Đổi mới, thực chất và có chiều sâu

Tuần qua là tuần làm việc sôi nổi của Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XII khi các đại biểu Quốc hội (QH) tiến hành chất vấn các thành viên Chính phủ. Trước đó, cũng đã có các phiên thảo luận về đề án đổi mới cơ chế tài chính trong giáo dục đào tạo giai đoạn 2009 đến 2014 và việc thực hiện chính sách pháp luật về quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm.

Nội dung chất vấn và trả lời chất vấn đề cập tới các vấn đề thời sự nóng hổi, bức xúc, phản ánh đúng nguyện vọng của cử tri, nhân dân, vừa mang tính cụ thể vừa bao quát mang tầm quốc gia. Đó là khẳng định của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng trong bài phát biểu kết luận phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XII.

Trong 2,5 ngày QH tiến hành chất vấn, đã có 255 chất vấn bằng văn bản của 125 đại biểu ở 50 đoàn đại biểu QH và 106 lượt ý kiến trong số 146 đại biểu đăng ký chất vấn, trao đổi trực tiếp tại Hội trường, không chỉ cho thấy quy mô của phiên chất vấn tại kỳ họp lần này mà còn khẳng định bầu không khí thực sự dân chủ, thẳng thắn mang tính xây dựng và có trách nhiệm của các vị đại biểu QH cũng như các thành viên Chính phủ.

Hoạt động hỏi và trả lời nhìn chung đã đúng trọng tâm, ngắn gọn hơn, có tranh luận khá liên tục, sôi nổi. Qua đó một số vấn đề lớn cơ bản đã được làm rõ thêm ở nhiều góc độ, giúp mọi người hiểu sâu hơn về thực chất, nguyên nhân của vấn đề, thấy rõ hơn trách nhiệm của người được chất vấn và cả người chất vấn. Nhiều vị đại biểu QH đã nắm sát thực tế, lắng nghe ý kiến kiến nghị của cử tri và nghiên cứu khá sâu để nêu những câu hỏi sắc sảo và theo sát các vấn đề thảo luận để tranh luận, trao đổi đến cùng. Nhiều vị Bộ trưởng, trưởng ngành đã chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng để trả lời một cách nghiêm túc, chân thành, thẳng thắn nhận trách nhiệm không né tránh, đùn đẩy.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt được này, vẫn cần tiếp tục đổi mới, cải tiến, nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. Đó là nội dung một số câu hỏi vẫn chưa thật tập trung theo nhóm vấn đề đã xác định, một số vấn đề chưa được phân tích đến nơi đến chốn. Vẫn còn những trường hợp hỏi dài, hỏi không rõ ý, hỏi ra ngoài chủ đề đang tập trung hay vẫn còn những trường hợp trả lời theo kiểu giải thích chi tiết. Đó là điều các đại biểu cần rút kinh nghiệm, cải tiến để tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động chất vấn.

Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn đã có những bước tiến bộ, chất lượng và thực chất hơn, nhưng vấn đề hậu chất vấn còn quan trọng hơn, bởi vì đây là khâu thực hiện và kiểm nghiệm hiệu quả của hoạt động chất vấn. Cử tri cả nước hy vọng các thành viên Chính phủ, những vị Bộ trưởng, trưởng ngành sau khi đã có những câu trả lời thẳng thắn, dám nhận trách nhiệm sẽ tiếp tục có những hành động cụ thể, thực hiện tốt các nhiệm vụ thuộc chức trách của mình, tích cực khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý, điều hành kinh tế, xã hội.

Cũng trong tuần qua, Quốc hội đã dành 2 ngày để thảo luận về đề án đổi mới cơ chế tài chính trong giáo dục đào tạo giai đoạn 2009-2014 và việc thực hiện chính sách pháp luật về quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Hầu hết các đại biểu Quốc hội đều đánh giá đề án đổi mới cơ chế tái chính trong giáo dục đã được xây dựng công phu, thể hiện tính nhân đạo và nhân văn sâu sắc khi quan tâm đến chính sách học phí đối với học sinh tiểu học, học sinh thuộc diện gia đình chính sách, các hộ nghèo. Các đại biểu cũng nhất trí với việc cần thiết đổi mới cơ chế tài chính trong giáo dục vì không đổi mới cơ chế tài chính trong giáo dục vì không đổi mới cơ chế tài chính thì không thể nâng cao được chất lượng giáo dục, đào tạo. Tuy nhiên vẫn còn đó những băn khoăn như cách tính học phí như đề án có thể sẽ gây thắc mắc ở địa bàn dân cư. Việc điều tra thu nhập có thể phát sinh những tiêu cực, thủ tục rườm rà.

Thảo luận về chuyên đề thực hiện chính sách pháp luật về quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, các đại biểu đã góp nhiều ý kiến, cơ bản thống nhất với báo cáo giám sát của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, cho rằng vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của mọi tầng lớp nhân dân, được dư luận xã hội quan tâm. Đây không chỉ là vấn đề bức xúc trước mắt mà còn là vấn đề lâu dài trong quá trình CNH, HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Từ khi Pháp lệnh về vệ sinh an toàn thực phẩm được thực thi, công tác quản lý trong lĩnh vực này đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên các đại biểu cũng kiến nghị sớm ban hành Luật về an toàn thực phẩm thay thế Pháp lệnh vệ sinh an toàn thực phẩm năm 2003, rà soát để điều chỉnh, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện hành, đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước hiện nay. Công tác quản lý về đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm phải được quan tâm đặc biệt, phải được xây dựng thành chương trình mục tiêu quốc gia trong thời gian tới./.