Chặn đà suy giảm kinh tế

Tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 6 Quốc hội khoá XII hôm nay (20/10), thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã báo cáo với Quốc hội và đồng bào cả nước một số vấn đề lớn về tình hình KT-XH năm 2009 và mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu của kế hoạch phát triển KT-XH năm 2010.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Chúng ta thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội năm 2009 trong bối cảnh khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu tác động đến hầu hết các nước. Là một nền kinh tế có độ mở lớn, hội nhập sâu rộng vào  kinh tế thế giới, khủng hoảng và suy thoái đã tác động nghiêm trọng đến kinh tế nước ta, nhất là xuất khẩu, đầu tư, du lịch. Ở trong nước, hệ quả của các biện pháp kiềm chế lạm phát thực hiện trong năm 2008 cùng với thiên tai dịch bệnh liên tiếp xảy ra làm trầm trọng thêm những khó khăn yếu kém của nền kinh tế; các thế lực thù địch lại tăng cường hoạt động chống phá. Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã thường xuyên cập nhật thông tin, phân tích tình hình và ngay từ đầu tháng 10 năm 2008 đã có bước điều chỉnh mục tiêu hành động, trong đó xác định chủ động ngăn chặn suy giảm kinh tế cùng với việc kiềm chế lạm phát.

Đã chặn đà suy giảm kinh tế

Tại kỳ họp thứ 5, Chính phủ đã trình và được Quốc hội chấp nhận điều chỉnh mục tiêu tổng quát, trong đó chuyển từ ưu tiên kiềm chế lạm phát sang ưu tiên ngăn chặn suy giảm kinh tế.

Theo đánh giá của Chính phủ, mục tiêu này đã đạt được. Trong điều kiện kinh tế thế giới suy thoái, Việt Nam đã ngăn chặn được đà suy giảm kinh tế, đạt tốc độ tăng trưởng khá và tăng được nguồn lực đầu tư phát triển. Tổng sản phẩm nội địa (GDP) tăng đều qua các quý, từ 3,14% của quý I, 4,46% quý II tới 5,76% quý III. 9 tháng đầu năm GDP tăng 4,56% và dự kiến cả năm 2009 tăng khoảng 5,2% đạt chỉ tiêu Quốc hội đề ra.

Báo cáo của Chính phủ nêu rõ, để ngăn chặn suy giảm kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô và không để lạm phát cao trở lại, đã nhanh chóng chuyển chính sách tài chính, tiền tệ từ thắt chặt sang thực hiện chính sách tài chính tích cực và chính sách tiền tệ nới lỏng, linh hoạt, thận trọng.

Thủ tướng nhận định, việc chủ động chuyển hướng điều hành các chính sách tài chính, tiền tệ linh hoạt, đồng bộ và phù hợp thực tế đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát ở mức chỉ bằng 1/3 năm 2008.

Nhờ sản xuất kinh doanh phục hồi và có bước phát triển nên tổng thu ngân sách Nhà nước năm 2009 dự kiến đạt khoảng 390,65 nghìn tỷ đồng, bằng 100,2% kế hoạch dự toán; bội chi ngân sách được khống chế ở mức 6,9% GDP. Tỷ lệ dư nợ quốc gia so với GDP khoảng 29,7%, vẫn trong giới hạn an toàn, Thủ tướng đánh giá.

Bên cạnh đó, theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Coi trọng an sinh xã hội, qua tâm chăm lo người nghèo, các đối tượng chính sách và những vùng khó khăn là nét nổi bật nhất năm 2009. Theo đó, tổng chi cho an sinh xã hội ước khoảng hơn 22.000 tỉ đồng, tăng 62% so với năm 2008…

Các lĩnh vực văn hoá, xã hội có bước phát triển mới, cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm đạt kết quả tích cực, chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được tăng cường; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được nâng cao.

Các yếu tố trên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện nhiệm vụ năm 2010.

Cùng với kết quả đạt được, những hạn chế, yếu kém nổi lên trong năm nay cũng được Thủ tướng báo cáo rõ. Đó là tốc độ tăng trưởng GDP thấp nhất trong 10 năm gần đây. Tăng trưởng chủ yếu theo chiều rộng, cơ cấu kinh tế kém hiệu quả, năng suất lao động và sức cạnh tranh còn thấp.

Hạn chế tiếp theo là các cân đối vĩ mô của nền kinh tế chưa thật vững chắc. Bội chi ngân sách tăng và chính sách tiền tệ nới lỏng luôn tiềm ẩn nguy cơ lạm phát cao trở lại.

Kết quả cải cách hành chính thấp, tham nhũng vẫn còn nghiêm trọng. Kỷ luật, kỷ cương chưa nghiêm. Khiếu nại, tố cáo vẫn còn nhiều, số lượng khiếu kiện đông người tăng hơn năm 2008.

Năm 2010, tăng trưởng GDP khoảng 6,5%
Năm 2010, mục tiêu được Chính phủ xác định là phục hồi tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức cao hơn năm 2009; nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng cường sự ổn định của kinh tế vĩ mô và ngăn chặn lạm phát cao trở lại; bảo đảm an sinh xã hội và cải thiện một bước đời sống  nhân dân; chủ động hội nhập và nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế quốc tế; giữ vững ổn định chính trị - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh; phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ của Kế hoạch 5 năm 2006 – 2010".

Trước Quốc hội và nhân dân cả nước, Thủ tướng báo cáo rõ 6 nhiệm vụ chủ yếu đã được Chính phủ xác định trong năm 2010. Thứ nhất là khai thác mọi tiềm năng, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, nhất là nội lực để đầu tư và phát triển sản xuất kinh doanh; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm, doanh nghiệp và của cả nền kinh tế.

Nhiệm vụ thứ hai, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, phấn đấu giảm nhập siêu và cải thiện cán cân thanh toán quốc tế; giảm dần bội chi ngân sách và thực hiện chính sách tiền tệ phù hợp để ngăn ngừa lạm phát cao và nâng cao tính ổn định của kinh tế vĩ mô, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh.

Thứ ba, tập trung sức phát triển nông nghiệp và nông thôn; đẩy mạnh chương trình xây dựng nông thôn mới; phát triển nông nghiệp toàn diện, hiệu quả và bền vững; cải thiện một bước đời sống nông dân.

Phát triển các lĩnh vực xã hội hài hoà với phát triển kinh tế; đẩy nhanh chương trình giảm nghèo vững chắc; tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng phúc lợi xã hội và an sinh xã hội; tập trung giải quyết các vấn đề xã hội bức xúc được xác định là nhiệm vụ thứ tư.

Nhiệm vụ thứ năm, tạo một bước tiến mới trong việc cải cách hành chính, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hạ tầng giao thông, tạo điều kiện tái cấu trúc nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, bảo đảm phát triển nhanh và bền vững.

Nhiệm vụ thứ sáu là bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia và bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế, tranh thủ các nguồn lực và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước, Thủ tướng nêu rõ.

5 giải pháp lớn

Để đạt mục tiêu cùng các chỉ tiêu cụ thể khác của năm 2010, Chính phủ đưa ra 5 nhóm giải pháp lớn.

Thứ nhất, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; đẩy mạnh sản xuất, phát triển dịch vụ; khẩn trương xây dựng đề án và thực hiện một bước tái cấu trúc nền kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Thứ hai, điều hành linh hoạt, thận trọng chính sách tài chính, tiền tệ để ổn định kinh tế vĩ mô, ngăn ngừa tái lạm phát cao và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng.

Thứ ba, bảo đảm tốt an sinh xã hội và phúc lợi xã hội; đẩy mạnh phát triển các lĩnh vực văn hoá, xã hội và bảo vệ môi trường. Đáng chú ý, nhóm giải pháp này đề cập đến việc điều chỉnh lương tối thiểu trong các doanh nghiệp từ đầu năm 2010; lương tối thiểu chung lên 730.000 đồng/tháng từ 1/5/2010.

Thứ tư, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Thứ năm, tăng cường quốc phòng, an ninh; bảo đảm trật tự an toàn xã hội; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước.

Thủ tướng cho rằng, nhiệm vụ còn lại của những tháng cuối năm 2009 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2010 đặt ra là rất nặng nề; khó khăn thách thức ở phía trước là rất lớn; nhưng những thành tựu đạt được trong thời đoạn đầy biến động, phức tạp, khó lường của năm 2008 và 9 tháng đầu năm 2009 đã cho chúng ta có thêm niềm tin, nguồn lực và những kinh nghiệm quý báu. Phải làm tốt hơn nữa công tác chính trị tư tưởng, công tác thông tin tuyên truyền, tạo sự đồng thuận cao trong cả hệ thống chính trị, trong toàn xã hội, cùng nhau chung sức chung lòng hành động, tất cả vì lợi ích và sự phát triển của đất nước.

Từ đó, Thủ tướng nhấn mạnh: Nhận rõ trách nhiệm của mình trước đất nước, trước nhân dân, Chính phủ sẽ bám sát tình hình, nâng cao năng lực dự báo, hành động quyết liệt, sáng tạo và nỗ lực phấn đấu cao nhất để thực hiện tốt trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó./.