ก่อนปี 1975 วัดสว่ายซอ ตั้งอยู่ที่เชิงเขาโกโตหรือเรียกตามคนท้องถิ่นคือ ฝุงหว่างเซิน แต่เนื่องจากภาวะสงคราม ได้มีการย้ายวัดไปยังพื้นที่นาในตำบลนุ้ยโต อำเภอตรีตน จังหวัด อานยางเดิม พระครู เจาตี เจ้าอาวาสวัดสว่ายซอ รองประธานสภาสงฆ์แห่งพุทธสมาคมเวียดนาม กล่าวว่า “เนื่องจากวัดเดิมตั้งอยู่ในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวซ้วยหย่างแล้วถูกย้ายไปที่วัด Prey Veng ในเขตตรีโตนเดิมเนื่องจากภาวะสงคราม และวัดสว่ายซอได้รับการก่อสร้างใหม่ในปี 1980 ตลอดหลายปีที่ผ่านมามีเจ้าอาวาสมาดูแลวัดถึง 9 รูป สำหรับพุทธศาสนานามตงเขมรนั้น พระอุโบโสถ์มีความสำคัญมาก เพราะเป็นสถานที่สำหรับพระสงฆ์ทุกรูป ปฏิบัติธรรม และประกอบกิจกรรมทางศาสนาต่างๆ ”
วัดสว่ายซอ มีสถาปัตยกรรมคล้ายๆกับวัดเขมรอื่นๆที่ประกอบด้วย ประตูวัด พระอุโบสถที่พักพระสงฆ์ ห้องปฏิบัติธรรม ห้องบรรยาย เจดีย์บรรจุอัฐิ เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระอุโบสถเป็นจุดเด่นของสถาปัตยกรรมและศิลปะการแกะสลักตกแต่งของชนเผ่าเขมร เป็นอาคารที่มีความยาวเป็นสองเท่าของความกว้างและความสูงเท่ากับความยาว หลังคาและตัวอาคารมีขนาดเท่าๆ กัน และมีระเบียงล้อมรอบ
วัดสว่ายซอ มีหลังคาหลายชั้น มีการตกแต่งด้วยลายแกะสลักที่ประณีตสวยงาม มีพระพุทธรูปจำนวนมากและที่สำคัญคือเป็นสถานที่เก็บรักษาคัมภีร์ใบลาน (Sas-tra Slâc Rit) มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชาติ เป็นคัมภีร์โบราณที่หายากและมีคุณค่าของพุทธศาสนานิกายนามตงเขมร นาย คิม ซอม รี ที ผู้ช่วยงานของพระครู เจาตี เจ้าอาวาสวัดสว่ายซอ กล่าวว่า “วัดสว่ายซอมีสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นสะท้อนเอกลักษณ์วัฒนธรรมชนเผ่าเขมรและพุทธศาสนานิกายนามตงเขมร เป็นวัดที่มีชื่อเสียงในท้องถิ่นเนื่องจากมีเจ้าอาวาสที่มีตำแหน่งสูงในพุทธสมาคมเวียดนามและยังคงอนุรักษ์เอกลักษณ์วัฒนธรรมดั้งเดิมอย่างสมบูรณ์ ”
ในบริเวณวัดมีต้นสาละ ซึ่งมีชื่อวิทยาศาสตร์คือ Couroupita guianensis ในพระพุทธศาสนา ต้นสาละมีความสำคัญอย่างยิ่งในเรื่องความไม่เที่ยงแท้ การตรัสรู้และปรินิพพาน ข้างต้นสาละมีรูปปั้นพระพุทธเจ้าประสูติ สำหรับชาวบ้านนั้นเมื่อไปวัดมักจะนำเครื่องบูชาที่เรียบง่ายและบริสุทธิ์หลีกเลี่ยงการฆ่าสัตว์มาถวาย เช่น ธูปเทียนดอกไม้ ผลไม้ หรือขนมหวาน ข้าวเหนียว เป็นต้น นายเจา รินห์ ชาวบ้านในท้องถิ่น กล่าวว่า “ผมไปวัดขอพรให้ตัวเองและครอบครัวมีสุขภาพแข็งแรง ชีวิตเจริญรุ่งเรืองมีความสุข และได้ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ เรามีความเชื่อในพระพุทธเจ้าและดำเนินชีวิตอย่างมีคุณธรรม ชาวบ้านภาคภูมิใจที่มีวัดสว่ายซอ ซึ่งเป็นวัดที่สวยงาม มีเจ้าอาวาสผู้มากความสามารถและยังเป็นช่างฝีมือแกะสลักพระคัมภีร์บนใบลานด้วย.”
ทุกปี วัดสว่ายซอ ได้จัดงานเทศกาลประเพณีมากมาย เช่น เทศกาลปีใหม่โชลชนัมทไมยของชนเผ่าเขมร เทศกาลอ็อกออมบ๊อก งานบูชาพระจันทร์ และเทศกาลเซนดอลตา บูชาบรรพบุรุษ นอกจากนี้ที่วัดยังเปิดชั้นเรียนภาษาชนเผ่าเขมรฟรีในช่วงฤดูร้อนสำหรับนักเรียน โดยครูสอนคือพระสงฆ์ของวัด ทุกวันนี้วัดสว่ายซอ เป็นหนึ่งในวัดเขมรแห่งแรกในเขต ไบ๋นุ้ย จังหวัดอานยาง ที่ได้รับการรับรองเป็นโบราณสถานทางวัฒนธรรม และยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณที่มีชื่อเสียงในท้องถิ่นอีกด้วย./.






