Sau hơn 4 năm giao tranh, chiến trường Ukraine đang chứng kiến sự thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận của Kiev. Thay vì chỉ tập trung vào các mũi tiến công trực diện trên tiền tuyến, Ukraine đang đẩy mạnh chiến dịch nhằm làm suy yếu năng lực hậu cần của Nga, trong đó bán đảo Crimea nổi lên như mục tiêu chiến lược hàng đầu.

Các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV), tên lửa tầm xa và các đòn đánh vào hạ tầng giao thông, năng lượng đang biến Crimea từ "hậu phương an toàn" của Moscow thành một khu vực chịu sức ép ngày càng lớn.

Trong các cuộc xung đột hiện đại, năng lực duy trì hậu cần nhiều khi có ý nghĩa quyết định không kém sức mạnh hỏa lực. Điều này càng thể hiện rõ trong cuộc chiến Nga - Ukraine, nơi các tuyến tiếp vận kéo dài hàng trăm kilomet phải duy trì dòng chảy liên tục của nhiên liệu, đạn dược, khí tài và lực lượng tăng viện.

Những tháng gần đây, Ukraine thay đổi đáng kể cách thức tác chiến. Thay vì ưu tiên các cuộc phản công quy mô lớn với nhiều rủi ro, Kiev tập trung vào việc làm gián đoạn mạng lưới tiếp tế của Nga ở khu vực miền Nam, đặc biệt là các tuyến vận tải nối lãnh thổ Nga với Crimea và các vùng Kherson, Zaporizhzhia đang do Moscow kiểm soát.

Mục tiêu của chiến lược này là buộc Nga phải tiêu tốn nhiều nguồn lực hơn để duy trì hoạt động hậu cần, đồng thời làm giảm khả năng duy trì các chiến dịch quân sự trên tiền tuyến.

Crimea hiện là nơi đặt nhiều sân bay quân sự, hệ thống phòng không, kho đạn, trung tâm chỉ huy và căn cứ của Hạm đội Biển Đen. Từ đây, Nga có thể triển khai các hoạt động trên toàn bộ Biển Đen, đồng thời hỗ trợ các lực lượng chiến đấu tại miền Nam Ukraine.

Đối với Moscow, Crimea không chỉ có ý nghĩa quân sự mà còn mang giá trị chính trị và biểu tượng rất lớn. Việc kiểm soát bán đảo được coi là một trong những thành tựu quan trọng nhất trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Vladimir Putin. Vì vậy, bất kỳ mối đe dọa nào nhằm vào Crimea đều mang ý nghĩa vượt xa phạm vi của một chiến trường thông thường.

Trong khi đó, Ukraine coi việc gây sức ép lên Crimea là cách làm suy yếu toàn bộ hệ thống hậu cần của Nga tại miền Nam, thay vì phải đối đầu trực diện với các tuyến phòng thủ dày đặc.

Để thực hiện mục tiêu này, Ukraine tăng cường sử dụng UAV và các loại vũ khí tấn công tầm xa do trong nước phát triển. Nhiều mẫu UAV mới của Ukraine có khả năng hoạt động ở khoảng cách hàng trăm kilomet, mang đầu đạn lớn hơn và đủ sức tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ do Nga kiểm soát.

Nếu như giai đoạn đầu của cuộc chiến, Nga thường chiếm ưu thế trong các đợt tập kích tầm xa thì, năng lực sản xuất quốc phòng được mở rộng giúp Ukraine duy trì nhịp độ tập kích cao hơn. Các mục tiêu bị nhắm đến trải dài từ kho nhiên liệu, kho đạn, trạm radar, hệ thống phòng không cho đến các tuyến đường bộ, đường sắt và cầu nối với lãnh thổ Nga.

Thay vì tìm cách phá hủy hoàn toàn mọi mục tiêu, Ukraine dường như theo đuổi chiến lược gây gián đoạn kéo dài. Chỉ cần một cây cầu, một kho nhiên liệu hoặc một đầu mối đường sắt phải tạm dừng hoạt động trong thời gian ngắn cũng đủ tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với toàn bộ mạng lưới hậu cần.

Một trong những trọng điểm của chiến dịch là cầu Kerch - tuyến kết nối quan trọng nhất giữa Crimea với lãnh thổ Nga. Sau khi được khánh thành vào tháng 5 năm 2018, cây cầu này trở thành huyết mạch vận chuyển hàng hóa, nhiên liệu và khí tài quân sự ra giữa bán đảo Crimea với vùng Krasnodar của Nga. Tuy nhiên, kể từ khi xung đột bùng phát, công trình này nhiều lần trở thành mục tiêu tập kích.

Mặc dù Nga liên tục gia cố hệ thống phòng thủ và sửa chữa các hư hại, việc lưu thông trên cầu vẫn thường xuyên bị gián đoạn bởi các biện pháp kiểm tra an ninh hoặc nguy cơ bị tấn công. Điều này khiến hoạt động vận tải quân sự phải đối mặt với nhiều thách thức hơn, đồng thời buộc Nga phải tìm kiếm các tuyến tiếp vận thay thế.

Những cuộc tấn công này không chỉ tác động trực tiếp tới nguồn cung nhiên liệu mà còn buộc Nga phải điều chỉnh phương thức vận chuyển. Khi các tuyến đường ngắn và hiệu quả không còn bảo đảm an toàn, các đoàn xe tiếp tế phải đi theo những cung đường dài hơn, mất nhiều thời gian hơn và tiêu tốn thêm nhân lực cũng như phương tiện bảo vệ.

Trong chiến tranh hiện đại, chỉ cần thời gian vận chuyển kéo dài thêm vài giờ cũng có thể ảnh hưởng đến nhịp độ tác chiến của các đơn vị ở tiền tuyến. Đối với Nga, thách thức không chỉ nằm ở việc sửa chữa các công trình bị hư hại mà còn ở bài toán phân bổ hệ thống phòng không.

Thay vì tập trung bảo vệ tiền tuyến, Moscow phải điều động thêm nhiều tổ hợp phòng không để bảo vệ cầu Kerch, các căn cứ quân sự, kho nhiên liệu, nhà máy năng lượng và các cơ sở hạ tầng trọng yếu trên bán đảo. Điều này tạo ra bài toán khó về phân bổ nguồn lực, đặc biệt khi các cuộc tấn công bằng UAV có chi phí thấp hơn rất nhiều so với các loại tên lửa đánh chặn hiện đại.

Không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động quân sự, các cuộc tập kích còn khiến đời sống thường nhật tại Crimea chịu nhiều sức ép. Một số khu vực ghi nhận tình trạng mất điện kéo dài, gián đoạn cấp nước và hạn chế cung ứng nhiên liệu. Chính quyền địa phương buộc phải ưu tiên nhiên liệu cho bệnh viện, lực lượng cứu hộ và các dịch vụ thiết yếu, trong khi hoạt động giao thông và kinh doanh tại nhiều nơi chịu ảnh hưởng do các biện pháp kiểm soát an ninh được tăng cường trên cầu Kerch và nhiều tuyến đường quan trọng.

Mặc dù những khó khăn này chưa làm tê liệt hoàn toàn hoạt động trên bán đảo, nhưng chúng cho thấy chiến tranh đã tác động ngày càng rõ rệt đến khu vực vốn được Nga coi là hậu phương tương đối an toàn trong nhiều năm qua. Đối với người dân, những thay đổi này khiến cảm nhận về khoảng cách giữa chiến trường và cuộc sống thường nhật ngày càng thu hẹp.

Crimea không chỉ là một căn cứ quân sự mà còn mang ý nghĩa chính trị và biểu tượng đặc biệt đối với cả Nga và Ukraine.

Đối với Moscow, việc kiểm soát bán đảo được xem là dấu mốc quan trọng trong chiến lược khẳng định ảnh hưởng tại Biển Đen. Trong nhiều năm, chính quyền Nga đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng, giao thông và du lịch nhằm củng cố sự hiện diện lâu dài trên bán đảo. Trong khi đó, Kiev vẫn coi Crimea là một phần lãnh thổ của mình và coi việc gây sức ép lên khu vực này là một mắt xích trong mục tiêu khôi phục toàn vẹn lãnh thổ.

Chính vì vậy, mọi diễn biến tại Crimea luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận trong nước và quốc tế. Bất kỳ thay đổi nào về tình hình quân sự hoặc hậu cần trên bán đảo đều có thể tạo ra tác động tâm lý và chính trị vượt ra ngoài phạm vi chiến trường.

Cho đến nay, chiến dịch tập kích hậu cần đã tạo ra những khó khăn nhất định đối với hoạt động vận tải và bảo đảm hậu cần của Nga. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc cán cân chiến trường sẽ nhanh chóng thay đổi.

Nga vẫn duy trì ưu thế đáng kể về nguồn lực, đồng thời liên tục điều chỉnh các tuyến vận tải, tăng cường phòng không và triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo vệ các cơ sở trọng yếu.

Trong khi đó, Ukraine cũng phải duy trì cường độ tấn công trong thời gian dài nếu muốn tiếp tục gây áp lực lên hệ thống hậu cần của đối phương. Đây là nhiệm vụ không hề dễ dàng khi cuộc chiến tiêu hao vẫn đang diễn ra trên nhiều mặt trận.

Nhiều chuyên gia cho rằng mục tiêu trước mắt của Kiev không phải là giành lại Crimea bằng một chiến dịch quân sự quy mô lớn, mà là từng bước làm suy giảm khả năng sử dụng bán đảo như một trung tâm hậu cần và bàn đạp chiến lược của Nga.

Diễn biến tại Crimea phản ánh xu hướng mới của cuộc xung đột Nga - Ukraine: thay vì chỉ cạnh tranh về hỏa lực hay kiểm soát lãnh thổ, hai bên ngày càng chú trọng vào việc làm suy yếu khả năng duy trì chiến tranh của đối phương.

Các cuộc tập kích bằng UAV, tên lửa tầm xa và chiến tranh điện tử đang mở rộng phạm vi giao tranh vượt xa tiền tuyến, đưa các trung tâm hậu cần, cơ sở năng lượng và mạng lưới giao thông trở thành những mục tiêu có giá trị chiến lược.

Trong bối cảnh chưa có dấu hiệu cho thấy các bên sẵn sàng nhượng bộ trên bàn đàm phán, Crimea nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một trong những điểm nóng quan trọng nhất của cuộc xung đột. Cuộc cạnh tranh không còn chỉ xoay quanh việc kiểm soát lãnh thổ, mà đang chuyển sang cuộc đọ sức về năng lực duy trì chiến tranh, nơi hậu cần, hạ tầng và khả năng chống chịu của mỗi bên có thể đóng vai trò quyết định đối với cục diện trong thời gian tới.

---

Tác giả: Giang Bùi/VOV.VN