Chủ tịch Quốc hội: Không để hậu kiểm phát sinh thêm thủ tục hành chính

Chiều nay (3/8), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tham gia thảo luận tại tổ, cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Hạn chế quy định điều kiện đầu tư kinh doanh phân tán trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật

Cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc xây dựng dự thảo luật phải nhằm thể chế hóa đầy đủ tinh thần Kết luận số 18 của Trung ương: Cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Tuy nhiên, cần lưu ý không chỉ quan tâm đến số lượng ngành, nghề đưa ra khỏi danh mục, mà phải tham vấn ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động, nhằm nâng cao hiệu quả cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, thời gian vừa qua, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức lấy ý kiến về nội dung này. Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng đã thẩm tra rất kỹ lưỡng.

Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện lần đầu tiên được quy định tập trung tại Luật Đầu tư năm 2014 với 267 ngành, nghề. Đến năm 2016, Quốc hội rút xuống còn 243 ngành, nghề; Luật Đầu tư năm 2020 quy định 227 ngành, nghề và Luật Đầu tư năm 2025 còn 198 ngành, nghề. Mặc dù số lượng đã giảm đáng kể, nhưng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp vẫn còn rất lớn.

Để giải quyết căn cơ những bất cập này, từ nay đến khi Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát Danh mục theo hướng chỉ duy trì đối với những ngành, nghề thực sự cần thiết, liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường; kiên quyết loại bỏ xu hướng hành chính hóa hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần rà soát kỹ sự cần thiết của từng ngành, nghề trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro. Đồng thời, xem xét khả năng thay thế điều kiện kinh doanh bằng các công cụ quản lý khác như quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm tra, giám sát và chế tài xử lý vi phạm.

Đối với những ngành, nghề đã phát triển tương đối ổn định, doanh nghiệp có khả năng tự chịu trách nhiệm và cơ chế hậu kiểm đã đầy đủ thì cần xem xét đưa ra khỏi Danh mục. Việc này sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, bảo đảm môi trường sản xuất, kinh doanh bình đẳng, công bằng.

Bên cạnh đó, cần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao trách nhiệm tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp; tăng cường thanh tra, kiểm tra theo mức độ rủi ro và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác thanh tra, giám sát.

“Dự thảo đề xuất đưa 58 ngành, nghề ra khỏi danh mục, nhưng tôi đề nghị tiếp tục rà soát để có thể cắt giảm thêm. Cần lưu ý phải bảo đảm có cơ chế hậu kiểm, tiêu chuẩn, kỹ thuật thay thế, không để phát sinh thêm thủ tục hành chính, giấy phép, chứng nhận. Thứ hai, nâng cao năng lực thanh tra, giám sát và hoàn thiện chế tài xử lý vi phạm. Thứ ba, cần hạn chế tình trạng quy định điều kiện đầu tư kinh doanh phân tán trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật; khắc phục các quy định mang tính định tính, thiếu tiêu chí định lượng, gây khó thực hiện và khó kiểm tra”, Chủ tịch Quốc hội cho biết.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị thiết lập cơ chế rà soát định kỳ để kịp thời loại bỏ những ngành, nghề hoặc điều kiện kinh doanh không còn phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế, nhất là trong các lĩnh vực mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo và tài chính số; bảo đảm cân bằng giữa yêu cầu kiểm soát rủi ro với việc tạo thuận lợi, khuyến khích đầu tư, kinh doanh.

Cơ quan soạn thảo cũng cần hoàn thiện các quy định chuyển tiếp, xác định rõ cách thức xử lý đối với các giấy phép, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh và các quyền đã được xác lập trước thời điểm Luật có hiệu lực.

Phân định rõ phạm vi thẩm quyền

Liên quan đến Dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, đây là nhiệm vụ chính trị đối ngoại đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao uy thế, uy tín của nước ta trên trường quốc tế.

Trên cơ sở thực tế, Chủ tịch Quốc hội đề nghị những vướng mắc, khó khăn cần được xem xét tháo gỡ với tinh thần khẩn trương và quyết liệt; cơ chế phải khả thi, hiệu quả, đúng pháp luật; giám sát tiến độ chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, tuyệt đối không để thất thoát, lãng phí.

Với tinh thần việc gì rõ, đủ căn cứ, đúng thẩm quyền, thật sự cần thiết thì ủng hộ mạnh mẽ; việc gì rủi ro thì phải thiết kế cơ chế kiểm soát; việc gì chưa đủ cơ sở thì phải tiếp tục hoàn thiện và tạo điều kiện cho Chính phủ kiểm tra, thực hiện. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cần phân định rõ phạm vi thẩm quyền, cơ chế đặc thù phải đi liền với trách nhiệm đặc biệt.

"Làm rõ trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành trong chỉ đạo, hướng dẫn, phối hợp giải quyết kịp thời các công việc thuộc thẩm quyền; bảo đảm phân định trách nhiệm hợp lý giữa Trung ương và địa phương. Phải rà soát thật kỹ danh mục công trình, dự án để áp dụng cơ chế đặc thù, tránh tạo tâm lý lợi dụng APEC để xử lý những việc không thật sự cấp bách. Đồng thời, không áp dụng tùy tiện, không hạ thấp chất lượng công trình; tránh thất thoát tài sản công, không tạo tiền lệ xấu trong quản lý đất đai, tài nguyên và ngân sách", Chủ tịch Quốc hội cho biết.

Về xử lý các trường hợp chưa hoàn thiện thủ tục xây dựng, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải làm rõ cơ chế thay thế để kiểm soát chất lượng, an toàn công trình khi chưa hoàn thành các thủ tục theo quy định của pháp luật về xây dựng; xác định rõ các cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thẩm định, giám định, chịu trách nhiệm đối với rủi ro phát sinh trong quá trình thi công, nghiệm thu, khai thác và sử dụng công trình.

Đồng thời, làm rõ thẩm quyền, căn cứ, trình tự xem xét chấp nhận việc áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài hoặc tiêu chuẩn quốc tế để bảo đảm tính khả thi trong quá trình thực hiện.

Từ 1/8/2026: Thêm nhiều đối tượng được tiếp nhận vào làm công chức

VOV.VN - Chính phủ ban hành Nghị định số 300/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.

Quốc hội sẽ xem xét, cho ý kiến sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Đất đai

VOV.VN - Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 Nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu 7 dự án luật trong đó có Luật nhà ở (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), xem xét 7 vấn đề theo thẩm quyền.