ຈາກພາບແຕ້ມລະດົມກຳລັງໃຈ, ພາບແຕ້ມສະໜາມຮົບ ຕະຫຼອດຮອດບັນດາຜົນງານໄດ້ປະດິດຄິດແຕ່ງໃນໄລຍະປະສົບກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຂອງຊຸມປີທຳອິດກໍ່ສ້າງປະເທດຊາດ, ໄລຍະຕໍ່ສູ້ຕ້ານຝລັ່ງຫຼັງຈາກນັ້ນ, ບັນດານັກຈິດຕະກອນນັ້ນໄດ້ປະກອບສ່ວນສ້າງ “ພົງສາວະດານດ້ວຍພາບ” ພິເສດຂອງປະເທດຊາດ. ນັກຈິດຕະກອນ ເລື່ອງຊວັນດວານ, ປະທານສະມາຄົມວິຈິດສິນ ຫວຽດນາມ ແບ່ງປັນວ່າ:
ນັບແຕ່ເດືອນສິງຫາລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນແຫ່ງການລູກຮື້ຂຶ້ນໃນທົ່ວປະເທດ ການປະຕິວັດເດືອນສິງຫາປະສົບຜົນສຳເລັດ, ທິມງານໄດ້ລົງຖະໜົນໄວທີ່ສຸດແມ່ນວົງການວິຈິດສິນ ຫວຽດນາມ. ບັນດາພາບລະດົມກຳລັງໃຈຂະໜາດໃຫຍ່ ໄດ້ປະດັບປະດາເຕັ້ມຖະໜົນຮ່າໂນ້ຍ ໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນປະຫວັດສາດຂອງຊາດ ຫວຽດນາມ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ ແມ່ນຖະແຫຼງການປະກາດເອກະລາດຂອງປະທານໂຮ່ຈີມິນ ສ້າງຕັ້ງປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ຫວຽດນາມ.
ງານວາງສະແດງວັດທະນະທຳເດືອນຕຸລາ 1945 ຢູ່ເຮືອນ ຄາຍຈີຕຽນດຶກ ຢູ່ແຄມໜອງຮ່ວານກຽມ ໄດ້ຮັບຖືວ່າແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາເຫດການວິຈິດສິນທີ່ເປັນໜ້າສົນໃຈທຳອິດຫຼັງການປະຕິວັດເດືອນສິງຫາ. ໃນສະພາບການມີກວ່າ 90%ປະຊາກອນບໍ່ຮູ້ອ່ານ, ບໍ່ຮູ້ຂຽນ, ງານວາງສະແດງໄດ້ກາຍເປັນພາຫະຫະໂຄສະນາ, ລະດົມກຳລັງໃຈ ແລະ ສຶກສາທີ່ມີກຳລັງແຮງແຜ່ກະຈາຍພິເສດ. ແຕ່ປະເທດຫາກໍ່ຍາດໄດ້ເອກະລາດ ຕ້ອງປະເຊີນໜ້າກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກນາໆປະການ, ເມື່ອລ່າເມືອງຂຶ້ນຝລັ່ງກັບຄືນມາທຳການເກາະຜິດຢູ່ເຂດພາກໃຕ້, ແລ້ວຮອດວັນທີ 19 ທັນວາ 1946, ການຕໍ່ສູ້ທົ່ວປະເທດເກີດຂຶ້ນ, ໃນການຕໍ່ສູ້ນັ້ນ, ສິລະປະວັດນະຄະດີແມ່ນກຳລັງສຳຄັນ. ທ່ານຮອງສາດສະດາຈານ, ປ.ອ ຫງວຽນເທ້ກີ, ຫົວໜ້າຄະນະທິດສະດີ, ວິພາກວິຈານວັນນະຄະດີ, ສິລະປະຖືວ່າ:
ກ້າວເຂົ້າສູ່ການຕໍ່ສູ້ຕ້ານລ່າເມືອງຂຶ້ນ, ພວກເຮົາຕ້ອງນຳໃຊ້ທຸກແຫຼ່ງກຳລັງຄື: ກອງທັບ, ນັກຮົບປ້ອງກັນປະເທດ, ປະຊາຊົນທຸກຊັ້ນວັນນະ. ແຕ່ໃນນັ້ນມີເຫຼົ່າຮົບໜຶ່ງກໍ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ນັ້ນແມ່ນກຳລັງສິລະປະວັນນະຄະດີ.
ຈາກບາດກ້າວຂອງລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ 1945, ມີນັກວິຈິດສິນທີ່ມີຊື່ສຽງຫຼາຍຄົນໄດ້ຕິດພັນກັບການວິວັດການປະດິດສ້າງການຕິວັດ ແລະ ການຕໍ່ສູ້ໄດ້ກຳເນີດ. ອາດສາມາດເວົ້າເຖິງນັກວິຈິດສິນຄື: ໂຕງອກເວິນ, ຫງວຽນໂດກຸງ, ເຈິ່ນວັນເກິນ, ຫງວຽນຊາງ, ເຢືອງບິກລຽນ, ຫງວຽນຕືງຽມ, ຟານເກ້ອານ, ຢຽບມິງເຈົາ... ຜ່ານບັນດາຜົນງານຂອງເຂົາເຈົ້າ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນ, ທະຫານລຸງໂຮ່ ແລະ ປະຊາຊົນຕໍ່ສູ້ກາຍເປັນບັນດາແບບຢ່າງທີ່ພົ້ນເດັ່ນຂອງວິຈິດສິນການປະຕິວັດ.
ໃນເງື່ອນໄຂສົງຄາມທີ່ຂາດເຂີນທຸກຢ່າງ, ການປະກອບສ່ວນທີ່ພິເສດທີ່ສຸດຂອງນັກຈຈິດຕະກອນນອນຢູ່ຄວາມສາມາດຈົດຈຳຄວາມຈິງໃນທັນທີຢູ່ກັບທີ່. ປຶ້ມແຕ່ລະຫົວ, ບັນດາລາຍອັກສອນ ຫຼື ສີນ້ຳອາດສາມາດຈົດຈຳການເດີນທາງ, ເວລາຜັກຜ່ອນ, ໜ້າຕາຂອງນັກຮົບ. ການແຕ້ມ ແລະ ພາບລະດົມກຳລັງໃຈກໍ່ໄດ້ນຳມາເຖິງມະຫາຊົນໂດຍໄວ, ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນໄດ້ວາງສະແດງຢູ່ສະຖານທີ່ຜັກຜ່ອນ ຫຼືກົມກອງທະຫານໃນຂະບວນການເດີນທາງ. ຕາມນັກຈິດຕະກອນເລືອງຊວັນດ່ວານ, ຍ້ອນພາສາພາບແຕ້ມ ເຊັ່ນນັ້ນ ,ຈຶ່ງທັງຮັກສາປະຫວັດສາດ, ທັງມີຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ຄວາມຮູ້ສຶກ:
ເຄື່ອງມືໄວທີ່ສຸດນັ້ນແມ່ນ ການແຕ້ມສະໜາມຮົບ, ຫຼັງຈາກນັ້ນແມ່ນພາບລະດົມກຳລັງໃຈ, ໄປເຖິງສັງຄົມແລະ ມະຫາຊົນໄວທີ່ສຸດ. ນີ້ແມ່ນພາສາໂດຍກົງ. ແລະຄວາມປະທັບໃຈຈາກສາຍຕາແມ່ນທຳອິດ ເມ່ອເຫັນພາບແຕ້ມ, ດັ່ງນັ້ນ ມັນໄດ້ປຸກລຸກໃນທັນທີ, ບໍ່ຕ້ອງອອກຄຳຮຽກຮ້ອງໃຫຍ່ໃນພາບແຕ້ມ, ນັກວິຈິດສິນກໍ່ບໍ່ຕ້ອງເວົ້າດ້ວຍຄຳເວົ້າ, ມີແຕ່ນຳໃຊ້ພາສາແຕ້ມ, ດ້ວຍຄວາມໃນໃຈຂອງຕົນ, ດ້ວຍຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຕົນໃນຜົນງານວິຈິດສິນ.
ບັນດານັກຈິດຕະກອນ - ນັກຮົບໄດ້ປະກົດຂຶ້ນໃນຈຸດເວລາໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງ ປະເທດຊາດ. ການສັງເກດໂດຍໄວ ແລະ ລະອຽດອ່ອນຂອງນນັກຈິດຕະກອນໄດ້ເກັບຮັກສາໜ້າຕາຄາວໜຶ່ງ, ທັງນຳມາເຊິ່ງຄວາມຮູ້ສຶກສິລະປະ, ທັງມີບັນດາເຫດການຍິງໃຫຍ່ຂອງປະຫວັດສາດ.
ຈິດຕະກອນແຕ່ລະຄົນມີການສະແດງສະເພາະ, ແຕ່ບັນດາຜົນງານນີ້ໄດ້ເຊື່ອມຕໍ່ກາຍເປັນກະແສກ່ຽວກັບປະເທດຊາດ ແລະ ຊາວຫວຽດນາມ. ຈາກບັນດາພາບແຕ້ມໄລຍະຕໍ່ສູ້ໄລຍະເບື້ອງຕົ້ນຂອງວິຈິດສິນປະຕິວັດຕະຫຼອດຮອດວິຈິດສິນຍຸກທັນສະໄໝ, ນັກສິລະປິນລຸ້ນຕ່າງໆ ຍັງສືບຕໍ່ຊອກຫາພາບພົດຂອງຍຸກສະໄມ, ຕິດພັນສິລະປະກັບການດຳລົງຊີວິດຂອງຊາດ. ບັນດາລວດລາຍ, ສີສັນ ແລະ ຮູບຮ່າງໄດ້ສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍພອນສະຫວັນ, ຄວາມສຸດຈິດສຸດໃຈ, ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນແມ່ນການເສຍສະຫຼະຊີວິດຂອງຫຼາຍລຸ້ນຄົນ, ໄດ້ປະກອບສ່ວນເພີ່ມເຕີມແຫຼ່ງວັດທະນະທຳ ຫວຽດນາມ.
