ຫໍພິພິທະພັນທະຫານເຮືອ ມີເນື້ອທີ່ວາງສະແດງໃນຮົ່ມກວ້າງ 1.800 ຕາແມັດ ແລະ ເຂດກາງແຈ້ງກວ່າ 3.000 ຕາແມັດ, ຢ້ຽມຊົມທຳອິດໃນການເດີນທາງຢ້ຽມຊົມຄົ້ນຫາ ຫໍພິພິທະພັນແມ່ນຫ້ອງໂຖງ ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຕັ້ງຮູບປັ້ນປະທານ ໂຮ່ຈີມິນ ນຸ່ງຊຸດກາກີທີ່ລຽບງ່າຍ ແລະ ຖືໝວກ ທະຫານເຮືອ.
ອອກຈາກເຂດນີ້, ແຂກມາຢ້ຽມຊົມຈະເລີ່ມເຂົ້າເຖິງບັນດາຂີດໝາຍທີ່ສຳຄັນ ໃນຂະບວນວິວັດແຫ່ງການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ຕໍ່ສູ້ຂອງທະຫານເຮືອ ຫວຽດນາມ ຜ່ານຮູບພາບເອກະສານ ຮູບຈຳລອງກຳປັ່ນຮົບ ແລະ ວັດຖຸພັນເຄົ້າ. ໃນນັ້ນມີພາກວາງສະແດງກ່ຽວກັບໄຊຊະນະການການສູ້ຮົບຄັ້ງທຳອິດ ເມື່ອເດືອນ ສິງຫາ ປີ 1964 ເຊິ່ງແມ່ນໃນບັນດາຈຸດທີ່ພົ້ນເດັ່ນ. ພັນຕີ ລ້າຍທິເຫວະ ຜູ້ແນະນຳຢູ່ຫໍພິພິທະພັນ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ:
“ແຕ່ລະເທື່ອເມື່ອພາຄະນະແຂກທ່ອງທ່ຽວມາຢ້ຽມຊົມທັດສະນະສຶກສາ ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດທີ່ສະຫງ່າອົງອາດຂອງທະຫານເຮືອນປະຊາຊົນ ຫວຽດນາມ, ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມສະເທືອນໃຈທີ່ສຸດຕໍ່ການເສຍສະຫຼະທີ່ພິລະອາດຫານຂອງພະນັກງານນັກຮົບ. ພວກອ້າຍບໍ່ເສຍດາຍເລືອດເນື້ອຂອງຕົນ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາອະທິປະໄຕເຂດທະເລໝູ່ເກາະ, ເຂດໄຫຼ່ທະວີບທີ່ສັກກາລະບູຊາຂອງປະເທດຊາດ”.
ຍ່າງຕໍ່ເຂົ້າໄປເຂດວາງສະແດງ, ແຂກທ່ອງທ່ຽວຈະໄດ້ຮັບຟັງ ບັນດາເລື່ອງລາວປະຫວັດສາດຕິດພັນກັບແຕ່ລະບຸກຄົນລະອຽດ. ໜຶ່ງໃນບັນດາເນື້ອໃນທີ່ສ້າງຄວາມສະເທືອນໃຈ ແມ່ນຫົວຂໍ້ກ່ຽວກັບເສັ້ນທາງ ໂຮ່ຈີມິນ ທາງທະເລ ເຊິ່ງແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາເທບນິຍາຍການທະຫານ ໃນສະຕະວັດທີ XX ພັນຕີ ເລຮົ່ງຕ໊ຽນ ຜູ້ອຳນວຍການ ຫໍພິພິທະພັນທະຫານເຮືອ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ເພື່ອມີຮູບພາບເອກະສານວັດຖະພັນແຕ່ລະຢ່າງທີ່ນຳມາວາງສະແດງຄືໃນປັດຈຸບັນ ແມ່ນນັບແຕ່ຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາ ພະນັກງານ ພະລາກອນຢູ່ຫໍພິພິທະພັນ ໄດ້ມານະພະຍາຍາມໄປຍັງເຂດທະເລຕ່າງໆພົບກັບຕົວພະຍານ ແລະ ໂອ້ລົມກັບບັນດານັກຮົບເກົ່າຍາດພີ່ນ້ອງຂອງນັກຮົບເສຍສະຫຼະຊີວິດເພື່ອຊາດ ເພື່ອເກັບກຳວັດຖະພັນແຕ່ລະຢ່າງ. ພັນຕີ ເລຮົ່ງຕ໊ຽນ ເນັ້ນໜັກວ່າ:
“ຫໍພິພິທະພັນໄດ້ເກັບກຳບັນດາຮູບພາບທີ່ພົ້ນເດັ່ນທີ່ສຸດຂອງກຳລັງໃນ 70 ກວ່າປີທີ່ຜ່ານມາ. ພວກຂ້າພະເຈົ້າຈັດຕັ້ງວາງສະແດງແນະນຳຢ່າງເປັນປະຈຳ ເຖິງມະຫາຊົນໃນທົ່ວປະເທດ ແລະ ແຂກທ່ອງທ່ຽວສາກົນເມື່ອມາຢ້ຽມຊົມ ພິເສດແມ່ນໄວໜຸ່ມ ກ່ຽວກັບມູນເຊື້ອອົງອາດກ້າຫານຂອງທະຫານເຮືອປະຊາຊົນ ຫວຽດນາມ”.
ບໍ່ພຽງແຕ່ຢຸດຢູ່ໃນການວາງສະແດງເທົ່ານັ້ນ, ຫໍພິພິທະພັນຍັງສ້າງການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງອະດີດຕະການ ແລະ ປັດຈຸບັນອີກດ້ວຍ. ມີນັກຮົບເກົ່າຫຼາຍຄົນ ເມື່ອໄດ້ກັບຄືນມານີ້ ໄດ້ພົບເຫັນຄືນວັດຖຸພັນທີ່ໄດ້ຜູກພັນກັບຕົນເອງ ຫຼື ເພື່ອນຮ່ວມກົມກອງ. ພັນຕີ ຫງວຽນທູເຟືອງ ຜູ້ແນະນຳຢູ່ຫໍພິພິທະພັນ ເລົ່າຄືນສູ່ຟັງວ່າ:
“ໃນເທື່ອໜຶ່ງ, ມີຄະນະນັກຮົບເກົ່າຂອງກອງພັນນ້ອຍ 126 ທະຫານເຮືອພິເສດ ມາຢ້ຽມຊົມພາກວາງສະແດງກ່ຽວກັບກອງພັນນ້ອຍ ກໍ່ເຫັນປ່ຽງແຂນເສື້ອຂອງສະຫາຍ ຫງວຽນວັນຕິ່ງ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອມັດບາດແຜໃຫ້ເພື່ອນຮ່ວມກົມກອງ. ບັນດານັກຮົບເກົ່າມີຄວາມສະເທືອນໃຈທີ່ສຸດ ໃຜໆກໍ່ຫຼັ່ງນ້ຳຕາ”.
ພ້ອມກັນນັ້ນ ຫໍພິພິທະພັນທະຫານເຮືອໄດ້ກາຍເປັນຫ້ອງຮຽນຕົວຈິງ ຊ່ວຍພວກນ້ອງນັກຮຽນສາມາດເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບຄຸນຄ່າຂອງສັນຕິພາບ ແລະ ອະທິປະໄຕຂອງເຂດນ້ຳດິນແດນປະເທດຊາດຫຼາຍກວ່າອີກ.
“ຂ້າພະເຈົ້າຮຽນຮູ້ໄດ້ຫຼາຍບົດຮຽນ ແລະ ຄວາມຮູ້ ແລະ ໄດ້ເພີ່ມຄວາມຮັກບ້ານເກີດເມືອງນອນ ແລະ ປະເທດຊາດ. ຈາກນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈະພະຍາຍາມສ້າງຄວາມຮັກເຂດທະເລໝູ່ເກາະ ບ້ານເກີດເມືອງນອນເຖິງນັກຮຽນ”.
ຫໍພິພິທະພັນທະຫານເຮືອບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນສະຖານທີ່ເກັບຮັກສາປະຫວດັສາດເທົ່ານັ້ນ ຫາກຍັງແມ່ນບ່ອນຊ່ວຍຜູ້ຊົມສາມາດເຂົ້າໃຈຕື່ມອີກກ່ຽວກັບຄຸນຄ່າຂອງສັນຕິພາບ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບປົກປັກຮັກສາອະທິປະໄຕເຂດທິເລໝູ່ເກາະທີ່ສັກກາລະບູຊາຂອງປະເທດຊາດ.
