(ພາບ: APEC)
ສະພາບການເສດຖະກິດທົ່ວໂລກພວມຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າສິ່ງທ້າທາຍໃຫຍ່ຫຼາຍຢ່າງເມື່ອຄວາມຂາດສະຖຽນລະພາບດ້ານພູມສາດການເມືອງເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ທ່າອ່ຽງປົກປ້ອງດ້ານດ້ານການຄ້າພວມຜັນແປຢ່າງສັບສົນ. ໃນສະພາບການນັ້ນ, ພາກພື້ນ ອາຊີ - ປາຊີຟິກ ພວມເປັນເຈົ້າການສ້າງກຳລັງໜູນແຫ່ງການເຕີບໂຕໃຫ້ເປັນຮູບເປັນຮ່າງຜ່ານການຍູ້ແຮງການເຊື່ອມໂຍງຢ່າງເລິກເຊິ່ງ, ກວ້າງຂວາງ, ການຫັນເປັນດີຈີຕອນຢ່າງຮອບດ້ານ ແລະ ຫັນບັນດາຄຳໝັ້ນສັນຍາກ່ຽວກັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງເປັນມາດຕະຖານ, ແນໃສ່ສ້າງບັນດາກຳລັງໜູນໃໝ່ ເພື່ອຮັກສາສະຖຽນລະພາບ ແລະ ຊຸກຍູ້ຄວາມວັດທະນາຖາວອນລວມໃຫ້ທົ່ວພາກພື້ນໃນໄລຍະຕໍ່ໄປ.
ບັນດາຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມທີ່ຫາກໍ່ບັນລຸໄດ້ລະຫວ່າງບັນດາພື້ນຖານເສດຖະກິດສະມາຊິກ APEC ທີ່ກອງປະຊຸມລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຄ້າປີ 2026, ທີ່ດຳເນີນຢູ່ ຊູເຈົາ (ຈີນ) ໃນວັນທີ 22 – 23 ພຶດສະພານັ້ນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນບຸລິມະສິດໃນປະຈຸບັນ ບໍ່ພຽງແຕ່ຢຸດຢູ່ການຊຸກຍູ້ດ້ານການຄ້າທີ່ມີຢູ່ແລ້ວເທົ່ານັ້ນ, ຫາກພວມເປີດກວ້າງໄປສູ່ບັນດາຂົງເຂດໃໝ່ອີກດ້ວຍ.
(ພາບ: REUTERS/Tingshu Wang)
ເພີ່ມທະວີການເຊື່ອມໂຍງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ຊຸກຍູ້ການປະຕິຮູບຫຼາຍຝ່າຍ
ການເຊື່ອມໂຍງດ້ານເສດຖະກິດຍັງແມ່ນພື້ນຖານສຳຄັນທີ່ມີຕໍ່ການເຕີບໂຕຂອງ ອາຊີ - ປາຊີຟິກ. ໃນສະພາບການຄ້າທົ່ວໂລກຖືກຜົນກະທົບຈາກທ່າອ່ຽງປົກປ້ອງ ແລະ ການແກ່ແຍ້ງດ້ານພູມສາດການເມືອງນັ້ນ, ເລື່ອງຮັກສາສະພາບແວດລ້ອມດ້ານການຄ້າໄດ້ຮັບຖືວ່າ ແມ່ນປັດໃຈແກ່ນສານເພື່ອຮັບປະກັນຄວາມໝັ້ນທ່ຽງດ້ານເສດຖະກິດຂອງພາກພື້ນ. ທ່ານ ຫວາງຫວີນຕາວ, ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຄ້າ ຈີນ, ເນັ້ນໜັກວ່າ:
“ບັນດາຂົງເຂດຫຼັກລວມມີ: ຊຸກຍູ້ການເຊື່ອມໂຍງເສດຖະກິດໃນພາກພື້ນ ແລະ ເຂດການຄ້າເສລີ ອາຊີ - ປາຊີຟິກ (FTAAP), ໜູນຊ່ວຍອົງການການຄ້າໂລກ (WTO) ໃນການເພີ່ມທະວີການຮ່ວມມືດ້ານເຕັກນິກດີຈີຕອນ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດສີຂຽວ. ການຟື້ນຕົວຂອງລັດທິຫຼາຍຝ່າຍ ແລະ ລັດທິປົກປ້ອງ ພວມວາງອອກບັນດາສິ່ງທ້າທາຍອັນຮ້າຍແຮງຫຼາຍຢ່າງຕໍ່ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຂອງເສດຖະກິດ ແລະ ການຄ້າສາກົນ, ເຮັດໃຫ້ວິວັດທະນາການພັດທະນາຂອງທົ່ວໂລກ ກໍຄືຂອງພາກພື້ນ ອາຊີ - ປາຊີຟິກຖືກຂາດວັດຂາດຕອນ”.
ພ້ອມກັບບັນດາຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ມີລັກສະນະມະຫາພາກຂອງລັດຖະບານ, ບັນດາຝ່າຍໄດ້ເຫັນດີເປັນເອກະພາບນຳກັນວ່າ ການເຊື່ອມໂຍງຕ້ອງນຳມາເຊິ່ງຄຸນຄ່າຢ່າງແທດຈິງໃຫ້ແກ່ການຈະລາຈອນສິນຄ້າ. ທ່ານ Todd McClay, ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຄ້າ ແລະ ການລົງທຶນ ນິວຊີແລນ, ຢັ້ງຢືນວ່າ:
“ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ສຳລັບບັນດາພື້ນຖານເສດຖະກິດ ອາຊີ - ປາຊີຟິກ, ທາດແທ້ຂອງການເຊື່ອມໂຍງ, ລະອຽດແມ່ນລົບລ້າງບັນດາຮົ້ວກີດຂວາງ, ຫຼຸດຜ່ອນພາສີອາກອນ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການຈະລາຈອນຜ່ານຊາຍແດນງ່າຍດາຍກວ່າ, ຮັບປະກັນບັນດາເງື່ອນໄຂສະດວກ ແລະ ໄດ້ຮັບການຮັບຮູ້ດ້ານຄຸນນະພາບ.”
ຫັນການຄ້າເປັນດີຈີຕອນ ແລະ ເພີ່ມທະວີບັນດາຮູບແບບເຕີບໂຕສີຂຽວ
ໄປພ້ອມກັບບັນດາກົນໄກທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ, ເສດຖະກິດດີຈີຕອນ ແລະ ເສດຖະກິດສີຂຽວ ພວມກາຍເປັນ 2 ເສົາຄ້ຳຫຼັກ ສ້າງບາດກ້າວກະໂດດຂັ້ນໃຫ້ແກ່ພາກພື້ນອາຊີ - ປາຊີຟິກ.ຫຼາຍພື້ນຖານເສດຖະກິດຖືວ່າ ວິວັດການຫັນເປັນຮູບແບບພັດທະນາດ້ວຍການປ່ອນອາຍພິດໃນລະດັບຕ່ຳ ຈະເປີດບັນດາຂົງເຂດລົງທຶນ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່. ທ່ານນາງ Minnie Ang, ປະທານສະມາຄົມການຄ້າ ສິງກະໂປ, ຢູ່ແຂວງ ເຈງຊູ ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ:
“ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ການຫັນເປັນສີຂຽວແມ່ນຫົວຂໍ້ທີ່ນັບມື້ນັບໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຢ່າງແຮງ. ນີ້ແມ່ນເລື່ອງລາວຂອງຄຳໝັ້ນສັນຍາຕໍ່ກັບເປົ້າໝາຍການດຳລົງຊີວິດສີຂຽວ, ກໍຄືຄວາມມານະພະຍາຍາມຊອກຫາວິວັດທະນາການທີ່ສາມາດເປັນໄປໄດ້ ເພື່ອບັນລຸໄດ້ເປົ້າໝາຍນັ້ນ”.
ພ້ອມກັນນັ້ນ, ບັນດາວິສາຫະກິດກໍ່ຕີລາຄາວ່າ ບັນດານະໂຍບາຍພັດທະນາສີຂຽວ ພວມສ້າງຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນໃຫຍ່ໃຫ້ແກ່ການລົງທຶນດ້ານເຕັກໂນໂລຊີ, ພະລັງງານໃໝ່ທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງ. ທ່ານ John Markmann, ປະທານ Grundfos ຈີນ, ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ຂ້າພະເຈົ້າເອົາໃຈໃສ່ເປັນພິເສດເຖິງບັນດານະໂຍບາຍທີ່ມີຄວາມສາມາດຊຸກຍູ້ການເຕີບໂຕທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ແລະ ຍືນຍົງໃນອະນາຄົດ ຜ່ານ 2 ວິວັດທະນາການ: ຫຼຸດຜ່ອນການເລັ່ງກະທົບທີ່ເປັນພິດ”.
ຕາມບັນດານັກຊ່ຽວຊານແລ້ວ, ເລື່ອງສົມທົບລະຫວ່າງການຫັນເປັນສີຂຽວ ແລະ ເສດຖະກິດດີຈີຕອນ ພວມກາຍເປັນທິດກ້າວເດີນໃໝ່ຂອງຫຼາຍພື້ນຖານເສດຖະກິດຢູ່ ອາຊີ - ປາຊີຟິກ ແນໃສ່ສ້າງກຳລັງໜູນເຕີບໂຕຕື່ມອີກ ໃນສະພາບບັນດາກຳລັງໜູນທີ່ມີຢູ່ແລ້ວພວມຫຼຸດປະສິດທິຜົນລົງ. ທ່ານ ຢວນແຈວນ, ຮອງຫົວໜ້າຫ້ອງຄົ້ນຄວ້າດ້ານການຄ້າ ແລະ ການລົງທຶນ (ສະຖາບັນວິທະຍາສາດ ສັງຄົມ ຈີນ), ໃຫ້ຂໍ້ສັງເກດວ່າ:
“ໃນສະພາບກະແສການປະຕິວັດເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ການຫັນປ່ຽນອຸດສາຫະກຳໃໝ່ພວມເພີ່ມລະດັບຄວາມໄວນັ້ນ, ກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ໄດ້ນຳເນື້ອໃນການຮ່ວມມືໃນບັນດາຂົງເຂດທີ່ຫາກໍພົ້ນເດັ່ນຄື ເຕັກນິກດີຈີຕອນ ແລະ ການຫັນເປັນສີຂຽວກາຍເປັນຈຸດສຸມຫຼັກ”.
ເລື່ອງບັນດາພື້ນຖານເສດຖະກິດ APEC ສືບຕໍ່ຮັກສາທິດທາງຊຸກຍູ້ການຄ້າເປີດ, ເພີ່ມທະວີການເຊື່ອມຕໍ່ຢູ່ພາກພື້ນ ແລະ ເປີດກວ້າງການຮ່ວມມືໃນບັນດາຂົງເຂດຫາກໍ່ພົ້ນເດັ່ນນັ້ນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ອາຊີ - ປາຊີຟິກ ພວມມຸ່ງໄປເຖິງຮູບແບບເຕີບໂຕ ໂດຍອີງໃສ່ການປ່ຽນແປງໃໝ່ດ້ານເຕັກໂນໂລຊີ, ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ ແລະ ການເຊື່ອມຕໍ່ດ້ານເສດຖະກິດຢ່າງເລິກເຊິ່ງ, ກວ້າງຂວາງຫຼາຍກວ່າ. ນີ້ໄດ້ຮັບຖືວ່າແມ່ນພື້ນຖານເພື່ອໃຫ້ພາກພື້ນສືບຕໍ່ຮັກສາບົດບາດແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາກຳລັງໜູນເຕີບໂຕທີ່ສຳຄັນຂອງເສດຖະກິດທົ່ວໂລກໃນຊຸມປີຈະມາເຖິງ.
