ບໍ່ມີຜູ້ໃດຮູ້ໄດ້ວ່າ ອາຊີບເຮັດເຈ້ຍສາຂອງຊາວເຜົ່າ ກາວລານ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາແຕ່ເມື່ອໃດ, ບັນດາຜູ້ອາຍຸສູງໃນໝູ່ບ້ານ ກໍຮູ້ພຽງແຕ່ວ່າ ເມື່ອຕົນເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນມາກໍໄດ້ຍິນສຽງສາກຕຳ, ສຽງທຸບເຈ້ຍດັງຕຸບຕັບໆຈົນຊອດແຈ້ງ… ຊົນເຜົ່າ ກາວລານ ດຳລົງຊີວິດແບບຍົກຍ້າຍຖິ່ນຖານ, ສ່ວນຫຼາຍດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນປ່າ ໄປຊອກຫາຊື້ເຈ້ຍບໍ່ໄດ້, ສະນັ້ນ ເຂົາເຈົ້າ ຈຶ່ງເຮັດເຈ້ຍຊະນິດນີ້ອອກມາເພື່ອຮັບໃຊ້. ພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບໍ່ພຽງແຕ່ເອົາເຈ້ຍມາເຮັດເປັນປື້ມເພື່ອຂຽນເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງນຳມາໃຊ້ເພື່ອແຕ້ມຮູບ, ຄວັດແຕ້ມລວດລາຍຕ່າງໆອີກດ້ວຍ. ເຈ້ຍແຕ່ລະໃບ ກໍແມ່ນພາກສ່ວນສຳຄັນຕົ້ນຕໍເພື່ອໃຫ້ບັນດານັກສິລະປະການແຕ້ມພາບພື້ນເມືອງ ຫລື ແຕ້ມຮູບສັດ ເພື່ອຮັບໃຊ້ໃຫ້ແກ່ການໄຫວ້ບູຊາ, ພິທີກຳ, ງານບຸນຕ່າງໆ… ເອື້ອຍ ຫງວຽນທິມາຍແທັງ, ພະນັກງານຫໍພິພິທະພັນແຂວງ ບັ໊ກຢາງ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:         “ກ່ອນນີ້ ເຂົາເຈົ້າເຄີຍຄວັດລວດລາຍໃສ່ເຈ້ຍສາ ເພື່ອໃຊ້ໃນບັນດາພິທີກຳດັ້ງເດີມ. ຕົວຢ່າງຄືໃນງານສົບ, ເຂົາເຈົ້າຄວັດລວດລາຍໃສ່ເຈ້ຍ ເພື່ອເຮັດພິທີບູຊາ, ຄ້າຍຄືກັນກັບບູຊາ. ຕໍ່ມາ ເຂົາເຈົ້າ ຈຶ່ງເຮັດເປັນປື້ມ, ໃຊ້ເພື່ອຂຽນຕົວໜັງສື”.         ນອກນັ້ນ, ເຈ້ຍສາຍັງໄດ້ນຳໃຊ້ເພື່ອຈົດປະຫວັດຂອງບັນດາສະມາຊິກໃນວົງຕະກຸນ ນັບແຕ່ເວລາ, ວັນເດືອນປີເກີດ ຮອດເວລາເສຍຊີວິດ ເພື່ອເກັບຮັກສາໄວ້ໃຫ້ລຸ້ນຕໍ່ໄປ. ເຈ້ຍສາໄດ້ເຂົ້າໄປໃນຊີວິດແຫ່ງຈິດວິນຍານ ແລະ ມັນປຽບເໝືອນເຊືອກ “ເຊື່ອມຕໍ່” ລະຫວ່າງຜູ້ທີ່ຍັງມີຊີວິດ ກັບຜູ້ທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ ແລະ ເບິ່ງຄືວ່າເປັນການບອກເຕືອນໃຫ້ທຸກຄົນ ຍາມໃດກໍລະນຶກເຖິງບັນພະບູລຸດ, ກົກເຄົ້າເຫງົ້າກໍຂອງຕົນ.