នាយករដ្ឋមន្ត្រី Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmao (ក្រសួងការបរទេស)          VOV-ដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅវៀតណាមរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Kay Rala Xanana Gusmao បានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងកាលៈទេសៈស្ថានភាពសន្តិសុខ​ នយោបាយសង្គមរបស់ Timor Leste បន្តរក្សាបានស្ថិរភាព។ ក្នុងឆ្នាំ២០១២​ Timor  Leste បានប្រព្រឹត្តទៅការបោះឆ្នោតសំខាន់ចំនួន២ (បោះឆ្នោតជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតីនិងបោះឆ្នោតរដ្ឋសភា) បង្កើតរដ្ឋាភិបាលអណាត្តិទី៥ (២០១២- ២០១៧)។ បណ្ដាការបោះឆ្នោតត្រូវបានមជ្ឈដ្ឋានអ្នកឃ្លាំមើលវាយតំលៃបាន​ប្រព្រឹត្តទៅក្នុងសន្តិភាពប្រជាធិបតេយ្យ។ លោក Kay Rala Xanana Gusmao បន្តបានជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្ព័ន្ធមិត្តគណបក្ស ចំនួន៣ (និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិនិងសន្តិសុខ)។ រដ្ឋាភិបាល Timor Leste កំពុងប្រមូលផ្ដុំជំរុញយ៉ាងលឿនអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ កែលំអរសុខាភិបាលនិងអប់រំ រក្សារឹងមាំសន្តិសុខ បន្ត​អនុវត្ត​សម្រុះសម្រួល ជាតិ។ ផែនការថវិការរដ្ឋបន្តអនុវត្តសរសរចំនួន៣ក្នុងផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ ដំណាក់កាល២០១១-២០៣០គឺទុនវិនិយោគអភិវឌ្ឍន៍សង្គម ហេដ្ឋាន​រចនា សម្ព័ន្ធនិងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច។ លើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច  Timo Leste នាពេលកន្លង ទៅបានមានជំហានអភិវឌ្ឍន៍ មួយចំនួន។កំណើន GDP​ក្នុងឆ្នាំ២០១២ទទួល ១០%។ចំណូលគិតជាមធ្យម តាមមនុស្សម្នាក់គឺជាង៧០០ដុល្លារអាមេរិក។ ក្នុងគោលនយោបាយកិច្ចការបរទេសរបស់ខ្លួន Timo Lesteផ្តោតសំខាន់ដល់ ការពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសធំៗលើសកលលោកនិងបណ្តាប្រទេស  ជិតខាងក្នុងតំបន់។ប្រទេសនេះបានដាក់ពាក្យសុំចូលរួមASEAN  កាលពី ខែ មិនាឆ្នាំ២០១១។ចាប់តាំងពីពេលមក​Timo Lesteជំរុញខ្លាំងដំណើរពង្រីក ទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ថ្នាក់ដឹកនៃប្រទេស នេះមានគំរោងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួន ក្នុងឆ្នាំ២០១៣នេះ។ លើវិស័យការទូត​ពហុភាគីTimo Lesteជាប្រទេស១ដែល សកម្មចូលរួមក្នុង សកម្មភាពនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ។លេចធ្លោបំផុតនោះគឺ​ ប្រទេសនេះបាន ទទួលអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិនាខែសីហាឆ្នាំ ២០១២ រៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពីកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ក្រោយឆ្នាំ២០១៥ និងចូលរួម វេទិការ” ជួបសន្ទនា   Shang-ri La“យ៉ាងសកម្ម។ ទំនាក់ទំនងរវាវៀតណាមជាមួយ Timo Lesteនាពេលជិតៗនេះមានជំហាន អភិវឌ្ឍន៍នានា។លេចធ្លោនោះគឺដំណើរ ទស្សនកិច្ចថ្នាក់រដ្ឋរបស់ប្រធានាធិបតី លោក Ho xe Ra mot Hot ta   នាខែមេសាឆ្នាំ ២០១០។ក្នុងឱកាសនេះ ភាគី ទាំង២បានចុះហត្ថលេខាលើ​កិច្ចព្រព្រៀងក្របខ័ណ្ឌ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិត្តិការ សេដ្ឋកិច្ច​និងបង្កើតយន្តការនៃះគណកម្មាធិការចម្រុះវៀត ណាម-Timo Leste។ប្រទេសនេះបានបើកស្ថានទូតនៅក្រុងហាណូយនាខែមេសា ឆ្នាំ ២០១២។តំលៃប្រាក់ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីក្នុងឆ្នាំ២០១២មានជិត៣៥លានដុល្លារ អាមេរិក​កើនជាង៣ដងបើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ២០១១។តំលៃប្រាក់ពាណិជ្ជកម្ម ទ្វេភាគីក្នុងរយះពេល៦ខែដើមឆ្នាំ២០១៣ទទួលបានប្រមាណ​២០លាន ដុល្លារ អាមេរិក​។ នាបច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍កងទ័ពវៀតណាម​(Viettel) កំពុង វិនិយោគ​គំរោងការផ្គត់ផ្គងសេវ៉ាកម្មទូរគមនាគមន៍នៅ Timor Leste មានតំលៃជិត ១៥​លាន​ដុល្លារអាមេរិក។ ប្រទេសទាំងពីរមានសក្ដានុភាពនិងឧត្តមភាពជាច្រើន ពិសេសគឺ​ក្នុងវិស័យកសិកម្ម ប្រេងឧស្ម័ន ជលផល ជាដើម ដើម្បីជំរុញកិច្ច សហប្រតិបត្តិការ​និងចែករំលែកបទពិសោធន៍។          ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Timor Leste លោក Kay Rala Xanana Gusmao លើកនេះសំដៅអះអាងការយកចិត្តទុកដាក់និងបំណងបង្កើនទំនាក់​ទំនង​ ទ្វេភាគី កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើច្រើនវិស័យជាមួយវៀតណាម ផ្លាស់ប្តូរអំពីបទ​ ពិសោធន៍​កសាងនិងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ​បញ្ហាអន្តរជាតិ ដំបន់ដែលភាគីទាំងពីរ​យកចិត្តទុកដាក់ដូចគ្នា។ ចំពោះវៀតណាម ដំណើរទស្សនកិច្ចក៏ជាឱកាសដើម្បី​ វៀត​​​ណាមបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយ Timor Leste ជាប្រទេសមួយក្នុង​ដំបន់​​ អាស៊ី-អាគ្នេយ៍ ទោះបីជាមិនទាន់ជាសមាជិកអាស៊ាន ស្វះស្វែង ជំរុញបណ្ដា​វិស័យសហប្រតិបត្តិការដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមរបស់ភាគីទាំងពីរ ក៏ដូចជាផ្លាស់ប្តូរ​បណ្ដាបញ្ហាអន្តរជាតិនិងដំបន់ដែលយកចិត្តទុកដាក់ដូចគ្នា៕