Cộng đồng ASEAN tích cực đóng góp đối với các vấn đề toàn cầu

•  Phiên họp hẹp cấp cao ASEAN lần thứ 18
•  Tiếp tục ưu tiên hợp tác thu hẹp khoảng cách phát triển
• Khai mạc Hội nghị cấp cao ASEAN 18

Tiếp tục chương trình nghị sự Hội nghị cấp cao ASEAN 18, ngày 8/5, tại thủ đô Jakarta (Indonesia), Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các nhà lãnh đạo ASEAN đã tham dự phiên họp hẹp cấp cao ASEAN để thảo luận và thống nhất định hướng cùng nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy việc xây dựng Cộng đồng, làm sâu sắc hơn quan hệ đối ngoại và củng cố vai trò trung tâm của Hiệp hội trong các cơ chế hợp tác khu vực và nâng cao vị thế và vai trò quốc tế của ASEAN.

Tham dự chương trình nghị sự phiên họp hẹp cấp cao ASEAN 18, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các nhà lãnh đạo ASEAN tập trung thảo luận, đề xuất nhiều biện pháp liên quan đến tăng cường hơn nữa quan hệ đối ngoại của ASEAN ngày càng thực chất, hiệu quả hơn trên cơ sở các cơ chế hiện có như Cấp cao Đông Á, ASEAN +1, ASEAN + 3…

Các nhà Lãnh đạo tái khẳng định mục tiêu, nguyên tắc, thể thức và ưu tiên của Cấp cao Đông Á (EAS) đã được ghi trong hai văn kiện nền tảng là Tuyên bố Kuala Lumpur về Cấp cao Đông Á (EAS) năm 2005 và Tuyên bố Hà Nội kỷ niệm 5 năm thành lập Cấp cao Đông Á (EAS) năm 2010. Bên cạnh 5 lĩnh vực ưu tiên hiện tại là tài chính, giáo dục, năng lượng, quản lý thiên tai và phòng chống cúm gia cầm và xây dựng Đối tác kinh tế toàn diện Đông Á (CEPEA), EAS cần bàn về các vấn đề chiến lược quan trọng liên quan đến hòa bình, an ninh khu vực nhằm đóng góp vào việc tạo dựng và bảo đảm môi trường hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực, gắn kết các đối tác lớn tham gia đóng góp vào các trọng tâm, ưu tiên của ASEAN.

Các nhà Lãnh đạo tán thành khuyến nghị của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN về việc  mời Nga và Mỹ tham gia ngay từ đầu vào quá trình chuẩn bị để Lãnh đạo hai nước dự EAS lần 6 vào cuối năm 2011.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các nhà lãnh đạo ASEAN cũng đã thống nhất nhiều biện pháp để triển khai tích cực chủ đề của ASEAN năm nay là Cộng đồng ASEAN trong Cộng đồng các quốc gia toàn cầu. Trong khi Hiệp hội dành ưu tiên và nguồn lực cao nhất cho mục tiêu xây dựng Cộng đồng, mở rộng quan hệ đối tác và duy trì vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình, ASEAN cần tích cực tham khảo, chia sẻ thông tin và phối hợp lập trường, nhất là trong những vấn đề mà các nước thành viên có chung lợi ích nhằm phát huy vai trò, tiếng nói của mình trên trường quốc tế.

Trao đổi về vấn đề Biển Đông/DOC, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng các nhà Lãnh đạo nhất trí: Hòa bình, an ninh và ổn định ở Biển Đông, trong đó có vấn đề an ninh và an toàn hàng hải, là lợi ích chung của tất cả các nước. Các tranh chấp về chủ quyền ở Biển Đông cần được giải quyết giữa các bên liên quan bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật biển (1982). Việc thực hiện tốt DOC sẽ đóng góp quyết định vào việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông. ASEAN ủng hộ việc sớm hoàn thành các quy tắc hướng dẫn thực hiện DOC, tiến hành  xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) vào thời điểm 2012 nhân dịp kỷ niệm 10 năm DOC. Các nhà Lãnh đạo ASEAN cũng nhấn mạnh tăng cường đoàn kết, phối hợp tiếng nói chung, đi đôi với thúc đẩy hơn nữa đối thoại và hợp tác với Trung Quốc nhằm thực hiện đầy đủ và hiệu quả DOC

Liên quan đến vấn đề tranh chấp ở khu vực biên giới giữa Thái Lan và Campuchia, quan điểm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại phiên họp là hoan nghênh hai bên thực hiện ngừng bắn, không để tái diễn xung đột, bảo đảm giải quyết các khác biệt bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiến chương LHQ và trên tinh thần hữu nghị, đoàn kết ASEAN, vì lợi ích của hai nước nói riêng và của cả Cộng đồng ASEAN nói chung. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, điều quan trọng là các bên cần nỗ lực thực hiện nghiêm túc các cam kết của mình tại Hội nghị đặc biệt các Ngoại trưởng ASEAN vừa qua, trong đó có việc sớm cử Nhóm Quan sát viên Indonesia tới các khu vực đã thỏa thuận và tiếp tục hỗ trợ tiến trình đàm phán song phương với sự tham gia phù hợp của ASEAN….

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nêu rõ quan điểm và đề xuất nhiều biện pháp thiết thực mang tính chiến lược nhằm duy trì và bảo đảm vai trò trung tâm và lợi ích của ASEAN trong quá trình mở rộng quan hệ đối ngoại; xây dựng Cộng đồng ASEAN gắn với chủ động và tích cực đóng góp đối với các vấn đề toàn cầu; sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông; đẩy mạnh hợp tác, nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, trong đó có việc bảo đảm khai thác, sử dụng tài nguyên nước một cách hợp lý và bền vững trên sông Me Kong…

Hội nghị cũng đã đồng ý về nguyên tắc với đề nghị của Myanmar đảm nhận chức Chủ tịch ASEAN vào 2014. Việc Timor-Leste xin trở thành thành viên của ASEAN, Hội nghị cho rằng cần có thêm thời gian để cả ASEAN và Timor-Leste chuẩn bị. Các nhà lãnh đạo giao các Bộ trưởng Ngoại giao các nước xem xét kỹ các mặt, trước khi trình Lãnh đạo ASEAN.

Các nhà lãnh đạo ASEAN khẳng định cam kết đẩy mạnh hơn nữa hợp tác khu vực nhất là về biến đổi khí hậu, quản lý thiên tai, an ninh lương thực, an ninh năng lượng..../.