Chính phủ nhận trách nhiệm vì để thiếu điện

Sáng 12/6, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng là thành viên cuối cùng của Chính phủ đăng đàn trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội tại kỳ họp này.

Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII, Chính phủ nhận được trên 190 chất vấn của đại biểu Quốc hội, trong đó 18 chất vấn dành riêng cho Thủ tướng và Phó Thủ tướng, tập trung vào 6 nhóm vấn đề chính: Thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô; Quan hệ giữa phát triển kinh tế với giải quyết các vấn đề xã hội; Quản lý, bảo vệ, khai thác tài nguyên, khoáng sản, môi trường; Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh; Đồ án quy hoạch chung thủ đô Hà Nội; Công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ.

Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng trả lời chất vấn

Không cản trở hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài

Làm rõ hơn vụ việc một số địa phương cho nước ngoài thuê đất với diện tích lớn tại một số khu vực nhạy cảm như rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các địa phương, đặc biệt là chỉ đạo phối hợp, lồng ghép quy hoạch ngành với quy hoạch vùng, địa phương và yêu cầu lãnh đạo các địa phương đề cao hơn nữa trách nhiệm quản lý. Phó Thủ tướng cho rằng, để xử lý một cách cơ bản tình hình này, phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn chỉnh thể chế, chính sách, kể cả việc phân cấp thẩm quyền một cách hợp lý hơn.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, về vấn đề này, cá nhân Thủ tướng đã yêu cầu tất cả các địa phương tạm dừng cấp giấy phép đầu tư đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong thời gian trước mắt; đối với các địa phương đã cấp giấy phép đầu tư, thì tạm dừng cho thuê đất, giao đất đối với các nhà đầu tư nước ngoài, chờ sau khi Bộ Kế hoạch-Đầu tư rà soát, có đánh giá đầy đủ về mọi mặt, có tham mưu đề xuất thì Chính phủ sẽ đưa ra hướng giải quyết hợp lý.

Trao đổi thêm với đại biểu Ngô Văn Minh (đoàn Quảng Nam) về việc làm rõ trách nhiệm của các Bộ, cá nhân để xảy ra tình trạng sơ suất trong cấp giấy phép đầu tư cho người nước ngoài thuê đất trồng rừng, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng khẳng định, về công tác quản lý, các địa phương đã làm đúng luật, tuy nhiên khi rà soát lại cũng có một số vấn đề, cho nên Chính phủ đã đề nghị đánh giá, xem xét lại chủ trương, cơ chế và việc tổ chức thực hiện, chỗ nào làm sai thì xử lý trách nhiệm. Việc rút giấy phép không đơn giản và phải thực hiện theo quy định của pháp luật Việt Nam. Có dự án không vi phạm luật này nhưng lại vi phạm luật kia thì có thể rút giấy phép, nhưng trên tinh thần vẫn đảm bảo công bằng cho nhà đầu tư cả trong và ngoài nước. Quyết định tạm thời dừng cấp phép đầu tư của Thủ tướng là cách xử lý thận trọng, không cản trở hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài đối với lĩnh vực này cũng như các lĩnh vực khác.

Phó Thủ tướng chia sẻ, chúng ta đang rất cần kêu gọi đầu tư nước ngoài; cần chuyển đổi nông dân thành công nhân để có năng suất, hiệu quả cao hơn; chúng ta cũng cần đưa công nghệ vào để sản xuất lớn trong lĩnh vực công nghiệp… Nông lâm nghiệp gắn với công nghiệp trồng, chế biến, tiêu thụ là con đường để giải quyết đời sống của người dân.

Đường sắt cao tốc Hà Nội-TPHCM thể hiện tầm nhìn dài hạn

Về Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, việc hình thành hệ thống giao thông vận tải nói chung cũng như hệ thống vận tải đường sắt hoàn chỉnh phải mất nhiều năm. Để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống giao thông, tránh lãng phí trong quá trình đầu tư xây dựng và vận hành, cần có quy hoạch và tầm nhìn dài hạn; vừa phải phát triển tuần tự từ thấp đến cao, vừa phải “đi tắt đón đầu”, nhằm tạo bước đột phá, đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận tải cho nền kinh tế.

Dự án đường sắt cao tốc được xây dựng chính là nhằm đáp ứng yêu cầu đó, phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển giao thông vận tải với tầm nhìn dài hạn, được hoàn thành đưa vào sử dụng khi Việt Nam đã bước vào giai đoạn của nước phát triển.

Xuất phát từ điều kiện địa lý của nước ta dài, hẹp, dân cư phân bố dọc theo chiều dài đất nước, và tập trung hơn ở các khu vực phát triển của miền Bắc, miền Trung, miền Nam; vì vậy hệ thống đường sắt cũng phải xây dựng theo chiều dài đất nước để đáp ứng yêu cầu đi lại.

Khi hoàn thành, đường sắt cao tốc vừa đảm bảo nhu cầu đi lại của nhân dân, góp phần giảm tải và hạn chế tai nạn giao thông đường bộ, vừa cung cấp thêm cho hành khách một sự lựa chọn mới an toàn, tiện nghi và thân thiện với môi trường.

Đi đôi với xây dựng đường sắt cao tốc, sẽ tiếp tục nâng cấp, phát triển đồng bộ và liên thông hệ thống đường không, đường thuỷ, đường bộ và đường sắt hiện có để đảm bảo nhu cầu vận chuyển hàng hoá và hành khách đang tăng nhanh.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, trong quá trình thực hiện, dự án sẽ được chia làm nhiều giai đoạn, có sự phân kỳ đầu tư bằng các dự án thành phần, phù hợp với khả năng huy động vốn; dự án thành phần nào xong sẽ đưa vào khai khác ngay và rút kinh nghiệm để tiếp tục chuẩn bị, đầu tư dự án mới. Tuỳ theo tính chất và quy mô của từng dự án, Chính phủ sẽ tiếp tục báo cáo, xin ý kiến Quốc hội.

Về đồ án quy hoạch chung thủ đô Hà Nội, Phó Thủ tướng cho biết đây là nhiệm vụ đã được giao tại Nghị quyết số 15/2008/QH12 ngày 29/5/2008 của Quốc hội về điều chỉnh địa giới hành chính thành phố Hà Nội và một số tỉnh liên quan. Quá trình triển khai được tiến hành thận trọng từng bước theo đúng trình tự pháp luật và với tinh thần công khai, dân chủ, cầu thị. Bản đồ án quy hoạch đã được báo cáo xin ý kiến Thành uỷ, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, xin ý kiến đóng góp của nhân dân, của các nhà khoa học, các chuyên gia và trình xin ý kiến Quốc hội tại Kỳ họp này.

Phó Thủ tướng cho biết, trong phiên thảo luận chung tại hội trường vào ngày 15/6 tới, Bộ trưởng Bộ Xây dựng sẽ thay mặt Chính phủ báo cáo bổ sung với Quốc hội kết quả tiếp thu ý kiến của nhân dân và ý kiến của đại biểu Quốc hội.

Để thiếu điện có trách nhiệm của Chính phủ và Thủ tướng

Chất vấn Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng về tình trạng cắt điện luân phiên diễn ra thường xuyên và trên diện rộng, các đại biểu Lê Văn Cuông (Thanh Hóa), Ngô Văn Minh (Quảng Nam), Vũ Quang Hải (Hưng Yên) đề nghị Phó Thủ tướng cho biết nguyên nhân của tình hình này, nêu rõ trách nhiệm thuộc về ai, biện pháp khắc phục trước mắt cũng như lâu dài.

Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng thừa nhận, để thiếu điện, để diễn ra tình trạng cắt điện luân phiên làm người dân phải vất vả, khổ sở là trách nhiệm của Chính phủ, của Thủ tướng và các bộ phận giúp việc, trong đó có Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh các nguyên nhân khách quan, trong đó có nguyên nhân 34% nguồn điện là từ thủy điện, nên vào mùa khô thường thiếu nước. Có rất nhiều nguyên nhân chủ quan đó là: Đầu tư phát triển nguồn điện có kế hoạch nhưng vẫn còn chậm do công tác quản lý đầu tư; chậm đổi mới thiết bị sử dụng năng lượng tiết kiệm (máy móc trong sản xuất, thiết bị trong tiêu dùng…); ý thức sử dụng điện chưa tiết kiệm, từ công viên tới công sở, từ quốc lộ tới gia đình, tiêu hao điện của ngành điện, biện pháp đổi mới công nghệ hiệu quả chưa cao…

Chính phủ và Thủ tướng đã cố gắng để tăng đầu tư của Nhà nước, của nước ngoài và các thành phần kinh tế, tổ chức lại ngành điện, cố gắng từng bước thị trường hóa việc cung cấp điện. Quyết tâm của Chính phủ là bên cạnh việc bảo đảm an ninh lương thực, thì điện cũng được coi là lương thực của các ngành sản xuất, tiêu dùng, đồng thời quyết liệt thực hiện tiết kiệm điện.

Trao đổi lại với Phó Thủ tướng, đại biểu Lê Văn Cuông đề nghị, nên chăng, Nhà nước và ngành điện bổ sung các trạm điện diezen, góp phần tăng thêm phụ tải vào mùa khô; bên cạnh đó, yêu cầu các đơn vị sử dụng điện nhiều phải mua máy phát điện để cùng “chia lửa”. Như vậy, người dân sẵn sàng mua điện với giá cao hơn một chút cũng không sao.

Còn đại biểu Ngô Văn Minh cho rằng, giải pháp căn cơ là tập trung các nguồn đầu tư để xây dựng các công trình điện, việc làm ấy thể hiện cái nhìn dài hạn, giống như dự án đường sắt cao tốc.

Lương của lãnh đạo, quyết toán năm mới lĩnh lương thật

Tiếp tục làm rõ hơn nữa những khúc mắc trong vấn đề lương thưởng của lãnh đạo SCIC, đại biểu Ngô Văn Minh (đoàn Quảng Nam) để nghị Phó Thủ tướng Chính phủ đánh giá việc SCIC khai tăng số người để được duyệt quỹ lương tăng thêm 3,8 tỷ đồng mỗi năm… có phải là tiêu cực, là tham nhũng không, ai chịu trách nhiệm về những sai phạm này và xử lý ra sao?

Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng phân tích, sở dĩ có con số 130 và 180 là bởi vì SCIC lên kế hoạch sẽ tuyển người nên mới có quỹ lương quy hoạch và quỹ lương thực tế. Chứ hoàn toàn không có việc làm quy hoạch và chi theo quy hoạch. Lương của lãnh đạo, theo quy định của Nhà nước, quyết toán năm mới được lĩnh lương thật, chờ cuối năm xem kết quả làm ăn thế nào; còn hàng tháng chỉ được tạm ứng.

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh giải thích thêm về tiền lương của lãnh đạo SCIC

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh giải thích thêm: SCIC là một Tổng công ty độc lập không trực thuộc Bộ Tài chính, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp Nhà nước và nhiều luật khác. Giữa con số về nhân sự 130 và 180 người, đây là con số kế hoạch được xây dựng cho năm 2008, dự kiến tuyển dụng 180 người, nhưng không tuyển dụng được; trong khi đó lại có nhiều người chuyển đi khỏi SCIC. Tuy nhiên, khoản chênh lệch quỹ lương của 130 và 180 người được đưa vào quỹ dự phòng tiền lương, chứ không được đưa vào quỹ lương ngay.

Về quỹ lương 3,8 tỷ đồng, SCIC vẫn chưa chi cho người lao động. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đã gửi công văn giải trình đến các phương tiện thông tin đại chúng để thông tin cho công luận được rõ vấn đề này.

Tiền cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước sẽ dùng để tái đầu tư sản xuất

Đại biểu Phạm Thị Loan (đoàn Hà Nội) đặt câu hỏi: Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, từ 1/7/2010, các doanh nghiệp Nhà nước phải chuyển đổi sang hình thức cổ phần hoá. Tuy nhiên, việc cổ phần hoá này rất chậm. Kết quả của việc chuyển đổi trên ra sao? Các doanh nghiệp, Tổng công ty, Tập đoàn kinh tế Nhà nước chưa chuyển đổi thì sẽ hoạt động như thế nào? Hiệu quả đầu tư của các Tổng công ty, Tập đoàn kinh tế Nhà nước? Tại sao có những Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước khi bán cổ phần sao không nộp hết tiền vào ngân sách Nhà nước mà giữ lại? Chính phủ kiểm soát việc giữ lại những khoản tiền này như thế nào?

Trả lời về những vấn đề trên, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng khẳng định: Tiến trình cổ phần hoá các doanh nghiệp, Tổng công ty, Tập đoàn kinh tế Nhà nước chậm là chủ trương của Chính phủ vì cần phải cân nhắc, thận trọng khi cổ phần hóa những doanh nghiệp này. Từ năm 2008 cho đến nay, kinh tế thế giới vẫn còn khó khăn, việc tìm doanh nghiệp chiến lược để mua cổ phần là điều phải cân nhắc kỹ. Thực tế về tình hình kinh tế trong thời gian qua đã khiến cho việc cổ phần hóa không đúng như chúng ta đã định. Vì vậy, từ nay đến ngày 1/7 chưa thể thực hiện xong việc cổ phần hoá các doanh nghiệp Nhà nước.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn đang tiếp tục cổ phần hoá các doanh nghiệp. Một số công ty được giữ lại làm công ty TNHH một thành viên sẽ được chuyển đổi thành công ty TNHH. Các công ty này sẽ hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Nếu là các Tổng công ty, Tập đoàn cổ phần thì sẽ hoạt động theo Nghị định của Chính phủ.

Những Tổng công ty, Tập đoàn kinh tế Nhà nước đã được cổ phần hoá, tiền cổ phần hoá sẽ được sử dụng vào việc tiếp tục đầu tư, tăng vốn đầu tư cho những Tập đoàn, Tổng công ty này. Những công ty độc lập, tiền cổ phần hóa cũng sẽ được Nhà nước thu lại để tiếp tục đầu tư cho các thành phần kinh tế khác. Việc sử dụng tiền cổ phần để tái đầu tư cho những doanh nghiệp, Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước với mục đích để những doanh nghiệp này củng cố sản xuất và thúc đẩy phát triển kinh tế. Ngoài ra, khoản tiền này còn được sử dụng vào mục đích khuyến khích các thành phần kinh tế khác, trong đó doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp trong và ngoài nước không hạn chế quy mô cùng phát triển.

Chính sách tài chính tiền tệ phải phù hợp với điều kiện kinh tế thực tiễn

Trong thời gian qua, chính sách tài chính tiền tệ và lãi suất ngân hàng lúc thì thắt chặt, lúc thì nới lỏng một cách đột ngột khiến cho nhiều doanh nghiệp phải gồng mình vượt qua sóng gió. Điều này đã khiến cho nền kinh tế của nước ta phát triển thiếu bền vững, thiếu năng lực cạnh tranh quốc gia, mất cân đối về kinh tế vĩ mô và rất có thể chúng ta sẽ rơi vào một vòng xoáy tiếp theo là nhập siêu tăng, mất cân đối ngoại tệ, thâm hụt tài khoản vãng lai, lạm phát, bội chi ngân sách tăng. Đại biểu Phạm Thị Loan (đoàn Hà Nội) chất vấn Phó Thủ tướng đã đưa ra biện pháp gì để đối phó với những dự báo trên?

Về câu hỏi này, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho rằng: Biện pháp để đối phó với những rủi ro cho nền kinh tế, trước tiên và lâu dài là Chính phủ tiếp tục chú trọng tới ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Muốn tăng trưởng kinh tế bền vững và nhanh chóng thì phải giữ vững an ninh quốc phòng, trật tự xã hội...

Chính sách tài chính tiền tệ phải ổn định với điều kiện thực tiễn. Chính sách tài chính tiền tệ trong giai đoạn lạm phát khác với chính sách trong giai đoạn suy giảm và ngăn chặn; ổn định và hồi phục; phát triển và tăng tốc. Vì vậy, chúng ta phải điều chỉnh chính sách tài chính tiền tệ phù hợp với điều kiện kinh tế thực tiễn.

Tương tự như vậy, lãi suất ngân hàng thay đổi là để điều chỉnh với tình hình kinh tế trong nước. Khi tình hình kinh tế thế giới rơi vào suy giảm như năm 2008 đã ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế trong nước. Vì thế, Chính phủ đã cho tăng lãi suất ngân hàng nhằm huy động tiền nhàn dỗi của nhân dân để hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất và phục hồi nền kinh tế. Cho đến nay, nền kinh tế trong nước đang bình ổn trở lại, lãi suất ngân hàng đang từng bước giảm dần.

Đại biểu Đặng Như Lợi (đoàn Cà Mau) đặt câu hỏi: Chính phủ điều hành dự toán ngân sách Nhà nước hàng năm như thế nào mà từ năm 2001 đến nay, dự toán quá thấp so với quyết toán?

Trả lời câu hỏi này, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho biết: Trước khi đưa ra dự toán ngân sách như thế nào, Chính phủ phải nghiên cứu kỹ lưỡng. Việc đưa ra con số, số liệu là bao nhiêu phải căn cứ vào tình hình thực tiễn kinh tế ở trong và ngoài nước, sau đó trình Quốc hội xem xét, quyết định. Việc Quốc hội quyết định ngân sách là quyết định năng lực đầu tư, sản xuất của đất nước nên cũng phải cân nhắc trước tình hình kinh tế trong và ngoài nước có nhiều biến động như thời gian qua.

Các phiên chất vấn đều thể hiện tinh thần trách nhiệm

Kết thúc phiên chất vấn Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng, đã có 18 chất vấn bằng văn bản gửi tới Phó Thủ tướng. Tại hội trường, Phó Thủ tướng đã trả lời trực tiếp 12 chất vấn.

Sau hơn 2 ngày diễn ra chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng nhận xét: Các phiên chất vấn đã thể hiện tinh thần thẳng thắn, nghiêm túc và có trách nhiệm của Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng và 4 Bộ trưởng cùng các đại biểu Quốc hội. Nội dung các vấn đề chất vấn đều rất phong phú, nóng hổi đang được dư luận xã hội quan tâm như: Quản lý điều hành giá, chính sách tài chính tiền tệ và ngân hàng; Quản lý đất lâm - nông nghiệp; Dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội-TP HCM; Tính toán để người nông dân có lãi 30% khi trồng lúa; Quản lý trong các lễ hội và trò chơi Games online... Không khí trong các phiên chất vấn được đánh giá là dân chủ, thực chất, có bước tiến trong việc tranh luận, đối thoại, không né tránh vấn đề.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cũng cho biết: Số đại biểu tham dự phiên chất vấn đạt 94%. Thành viên Chính phủ và lãnh đạo Chính phủ đều tham dự nhiệt tình. Các phiên chất vấn cũng thu hút sự tham gia của các vị lão thành cách mạng, đại biểu đại diện cho Hội đồng Nhân dân của 12 tỉnh, thành phố.

Thống kê cho thấy có 1.687 ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước đã gửi tới Quốc hội trong các phiên chất vấn; 126 lượt đại biểu Quốc hội đăng ký chất vấn ./.