Suốt 81 năm kể từ ngày độc lập 2/9/1945, Việt Nam đã đi qua một hành trình lịch sử đặc biệt: từ một đất nước vừa giành chính quyền, phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, đến một quốc gia ngày càng phát triển, hội nhập sâu rộng và không ngừng nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Nhìn lại chặng đường ấy, từ Cách mạng Tháng Tám, chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đến công cuộc đổi mới, có một điểm xuyên suốt: Nhân dân luôn là chủ thể, là nguồn sức mạnh làm nên mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Theo PGS.TS Bùi Đình Phong (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), thời gian có thể trôi qua, nhưng tư tưởng lớn được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định trong Tuyên ngôn Độc lập, từ tự do dân chủ đến tinh thần đại đoàn kết, vẫn tiếp tục là nền tảng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước. 

“Chúng ta có Tuyên ngôn Độc lập là nhờ Cách mạng tháng Tám, mà có được Cách mạng tháng Tám là nhờ rất nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là sức mạnh của trí dân, lòng dân, niềm tin của dân. Có niềm tin của dân là có tất cả”, PGS.TS Bùi Đình Phong nhấn mạnh.

Lịch sử cách mạng Việt Nam là minh chứng rõ ràng nhất cho điều đó. Cách mạng Tháng Tám không chỉ là một sự kiện chính trị làm thay đổi vận mệnh dân tộc mà còn là sự hội tụ của lòng yêu nước, ý chí độc lập và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Từ đó, sức mạnh nhân dân tiếp tục được phát huy trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, làm nên những chiến thắng mang tầm vóc lịch sử như Điện Biên Phủ 1954, Đại thắng mùa Xuân năm 1975,… đưa dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên độc lập.

Sức mạnh của lòng dân không chỉ được hun đúc và phát huy trong những năm tháng chiến tranh, mà còn là nguồn lực có ý nghĩa quyết định đối với công cuộc xây dựng đất nước trong thời bình. Điều đó lý giải vì sao tư tưởng được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra từ những ngày đầu lập nước vẫn còn nguyên giá trị. Chỉ một ngày sau khi đọc Tuyên ngôn Độc lập, ngày 3/9/1945, bên cạnh những nhiệm vụ cấp bách như chống “giặc đói”, chống “giặc dốt”, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ thực hành dân chủ, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, qua đó phát huy sức mạnh của nhân dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu củng cố và bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước càng trở nên cấp thiết. Người lãnh đạo, cán bộ, đảng viên phải thực sự có tâm, có tầm, giữ vững tinh thần “chí công vô tư” và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, nhân dân lên trước hết. Bởi theo Người, “một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”.

Niềm tin ấy không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của quá trình Đảng gắn bó với nhân dân, hiểu nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân và xây dựng một đội ngũ cán bộ thực sự vì dân, vì nước. Tư tưởng “trọng dân” ấy cũng được Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát trong bài nói chuyện tại lớp nghiên cứu chính trị khóa II của Trường Đại học Nhân dân Việt Nam vào ngày 8/12/1956: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”.

Có thể nói, những định hướng chiến lược tại Đại hội XIV của Đảng - từ khẳng định “dân là gốc”, phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng đến việc coi cán bộ là gốc của mọi công việc, chính là sự kế thừa, phát triển những giá trị tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong điều kiện mới. Đây cũng là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và biến khát vọng phát triển đất nước thành hành động cụ thể trong thời kỳ đổi mới.

Nếu trong những năm tháng chiến tranh, sức mạnh lòng dân được kết tinh thành ý chí giành và giữ độc lập, thì trong thời bình, sức mạnh ấy tiếp tục trở thành nguồn lực để xây dựng và phát triển đất nước. 

Bốn thập niên Đổi mới (1986-2026) đã tạo ra những chuyển biến sâu sắc, trước hết về kinh tế. Năm 2025, GDP tăng 8,02%; 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục tăng 8,18%, tạo nền tảng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Quy mô thương mại quốc tế không ngừng mở rộng. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu năm 2025 vượt 930 tỷ USD, xuất siêu 20,03 tỷ USD, đánh dấu năm thứ mười liên tiếp Việt Nam xuất siêu. Sáu tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt 549,69 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ.

Những con số đó phản ánh một nền kinh tế ngày càng năng động và hội nhập sâu rộng. Việt Nam cũng trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư quốc tế. Đến cuối năm 2025, hơn 45.400 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 529,6 tỷ USD. Sáu tháng đầu năm 2026, vốn FDI đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61%. Đáng chú ý, chất lượng dòng vốn ngày càng được coi trọng, hướng tới công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Cùng với kinh tế, diện mạo đất nước cũng thay đổi mạnh mẽ. Đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành và đưa vào khai thác 3.345 km đường bộ cao tốc và 1.711 km đường bộ ven biển. Những tuyến đường, cây cầu, sân bay, cảng biển và các công trình hạ tầng chiến lược không chỉ tạo thêm năng lực cho nền kinh tế mà còn kết nối các vùng, rút ngắn khoảng cách địa lý, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm cơ hội cho người dân, doanh nghiệp.

Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh còn 34 tỉnh, thành phố và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là quyết sách lịch sử. Mục tiêu không chỉ là tinh gọn bộ máy mà còn mở rộng không gian phát triển, tăng cường phân cấp, phân quyền và thúc đẩy liên kết vùng. Đây cũng là yêu cầu được Đảng ta nhấn mạnh trong định hướng đổi mới phương thức quản trị, với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, gắn phân cấp, phân quyền với kiểm tra, giám sát và xác định rõ trách nhiệm.

Nhưng thước đo quan trọng nhất của phát triển vẫn là đời sống nhân dân. Tỷ lệ nghèo đa chiều cuối năm 2025 giảm còn 2,95%. Hệ thống an sinh xã hội ngày càng được củng cố, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát được triển khai trên phạm vi cả nước. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt hơn 95,2% dân số. Những chính sách miễn học phí đối với trẻ em mầm non và học sinh phổ thông trong các cơ sở giáo dục công lập từ năm học 2025-2026 tiếp tục mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục. 

Những kết quả ấy không chỉ cho thấy tăng trưởng đang từng bước được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể trong cuộc sống, mà còn tạo nền tảng để đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới, với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành những động lực quan trọng. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định đây là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo thêm động lực và nền tảng cho phát triển đất nước. Việt Nam từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2025 xếp Việt Nam thứ 44/139 nền kinh tế. Điều đó cho thấy lợi thế của Việt Nam đang từng bước chuyển từ nguồn lực vật chất sang tri thức, công nghệ và sức sáng tạo của con người.

Quy mô nền kinh tế năm 2023 tăng gấp 96 lần so với năm 1986. Việt Nam trong nhóm 40 nước có nền kinh tế lớn nhất thế giới và 20 nền kinh tế hàng đầu về thương mại và thu hút đầu tư nước ngoài. Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với toàn bộ 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc, tham gia hơn 70 tổ chức, diễn đàn quốc tế và ngày càng chủ động đóng góp vào các cơ chế đa phương. 

Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng, khơi dậy ý chí tự lực, tự chủ, tự tin, tự cường, tự hào dân tộc, huy động sức mạnh toàn dân kết hợp với sức mạnh thời đại, con thuyền cách mạng Việt Nam sẽ đạt được nhiều kỳ tích (Kỳ tích về một nước dân chủ thuộc địa nửa phong kiến có thể chiến thắng hai đế quốc thực dân hùng mạnh; kỳ tích về một nước từ bị bao vây cấm vận thực hiện thành công công cuộc đổi mới với những thành tựu vĩ đại). Hiện nay, ý Đảng hòa quyện với lòng dân trong khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, sớm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, sánh vai với các cường quốc năm châu. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, “đây là thời điểm “hội tụ” tổng hòa các lợi thế, sức mạnh để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. 

Trong bài viết “Vững bước dưới cờ Đảng” nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 – 3/2/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Bài học sâu sắc, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đó là sự nghiệp cách mạng là của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Nhân dân vừa là người làm nên những thắng lợi lịch sử, vừa là nguồn sức mạnh vô tận để Đảng tồn tại và phát triển”.

Hôm nay, sức mạnh toàn dân không chỉ cần được phát huy để bảo vệ những thành quả cách mạng đã giành được, mà còn phải được khơi dậy và chuyển hóa thành động lực kiến tạo tương lai, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và tự cường.

Việt Nam đang đứng trước 2 mục tiêu chiến lược 100 năm: Đến năm 2030 (kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng) trở thành nước đang phát triển nước, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 (kỷ niệm 100 năm thành lập nước) trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, không thể chỉ dựa vào mở rộng đầu tư hay khai thác tài nguyên thô, mà phải lấy nguồn lực con người làm trung tâm.

Theo TS. Chu Đức Tính, nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, đây chính là lúc cần vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về con người: Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. 

“Nguồn lực” của một quốc gia không chỉ nằm ở vốn, tài nguyên, cơ sở hạ tầng hay công nghệ, mà quan trọng hơn là khả năng phát huy trí tuệ, trách nhiệm và sức sáng tạo của con người. Nếu không khơi dậy được những tiềm năng ấy, các nguồn lực vật chất dù lớn đến đâu cũng khó tạo thành động lực phát triển bền vững. Bởi vậy, phát huy sức mạnh con người phải trở thành trọng tâm của “cuộc cách mạng thời bình”, trong đó mỗi người dân đều là một chủ thể đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

Đội ngũ cán bộ phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Cộng đồng doanh nhân cần mạnh dạn đổi mới, tiên phong đầu tư để tạo ra những giá trị mới. Thế hệ trẻ nuôi dưỡng khát vọng, dám thử sức, dám cống hiến và đi đầu trong những lĩnh vực mới.

Ở chiều ngược lại, Đảng, Chính phủ, Nhà nước Việt Nam tạo điều kiện để từng nhóm xã hội phát huy tốt nhất khả năng của mình, bắt đầu từ việc “cởi trói” thể chế. TS. Chu Đức Tính cho rằng thể chế phải thực sự trở thành “đòn bẩy”, mở đường và tạo không gian để người dân, doanh nghiệp phát huy tối đa vai trò, năng lực và sức sáng tạo. Khi người dân có điều kiện cống hiến, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đổi mới và mọi nguồn lực xã hội được giải phóng, sức mạnh của từng cá nhân sẽ được cộng hưởng thành sức mạnh của cả nền kinh tế và quốc gia.

Bài học vô giá từ lịch sử là đất nước muốn hùng cường thì phải đi lên bằng chính nội lực của mình. Dù tranh thủ tối đa sự hợp tác, ủng hộ quốc tế, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nội lực dân tộc, kết tinh từ tinh thần yêu nước, ý chí chiến thắng, nguồn lực con người chất lượng cao và sức mạnh từ cơ sở vật chất. Đó cũng là nền tảng để Việt Nam biến khát vọng thành hành động, hiện thực hóa thành công các mục tiêu chiến lược 100 năm. Xa hơn nữa là tầm nhìn đến năm 2130, Việt Nam trở thành quốc gia XHCN phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại, có năng lực sáng tạo và sức sống trường tồn, theo Nghị quyết đổi mới mô hình phát triển Việt Nam được thông qua tại Hội nghị Trung ương 3, khoá XIV.

---

Tác giả: Diệp Thảo/VOV.VN