Đối thoại về phòng chống tham nhũng trong lĩnh vực y tế

Phát biểu khai mạc đối thoại, Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng Vũ Tiến Chiến, nêu rõ: Chính phủ Việt Nam đã tập trung chỉ đạo phòng chống tham nhũng với nhiều giải pháp đồng bộ, toàn diện, đạt kết quả trên cả hai phương diện phòng và chống.

Đặc biệt, việc Chủ tịch nước phê chuẩn Công ước Liên Hợp Quốc về Chống tham nhung và Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về phòng, chống tham nhũng đến năm 2020 đã tạo cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng, khẳng định quyết tâm của Đảng, Nhà nước Việt Nam trong công cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Tuy nhiên, tình hình tham nhũng ở Việt Nam vẫn còn ở mức độ nghiêm trọng, phức tạp; một bộ phận không nhỏ cán bộ, nhân dân còn băn khoăn lo lắng về tính hiệu quả của các giải pháp phòng chống tham nhũng.

Về lĩnh vực y tế, ông Vũ Tiến Chiến nói: “Phần lớn các chỉ tiêu tổng quát về sức khoẻ của Việt Nam đều vượt các nước có cùng mức thu nhập bình quân đầu người. Tuy nhiên do điều kiện chủ quan, khách quan công tác bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ  vẫn còn nhiều bất cập và yếu kém; cùng với một số vụ việc tham nhũng trong ngành, nhất là những hành vi nhũng nhiễu trong khám chữa bệnh đã làm ảnh hưởng tới chất lượng phục vụ và uy tín của ngành”.

Phát biểu đề dẫn cuộc đối thoại, Đại sứ Vương quốc Thụy Điển tại Việt Nam Rolf Bergman khẳng định: Việt Nam đã có nhiều nỗ lực và thể hiện rõ ý chí quyết tâm đấu tranh phòng chống tham nhũng trên mọi mặt. Tuy nhiên, để có thể chống tham nhũng một cách thành công, những cam kết chính trị của Chính phủ là cần thiết nhưng chưa đủ. Có nhiều việc cần phải làm để đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, việc kê khai tài sản, luân chuyển cán bộ và hình thức xử lý lãnh đạo các cơ quan có xảy ra tham nhũng, hối lộ. Trong đó, tham nhũng trong lĩnh vực y tế đang “tước đi quyền được tiếp cận dịch vụ y tế của người dân và có thể mắc sai lầm trong quá trình điều trị”.

Đại sứ Rolf Bergman nhấn mạnh: “Chúng tôi cho rằng để phòng chống tham nhũng trong lĩnh vực y tế có hiệu quả phải thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó đặc biệt quan trọng là nâng cao cơ chế kiểm toán và đảm bảo việc thực hiện tốt cơ chế theo dõi, giám sát và đánh giá. Phải áp dụng phương pháp tiếp cận đa ngành và một sự thay đổi lớn trong hành vi của mỗi người. Đồng thời cũng cần phải có các hướng dẫn mua sắm, đấu thầu minh bạch đối với việc mua sắm các thiết bị y tế và dược phẩm”.

Tại cuộc đối thoại, các đại biểu tham dự đã nghe đại diện của Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ, Thanh tra Bộ Y tế đại diện của Ngân hàng Thế giới, Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới, Tổ chức Minh Bạch quốc tế và Đại sứ quán Thuỵ Điển tại Việt Nam báo cáo thực trạng và những tiến triển về phòng chống tham nhũng nói chung và trong lĩnh vực y tế nói riêng ở Việt Nam.

Các báo cáo chỉ ra 5 dạng sai phạm chủ yếu trong lĩnh vực y tế ở Việt Nam hiện nay là: giá bán thuốc cao hơn nhiều lần so với giá kê khai; chưa thực hiện đúng các chế độ thanh toán viện phí và bảo hiểm y tế trong điều trị; lấy thuốc, vật tư của Nhà nước bán ra thị trường; nhũng nhiễu, vòi tiền người bệnh hoặc móc nối với trình dược viên kê đơn thuốc cho bệnh nhân nhiều loại thuốc đắt tiền không cần thiết để hưởng hoa hồng; lạm dụng xét nghiệm trong chẩn đoán nhằm rút ruột bảo hiểm y tế và đặc biệt là sai phạm về mua sắm trang thiết bị y tế…

Từ thực trạng này, các báo cáo đề xuất nhiều giải pháp ngăn chặn tham nhũng trong lĩnh vực y tế cả trước mắt và lâu dài. Trong đó, trước hết là thực hiện công khai minh bạch trong các lĩnh vực hoạt động của các cơ quan, đơn vị trong ngành y tế; tăng cường thanh tra, kiểm tra để phát hiện và xử lý nghiêm minh các hành vi tieu cực, tham nhũng, gây khó khăn phiền hà, sách nhiễu đối với bệnh nhân.

Tại cuộc đối thoại,  Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cho biết: “Lĩnh vực đấu thầu trong thiết bị vật tư và thuốc thì đã có luật. Bộ sẽ kiểm tra để đảm bảo đúng quy trình, quy chế và tăng cường giám sát. Còn lĩnh vực thứ 2 là y đức vừa mang tính chất pháp luật nhưng cũng mang tính chất đạo đức. Ngành cũng ban hành quy chế ứng xử kết hợp với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh có nghĩa rằng là vừa điều tiết hành vi của người cán bộ thầy thuốc bằng pháp luật nhưng cũng điều tiết bằng giáo dục đạo đức xã hội, thông qua cả hệ thống chính trị xã hội”./.

Sông Thao - Văn Hải