 ປິ 1993, ເລີ່ມອອກອາກາດ ລາຍການກະຈາຍສຽງພາສາຕ່າງຊົນເຜົ່າ (ພາບ: VOV2) |
ປີ 1956, ໃນສະພາບປະເທດຊາດປະສົບກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກນາໆປະການໃນການສ້າງສາປະເທດຄືນໃໝ່, ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ ໄດ້ຮັບການມອບໝາຍປະຕິບັດພາລະກຳພິເສດ, ນັ້ນແມ່ນຜະລິດ ແລະ ອອກອາກາດບັນດາລາຍການກະຈາຍສຽງພາກພາສາຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ, ເພື່ອໃຫ້ທັດສະນະຂອງພັກ, ລັດ, ລົມຫາຍໃຈຂອງຊີວິດຫຍັບມໍ່ເຂົ້າໃກ້ກັບແຕ່ລະບ້ານ, ແຕ່ລະເຮືອນ, ປະຊາຊົນແຕ່ລະຄົນໃນທົ່ວເຂດພາກຂອງປະເທດຊາດຫຼາຍກວ່າອີກ. ທ່ານ ອວງງອກເຢົ້າ, ອະດີດຫົວໜ້າພະແນກລາຍການກະຈາຍສຽງພາກພາສາຊົນເຜົ່າຂອງ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ ເລົາຄືນສູ່ຟັງວ່າ:
“ລາຍການກະຈາຍສຽງພາກພາສາຊົນເຜົ່າແມ່ນໄດ້ເລີ່ມມີແຕ່ປີ 1954 ດ້ວຍຖັນແຖວພະນັກງານທີ່ເປັນຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍພາກໃຕ້ເຕົ້າໂຮມກັນເດີນທາງມາພາກເໜືອ, ໄດ້ຜະລິດລາຍການກະຈາຍສຽງຈຳນວນໜຶ່ງອອກອາກາດຜ່ານຄື້ນຂອງວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ. ຄາວນັ້ນ, ລາຍການດັ່ງກ່າວໄດ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນພາລະກິດຕໍ່ສູ້ທ້ອນໂຮມປະເທດຊາດເປັນເອກະພາບ. ເວລານັ້ນ, ໂດຍໄດ້ຮັບການຊີ້ນຳໂດຍກົງຈາກການນຳວິທະຍຸ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອມຕໍ່ໄດ້ລາຍການກະຈາຍສຽງພາກພາສາຊົນເຜົ່າ ມາຂຶ້ນກັບວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ”.
ປີ 1993, ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ ໄດ້ອອກອາກາດລາຍການກະຈາຍສຽງຂອງ 13 ພາສາຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍຢ່າງເປັນທາງການ, ລວມມີ: ພາສາເຜົ່າມົ້ງ, ເຜົ່າຜູ້ໄທ, ຢ້າວ, ເອເດ, ບານາ, ຢາຣາຍ, ເຊດັງ, ຈຳ, ຂະແມ, ເກີຕູ, ໄຕ່, ນຸ່ງ, ເມີນົງ.
 ທ່ານ ອວງງອກເຢົ້າ, ອະດີດຫົວໜ້າພະແນກລາຍການກະຈາຍສຽງພາກພາສາຊົນເຜົ່າຂອງ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ (ພາບ: VOV2) |
ໃນປະຊາຄົມ 54 ຊົນເຜົ່າອ້າຍນ້ອງຮ່ວມດິນແດນຮູບຕົວອັກສອນ S, ເຖິງວ່າ ຢູ່ເຂດພູສູງຊາຍແດນ ຫຼື ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ, ພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍກໍ່ຍັງໄດ້ຮັບຟັງສຽງເວົ້າທີ່ຄຸ້ນເຄີຍຂອງຊົນເຜົ່າຕົນຜ່ານຄື້ນວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດ. ຜ່ານບັນດາລາຍການ, ພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງສາມາດຊອກຫາໄດ້ຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈ, ຄວາມເອກອ້າງທະນົງໃຈກ່ຽວກັບສິສັນຂອງຕົນ:
" ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ບັນດາລາຍການນັ້ນ ມີຄວາມໝາຍທີ່ສຸດ, ຮຽນຮູ້ໄດ້ບົດຮຽນປະສົບການຫຼາຍຢ່າງ ແລະ ມີຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບຮີດຄອງປະເພນີທີ່ເປັນເອກະລັກ, ຈຸດແຕກຕ່າງກັນລະຫວ່າງບັນດາເຂດພາກ. ດັ່ງນັ້ນ, ພວກຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສຶກວ່າ ມີຄວາມຮັກຮີດຄອງປະເພນີຂອງຕົນ, ຂອງ ຫວຽດນາມ ຫຼາຍກວ່າອີກ”.
"ນ້ອງມັກຟັງລາຍການກະຈາຍສຽງພາກພາສາເຜົ່າຜູ້ໄທ ຂອງວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ ທີ່ສຸດ. ບັນດາເນື້ອໃນຄື ໄປເຮັດໄຮ່, ໄຖນາ, ບັນດາລາຍການອາຫານການກິນ, ວັດທະນະທຳສິລະປະ... ຂ້າພະເຈົ້າມັກທີ່ສຸດແມ່ນກ່ຽວກັບວັດທະນະທຳ, ສິລະປະ, ຟ້ອນແຊ່, ວາດຟ້ອນຕ່າງໆຂອງເຜົ່າຜູ້ໄທ ພວກຂ້າພະເຈົ້າ”.
 ທ່ານ ເຮົ່າອາເລັ່ງ, ອະດີດລັດຖະມົນຕີ, ປະທານຄະນະກຳມະການຊົນເຜົ່າ, ປັດຈຸບັນເປັນເລຂາຄະນະພັກແຂວງ ຕວຽນກວາງ (ພາບ: VOV2) |
ເພື່ອໃຫ້ລາຍການນັບມື້ນັບອຸດົມສົມບູນ, ດຶງດູດໃຈ, ມີຫຼາຍຮູບຫຼາຍສີ, ໃກ້ຊິດກັບພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງຫຼາຍກວ່າເກົ່ານັ້ນ, ໃນຫຼາຍປີຜ່ານມາ, ນັກຂ່າວ, ບັນນາທິການລຸ້ນຕ່າງໆໄດ້ໄປຂ້າມປ່າ ຂຶ້ນພູລົງຫ້ວຍ ເຂົ້າຫາບັນດາເຂດໝູ່ບ້ານຢູ່ຫ່າງໄກສອກຫຼີກ, ນຳເອົາສຽງເວົ້າຂອງພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງຂຶ້ນອອກອາກາດໃນຄື້ນວິທະຍຸ. ແຕ່ລາຍການ, ບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນຂໍ້ມູນເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງເຕັມໄປດ້ວຍລົມຫາຍໃຈຂອງຊີວິດ. ທ່ານ ເຮົ່າອາເລັ່ງ, ອະດີດລັດຖະມົນຕີ, ປະທານຄະນະກຳມະການຊົນເຜົ່າ, ປັດຈຸບັນເປັນເລຂາຄະນະພັກແຂວງ ຕວຽນກວາງ, ແບ່ງປັນວ່າ:
“ພວກຂ້າພະເຈົ້າຕີລາຄາສູງລາຍການກະຈາຍສຽງພາກພາສາຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍຂອງວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ. ໃນຕະຫຼອດໄລຍະນັບແຕ່ເມື່ອສ້າງຕັ້ງຈົນຮອດປັດຈຸບັນ ຍາມໃດກໍຢັ້ງຢືນໄດ້ທີ່ຕັ້ງບົດບາດອັນສຳຄັນໃນການຖ່າຍທອດບັນດາຂໍ້ມູນຂ່າວສານເຖິງເຂດພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງບັນດາເຜົ່າ. ກົງກັນຂ້າມ, ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ ກໍຍັງສ່ອງແສງໄດ້ບັນດາຂໍ້ມູນຂ່າວສານຂອງເຂດພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງບັນດາເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ ເພື່ອເປັນພື້ນຖານໃຫ້ການນຳພັກ, ລັດ, ພະນັກງານກະຊວງ, ຄະນະ, ຂະແໜງການ, ທ້ອງຖິ່ນ ປັບປຸງ, ເພີ່ມເຕີມລະບົບນະໂຍບາຍໃຫ້ສົມບູນແບບ ເພື່ອຮັບໃຊ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມຢູ່ເຂດພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງບັນດາເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ”.
ເລື່ອງ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ຫວຽດນາມ ອອກອາກາດບັນດາລາຍການດ້ວຍສຽງ, ພາສາຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍນັ້ນ ບໍ່ພຽງແຕ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຂອງພັກ, ລັດ ເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງປະກອບສ່ວນສຳຄັນເຂົ້າໃນການຮັກສາ, ອະນຸລັກ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍສີສັນວັດທະນະທຳບັນດາເຜົ່າຂອງ ຫວຽດນາມ ອີກດ້ວຍ.
