Trong một thời gian dài, hàng nghìn dự án và khu đất tại thành phố Đà Nẵng đã bị “đóng băng”, “mắc kẹt” do vướng mắc về thủ tục pháp lý, kết luận thanh tra và thi hành án. Tình trạng này kéo dài gây lãng phí lớn, cản trở thu hút đầu tư và kìm hãm sự phát triển của thành phố.

Từ khi có Kết luận 77/2024 của Bộ Chính trị về “Phương án tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án, đất đai trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại một số tỉnh, thành phố”; các Nghị quyết của Quốc hội; đặc biệt là Nghị quyết 170/2024 của Quốc hội và Nghị định 147 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật đất đai, các nút thắt này đã dần được tháo gỡ, khơi thông nguồn lực đất đai cực kỳ quan trọng.

Đến nay, Đà Nẵng đã xử lý được 1.984 trên tổng số 2.035 dự án và cơ sở nhà đất với gần 5.000 hecta, tương đương vốn đầu tư khoảng 456.000 tỷ đồng, đạt 97,5% kế hoạch. Thành phố hiện trở thành điểm sáng của cả nước trong công tác tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài.

Dự án Khu đô thị Thiên Ân tại phường Điện Bàn Đông (trước đây do UBND tỉnh Quảng Nam giao cho Công ty cổ phần Vinaconex 25 làm chủ đầu tư) triển khai từ năm 2016 nhưng suốt 10 năm qua không thể hoàn thành do vướng thủ tục và giải phóng mặt bằng. Mới đây, Đà Nẵng đã đưa dự án này vào diện tập trung tháo gỡ theo Nghị quyết 29 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm về đất đai.

Không chỉ riêng Khu đô thị Thiên Ân, hàng nghìn dự án “trùm mền” khác tại Đà Nẵng đã được vực dậy. Sau gần 10 năm chờ đợi, người dân vùng giải tỏa cuối cùng cũng được đền bù thỏa đáng và bố trí tái định cư. Ông Nguyễn Đình Dũng, người dân khối phố An Đông, phường Điện Bàn Đông bày tỏ phấn khởi khi nơi ở mới tốt hơn chỗ ở cũ: “Từ khi triển khai dự án tới bây giờ là 10 năm rồi. Lúc đầu rất khó khăn vì vướng mắc giải tỏa, đền bù không thỏa đáng họ không chịu đi. Sau khi sáp nhập xã phường, thành phố có phương án tháo gỡ nên rất tốt. Sau này, công ty cũng có hỗ trợ thêm tiền đền bù. Bây giờ, ở chỗ mới cao và tốt hơn, không có lụt”.

Phường Điện Bàn Đông từng là “điểm nóng” với 120 dự án đầu tư ngoài ngân sách bị bỏ hoang hơn 20 năm, dẫn đến lượng đơn thư khiếu nại về đất đai chiếm tới 90%. Ông Trương Anh Quốc, Phó Chủ tịch UBND phường Điện Bàn Đông cho biết, việc xử lý từng bộ hồ sơ qua nhiều thời kỳ, qua 7 lần điều chỉnh quy hoạch vô cùng áp lực. Việc bố trí cán bộ tiếp nhận, phân loại hồ sơ để xử lý cũng quá khó khăn và tốn nhiều thời gian.

“Đây là những dự án từ đô thị mới Điện Nam - Điện Ngọc của tỉnh Quảng Nam trước đây, chứ không có dự án nào phát sinh mới trên địa bàn khi thành lập chính quyền hai cấp. Trong khi lịch sử quá lâu đời, có những dự án kéo dài hơn 20 năm, rất phức tạp. Trách nhiệm đè lên chính quyền địa phương rất lớn. Tuy nhiên, không phải là chính quyền thấy khó mà không làm. Từng hồ sơ, từng trường hợp chúng tôi phải lật ra xem xét qua các thời kỳ để không bỏ sót lợi ích hợp pháp của người dân. Chúng tôi gỡ rối được rất nhiều, ví dụ như là các dự án Bách Đạt An là nóng nhất”, ông Trương Anh Quốc cho hay.

Nhìn lại giai đoạn từ 2012 đến 2020, Đà Nẵng từng phải rà soát tới 1.313 dự án liên quan đến 4 kết luận của Thanh tra Chính phủ và 3 bản án hình sự phúc thẩm. Nhiều khu đất bị “mắc kẹt” trong thi hành án, kéo dài nhiều năm không giải quyết được. Phải đến khi có Kết luận 77 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 170, Nghị quyết 29 của Quốc hội và Nghị định 147 của Chính phủ, địa phương mới có đầy đủ hành lang pháp lý để giải quyết dứt điểm.

Đến nay, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành xử lý 1.984/2.035 dự án, đạt 97,5% kế hoạch. Đáng chú ý là chỉ 20 ngày sau khi Nghị quyết 29 của Quốc hội và Nghị định 147 của Chính phủ có hiệu lực, thành phố đã công bố đợt đầu tiên gồm 356 dự án đủ điều kiện tháo gỡ, và đã giải quyết được 206 dự án sau gần 4 tháng triển khai. Nhiều dự án trọng điểm quy mô lớn đã từng bước được tháo gỡ các nút thắt về thủ tục pháp lý, sớm đưa dự án vào hoạt động, thu hồi nguồn lực tài chính, đất đai và tài sản được sử dụng hiệu quả.

Đến nay, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành xử lý 1.984/2.035 dự án, đạt 97,5% kế hoạch. Đáng chú ý là chỉ 20 ngày sau khi Nghị quyết 29 của Quốc hội và Nghị định 147 của Chính phủ có hiệu lực, thành phố đã công bố đợt đầu tiên gồm 356 dự án đủ điều kiện tháo gỡ, và đã giải quyết được 206 dự án sau gần 4 tháng triển khai. Nhiều dự án trọng điểm quy mô lớn đã từng bước được tháo gỡ các nút thắt về thủ tục pháp lý, sớm đưa dự án vào hoạt động, thu hồi nguồn lực tài chính, đất đai và tài sản được sử dụng hiệu quả.

BÀI 2: ĐÀ NẴNG THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN, TẠO ĐÀ TĂNG TRƯỞNG 2 CON SỐ TRONG DÀI HẠN

Tác giả: Đình Thiệu I Thực hiện Đồng Toàn