្ទះនីមួយៗត្រូវបានសាងសង់នៅកន្លែងពិតប្រាកដ។​តាមទស្សនាទានរបស់ជនជាតិចាម ផ្ទះនីមួយៗត្រូវបានជ្រើសរើសសាងសង់តាម​ទិសមួយសុទ្ធតែមានមូលហេតុដោយឡែក។         “បណ្ដាផ្ទះនេះ សំខាន់បំផុតគឺកន្លែងក្នុងបរិវេណគ្រួសារ។ មិនមែនជាសាង ​សង់​តាមតែអំពើ​ចិត្តឡើយ។ ឧទាហរណ៍ thang do ពេលណាក៏បានសាងសង់ តាមទិស​ឦសាន។​ ជ្រុងនោះតាមជនជាតិចាមជាជ្រុងរីកចំរើនរបស់វង្សត្រកូល។ នៅខាង​ក្រោយ​ពេលណាក៏មានអណ្ដូងទឹក។ រឺផ្ទះ thang lam ពេលណាក៏បានសាង សង់​នៅ​ក្បែរផ្ទះ thang do ប៉ុន្តែបែរមុខទៅទិសខាងត្បូងជាដើម។”         នាបច្ចុប្បន្នផ្ទះនៅរបស់ជនជាតិចាមបានមានការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន។ ក្នុងភូមិ​ចាមបានមានផ្ទះច្រើនជាន់ទំនើប។​ ប៉ុន្តែរបៀបសាងសង់ដែលជនជាតិចាមនៅ​រក្សាតាមប្រពៃណីចាស់។​គេនៅតែជ្រើសរើសថ្ងៃពុធ​ថ្ងៃព្រហស្បត៍និងជាថ្ងៃគត់​នា ​ខែទី៣,៦,៨,១០និង១១តាមប្រតិទិនរបស់ជនជាតិចាមដើម្បីចាប់ផ្ដើមសាងសង់ផ្ទះ៕