ជនជាតិ Chut ជាក្រុមជនជាតិស្ថិតក្នុងអំបូរភាសា Viet-Muong (គ្រួសារភាសា Austroasiatic)។ ក្នុងនាមជាក្រុមជនជាតិតិចតូចបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ជនជាតិ Chut មានក្រុមចំនួនប្រាំគឺ Sách, Mày, Rục, A Rem និង Ma Lieng។ ពួកគេភាគច្រើនរស់នៅតំបន់ភាគខាងជើងកណ្តាល។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានតែជនជាតិ Chut ជាង ៧.០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលរស់នៅក្នុងខេត្ត Quang Tri។
រូបថត៖ Ngoc Anh/VOV5
កាលពីមុននេះ ជនជាតិ Chut បានពាក់អាវ និងក្រណាត់ចង្កេះធ្វើពីសំបកឈើព្រៃ ស្លឹកឈើ ឬស្បែកសត្វមួយចំនួន។ មុនពេលមានសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីផ្ទាល់ខ្លួន ជនជាតិ Chut បានស្លៀកសម្លៀកបំពាក់របស់ជនជាតិ Kinh ឬប្រើសម្លៀកបំពាក់ពីក្រុមជនជាតិដទៃទៀត។ សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Lam Ba Nam ប្រធានសមាគមជនជាតិវិទ្យា និងនរវិទ្យាវៀតណាម បានឲ្យដឹងថា៖ “ខ្ញុំបានជួបសហគមន៍ជន Chut កាលពី ៣៥ ឆ្នាំមុន។ មើលទៅចម្លែកណាស់! ពួកគេពាក់អាវកាក់ ប៉ុន្តែខោខ្លី។ ពួកគេស្លៀកសំលៀកបំពាក់តាមចំណង់ចំណូលចិត្តដោយដែលពួកគេមាន ព្រោះពួកគេមិនមានសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីផ្ទាល់ខ្លួន។ ការស្រាវជ្រាវសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Chut គឺអាចធ្វើទៅបានទាំងស្រុង។ បើមិនដូច្នោះទេ ជនជាតិ Chut នឹងប្រើសម្លៀកបំពាក់ពីក្រុមជនជាតិដទៃទៀត”។
គម្រោងស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រលើសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ក្រុមជនជាតិ Chut ត្រូវបានអនុវត្តដោយអ្នកជំនាញឈានមុខគេក្នុងវិស័យជនជាតិវិទ្យា និងការសិក្សាវប្បធម៌ ដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍ជនជាតិ Chut។ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានធ្វើការស្ទង់មតិនៅទីវាលផ្ទាល់នៅក្នុងស្រុកមិញហ័រ ទ្វៀន ហ័រ និងបូត្រាច នៃខេត្តក្វាងប៊ិញ ដែលបច្ចុប្បន្នជាខេត្តក្វាងទ្រី។ សម្លៀកបំពាក់សហគមន៍ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Chut ត្រូវបានស្រាវជ្រាវ និងរចនាយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដោយគោរពតាមធាតុផ្សំប្រពៃណី ខណៈពេលដែលក៏សមស្របសម្រាប់លក្ខខណ្ឌរស់នៅសម័យទំនើបផងដែរ។ សម្លៀកបំពាក់ថ្មីនេះលាយបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងស្រទន់នូវប្រពៃណី និងភាពទំនើបតាមរយៈពណ៌ លំនាំ និងវត្ថុធាតុប្រើប្រាស់។ ទាក់ទងនឹងពណ៌ សម្លៀកបំពាក់នេះប្រើព័ណ៌សំខាន់ៗចំនួនប្រាំ៖ ពណ៌ក្រហមនៃព្រះអាទិត្យ ពណ៌ទឹកក្រូច ពណ៌ត្នោតដីនៃរូងភ្នំ និងជម្រកដើមរបស់មនុស្សជាតិ និងជម្រាលពីពណ៌បៃតងចាស់ទៅពណ៌បៃតងខ្ចីនៃព្រៃបុរាណ។ លោកស្រី ង្វៀន ធី ភឿង ទូ សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យស្ថាបត្យកម្មហាណូយ និងជាអ្នករចនាសំលៀកបំពាក់ជនជាតិភាគតិច Chut បានឲ្យដឹងថា៖ "ខ្ញុំជួបប្រទះការលំបាកក្នុងការរចនា។ ខ្ញុំមិនមានសំលៀកបំពាក់ជនជាតិភាគតិច Chut ប្រពៃណី ឬរូបភាព ឬគំរូជាក់លាក់ណាមួយដើម្បីប្រៀបធៀបទេ។ ខ្ញុំបានកំណត់លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យសំខាន់ៗដើម្បីធានាថា សំលៀកបំពាក់នេះបំពេញតាមបំណងប្រាថ្នារបស់សហគមន៍ជនជាតិភាគ Chut ដូចជា៖ ងាយស្រួលស្លៀកពាក់ ងាយស្រួលដេរ ហើយនៅពេលពាក់ ពួកគេមានអារម្មណ៍ជឿជាក់ ហើយត្រូវតែបង្ហាញពីវប្បធម៌ និងតម្លៃស្នូលរបស់ជនជាតិ Chut តាមរយៈសំលៀកបំពាក់។ សំលៀកបំពាក់នេះបានបង្កើតទំនាក់ទំនងរវាងអតីតកាល និងបច្ចុប្បន្ន។ ខ្ញុំបានប្រើបន្ទាត់រចនាបថនៃដើមឈើរ៉ាង និងភ្នំរចនាបថនៅក្នុងសំលៀកបំពាក់ រួមជាមួយនឹងពណ៌ប្រាំ ដែលជានិមិត្តរូបនៃក្រុមទាំងប្រាំនៃជនជាតិ Chut បង្កើតការតភ្ជាប់ និងសាមគ្គីភាពនៅក្នុងសហគមន៍ជនជាតិ Chut ផងដែរ”។
នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ គម្រោងស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រលើសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ក្រុមជនជាតិ Chut ត្រូវបានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ និងសម្រេចបានលទ្ធផលល្អឆ្នើម។ សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ក្រុមជនជាតិ Chut ត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការនៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។ នៅក្នុងពិធីប្រកាសសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ក្រុមជនជាតិ Chut ដែលបានប្រារព្ធឡើងនៅខេត្ត Quang Tri មន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ខេត្ត Quang Tri បានប្រគល់សម្លៀកបំពាក់ចំនួន ៦២៤ ឈុត រួមទាំងសម្លៀកបំពាក់បុរស និងស្ត្រី និងកន្សែងទូលក្បាល ដល់ឃុំ Thuong Trach, Dan Hoa, Kim Dien, Tan Thanh, Kim Phu និង Tuyen Lam ជាកន្លែងដែលជនជាតិ Chut រស់នៅ។ បណ្ឌិត Bui Thi Bich Lan អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានជនជាតិវិទ្យា និងសាសនាវិទ្យា និងជាប្រធានគម្រោងស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រលើសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ក្រុមជនជាតិ Chut បានចែករំលែកថា៖ “សហគមន៍ជនជាតិ Chut បានអមដំណើរយើងគ្រប់ដំណាក់កាល ចាប់ពីការប្រមូលមតិ ការព្រាង ការគូរគំនូរ ការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយសហគមន៍លើការរចនា និងការបង្ហាញសម្លៀកបំពាក់នៅក្នុងសិក្ខាសាលា ដើម្បីស្វែងរកមតិកែលម្អពីអ្នកគ្រប់គ្រង អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងសហគមន៍ជនជាតិ Chut ផ្ទាល់។ យើងបានធ្វើការស្ទង់មតិចំនួន ២៥០ សន្លឹក ពីការពិភាក្សាជាក្រុមចំនួន ២៥ និងការសម្ភាសន៍ចំនួន ៩៨លើក។ ពីទីនោះ យើងបានកែសម្រួល និងឈានដល់ការរចនាពេញលេញដែលបំពេញតម្រូវការ និងបំណងប្រាថ្នារបស់ប្រជាជន Chut”។
សម្លៀកបំពាក់របស់ក្រុមជនជាតិ Chut ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីឱ្យសមស្របសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងលំហវប្បធម៌។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ បង្កើតភាពសុខដុមរមនារវាងសម្លៀកបំពាក់ ពិធីបុណ្យ ការសម្តែងប្រជាប្រិយ និងជីវភាពខាងវិញ្ញាណ។ លោកស្រីបណ្ឌិត Vo Thi Mai Phuong ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវ - សម្រាំង - ភាពយន្តជនជាតិភាគតិច នៃសារមន្ទីរជនជាតិវិទ្យាវៀតណាម បានឲ្យថា៖ “រយៈពេល ៣០ ឆ្នាំមុន យើងបានស្រាវជ្រាវ និងប្រមូលព័ត៌មានអំពីជនជាតិ Chut ប៉ុន្តែយើងរកមិនឃើញសំលៀកបំពាក់ជនជាតិ Chut ដើម្បីដាក់តាំងបង្ហាញទេ។ ដូច្នេះ ការណែនាំអំពីជនជាតិ Chut នៅសារមន្ទីរជនជាតិវិទ្យាវៀតណាមនៅតែមិនទាន់ពេញលេញនៅឡើយ មានតែរបស់របរប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ. យើងបានអមដំណើរសហគមន៍ Chut ពីការស្ទង់មើល ការផ្លាស់ប្តូរ ការពិភាក្សា និងការកែលម្អការរចនា។ ដើម្បីបង្កើតសំលៀកបំពាក់ Chut មានការកែតម្រូវជាច្រើនចំពោះរូបរាង សម្ភារៈ លំនាំ... ហើយយើងបានពិគ្រោះយោបល់ជាមួយជនជាតិ Chut មុនពេលបង្កើតសំលៀកបំពាក់មួយឈុត”។
គម្រោងស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រលើសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ក្រុមជនជាតិ Chut ទទួលបានជោគជ័យ ដោយសម្រេចបានលទ្ធផលលើសពីការរំពឹងទុក និងទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងល្អពីជនជាតិ Chut។ ការរចនាសំលៀកបំពាក់សម្រាប់ក្រុមជនជាតិ Chut មានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ដែលជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយក្នុងការបង្កើតអត្តសញ្ញាណតែមួយគត់សម្រាប់ជនជាតិ Chut៕








