Công tác và chính sách dân tộc có những chuyển biến tích cực

Sáng 29/7, Hội nghị toàn quốc tổng kết 5 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa IX) về công tác dân tộc do Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức đã khai mạc tại Hà Nội.

Ông Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; ông Trương Vĩnh Trọng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; bà Hà Thị Khiết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương chủ trì Hội nghị.

Phát biểu khai mạc, ông Trương Tấn Sang nhấn mạnh: Đảng ta luôn xác định vấn đề dân tộc, công tác dân tộc có vị trí chiến lược quan trọng. Hội nghị Trung ương 7 (khoá IX) đã ra Nghị quyết số 24-NQ/TW về công tác dân tộc, là việc tiếp tục cụ thể hoá đường lối, chính sách của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Nghị quyết ra đời đã thổi luồng sinh khí mới vào thực tiễn, tạo nên những chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội nước ta.

Sau hơn 5 năm thực hiện nghị quyết, với tinh thần bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp nhau cùng phát triển, công tác dân tộc và chính sách dân tộc đã có những chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, theo ông Trương Tấn Sang, trong thực tế ở nhiều vùng dân tộc và miền núi, tỉ lệ hộ nghèo còn cao so với bình quân chung của cả nước, kết cấu hạ tầng còn nhiều yếu kém, một số tập tục lạc hậu có xu hướng phát triển; bản sắc văn hoá của các dân tộc thiểu số chưa được phát huy đúng mức, mức hưởng thụ văn hoá của đồng bào còn thấp; cấp ủy, tổ chức đảng ở một số vùng đông đồng bào dân tộc không sát dân, không tập hợp được đồng bào... Từ thực tiễn này, các đại biểu cần thảo luận, đề xuất hướng bổ sung, sửa đổi, ban hành chủ trương, chính sách và pháp luật mới để tiếp tục đưa nghị quyết vào cuộc sống; việc tăng cường đầu tư các nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội miền núi, giúp đỡ đồng bào dân tộc xoá đói, giảm nghèo, nâng cao mức sống và dân trí.

Ông Trương Tấn Sang đề nghị tập trung thảo luận, phân tích, khẳng định những ưu điểm nổi bật, kinh nghiệm tốt trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác dân tộc của cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp từ khi có nghị quyết Trung ương đến nay để nhân rộng trong thời gian tới. Cần đánh giá thẳng thắn về trách nhiệm của các ban cán sự đảng, đảng đoàn, đảng ủy khối trực thuộc Trung ương, các tỉnh ủy, thành ủy, chi bộ cơ sở trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghị quyết của Đảng; về trách nhiệm của đảng viên trong bộ máy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong việc thực hiện tốt Nghị quyết.

Báo cáo tổng kết do bà Thị Khiết trình bày nêu rõ: Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết, kết cấu hạ tầng khu vực miền núi, dân tộc phát triển nhanh, bước đầu đáp ứng phát triển sản xuất và phục vụ đời sống đồng bào các dân tộc, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực. Các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước, đặc biệt Chương trình 135 (giai đoạn II), Chương trình 134… được triển khai tích cực đã đem lại kết quả quan trọng cho vùng dân tộc, góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao một bước đời sống của đồng bào, ngày càng xuất hiện những mô hình đồng bào dân tộc thiểu số làm kinh tế giỏi.

Đến nay, 100% xã đặc biệt khó khăn có trường tiểu học, nhà mẫu giáo và các lớp bán trú dân nuôi. Các bản xa trung tâm đều có lớp cắm bản, xóa bỏ tình trạng học 3 ca; tỉ lệ trẻ em trong độ tuổi đến trường đạt 90-95%; 90% xã đặc biệt khó khăn có trường THCS kiên cố cấp 4 trở lên; 100% các huyện đều có trường THPT. 71% xã đặc biệt khó khăn đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và 80% xã hoàn thành phổ cập THCS. Đời sống văn hoá của đồng bào các dân tộc thiểu số được nâng lên rõ rệt, các thiết chế văn hoá ở cơ sở được quan tâm xây dựng, gần 100% xã vùng dân tộc, miền núi có nhà văn hoá hoặc bưu điện văn hoá; nhiều thôn, bản có nhà sinh hoạt cộng đồng. Gần 90% xã đã có điện thoại, đảm bảo thông tin liên lạc được thông suốt. 100% xã có tổ chức cơ sở đảng, gần 90% thôn, bản có chi bộ, giảm số thôn, bản không có đảng viên. Đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số đã có những bước trưởng thành, tỉ lệ cán bộ người dân tộc thiểu số trong hệ thống chính quyền các cấp ngày càng được nâng lên.

Nhiệm vụ trọng tâm sắp tới là tiếp tục đẩy mạnh công tác xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là ở các xã đặc biệt khó khăn; hoàn thiện và nâng cấp kết cấu hạ tầng cơ sở thiết yếu ở các xã đặc biệt khó khăn; tập trung đầu tư phát triển ở 61 huyện nghèo nhất cả nước. Các địa phương phát huy tiềm năng và lợi thế của từng vùng, đẩy mạnh phát triển đa dạng hoá các mô hình kinh tế hộ theo hướng chuyển dịch cơ cấu sản xuất cây trồng, vật nuôi gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm; xây dựng mô hình “bà đỡ” phát triển kinh tế trong vùng dân tộc thiểu số, các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế hộ, nhất là chăn nuôi, bảo vệ phát triển rừng, làm giàu từ kinh tế đồi rừng.

Cần quan tâm đào tạo, dạy nghề, dịch vụ việc làm, khôi phục và phát triển các ngành nghề truyền thống có điều kiện phát triển của địa phương để sản xuất hàng hóa, tạo việc làm, tăng thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào. Người dân tộc thiểu số được ưu tiên tuyển chọn vào làm tại các nông, lâm trường và xí nghiệp, nhà máy trên địa bàn; quan tâm đào tạo, dạy nghề cho thanh niên dân tộc thiểu số, xuất khẩu lao động…

Tiếp tục tập trung phát triển giáo dục, y tế, văn hóa - xã hội vùng dân tộc, chú ý đào tạo giáo viên người dân tộc, có chính sách thu hút và ưu đãi đối với giáo viên đến công tác ở vùng dân tộc; hỗ trợ trường dân tộc bán trú dân nuôi ở các xã đặc biệt khó khăn, vùng cao, vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Cần kiện toàn, tăng cường hệ thống chính trị, công tác an ninh, trật tự an toàn xã hội vùng dân tộc thiểu số./.