Đóng góp ý kiến về các dự thảo văn kiện trình Đại hội lần thứ XI của Đảng

Ngày 28/10, các đại biểu Quốc hội làm việc tại tổ, góp ý kiến về các dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng.

Các đại biểu bày tỏ sự thống nhất cao với các dự thảo văn kiện trình Đại hội lần này và cho rằng, các văn kiện là một công trình khoa học lớn, đã được chuẩn bị công phu và trí tuệ, có nhiều điểm mới quan trọng. Các nội dung trong dự thảo văn kiện có sự gắn kết chặt chẽ, cô đọng và súc tích, thể hiện đường lối chính trị của Đảng với các yêu cầu cốt lõi là xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp cơ bản của Cách mạng Việt Nam trong cả thời kỳ dài và trong từng giai đoạn Cách mạng.

Đóng góp ý kiến về những vấn đề cụ thể trong Cương lĩnh chính trị và chiến lược phát triển giai đoạn 2011-2020, các đại biểu tập trung vào các nội dung: Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn liền với chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; phát triển kinh tế cần đi đôi với công bằng xã hội; quản lý xã hội bằng pháp luật; vấn đề đảm bảo an ninh quốc phòng, xây dựng thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa…

Chống tham nhũng vẫn chưa được như yêu cầu

Về vấn đề xây dựng, chỉnh đốn Đảng, một số đại biểu cho rằng: Trong các văn kiện đều đánh giá, tham nhũng vẫn chưa được ngăn chặn và đẩy lùi như yêu cầu đặt ra. Những vụ việc tham nhũng phát hiện sau thường lớn hơn, tinh vi hơn những lần trước... khiến cử tri và nhân dân bức xúc, song các giải pháp phòng, chống tham nhũng thì chưa thực hiện triệt để, cần làm rõ nguyên nhân vì sao?

Nhiều đại biểu bày tỏ sự đồng tình với những bài học lớn rút ra từ thực tiễn cách mạng Việt Nam từ ngày Đảng ta ra đời và phát triển đến nay được thể hiện trong dự thảo Cương lĩnh. Tuy nhiên, trong bài học thứ 5 nói về sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định sự thành công của cách mạng Việt Nam có đề cập: “Mọi đường lối, chủ trương của Đảng phải xuất phát từ thực tế, tôn trọng quy luật khách quan, phải phòng và chống những nguy cơ lớn sai lầm về đường lối, bệnh quan liêu và sự thoái hoá, biến chất của cán bộ, đảng viên”.

Theo đại biểu Đặng Văn Xướng (đoàn Long An), cần bổ sung thêm 2 từ “tham nhũng” vào sau cụm từ “bệnh quan liêu”, bởi tham nhũng là vấn đề lớn mà vừa qua, Đảng và Nhà nước đã tập trung phòng, chống nhưng mới đạt được kết quả bước đầu. Chính vì vậy, trong dự thảo Cương lĩnh phải nhận dạng và chỉ rõ tham nhũng là một nguy cơ lớn, để từ đó chúng ta có biện pháp đấu tranh chống lại căn bệnh này.

Cũng đề cập đến các bài học lớn rút ra từ thực tiễn Cách mạng Việt Nam, đại biểu Lê Đình Khanh (đoàn Hải Dương) cho rằng, bài học “Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của Cách mạng Việt Nam”, cần phải đưa lên là bài học kinh nghiệm đầu tiên trong số 5 bài học lớn. Theo đại biểu, điều này để khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, cũng như yếu tố con người lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của Cách mạng Việt Nam.

Về nội dung lựa chọn cán bộ lãnh đạo, đại biểu Phương Hữu Việt cho rằng: Phải làm sao chọn được người lãnh đạo trong Đảng từ cấp cao nhất là Tổng Bí thư đến cấp uỷ viên Ban Chấp hành và Bí thư ở Tỉnh uỷ và ở Chi bộ. Hiện nay, chúng ta tiến hành bầu trong xã hội đa chiều thông tin và ở góc độ nhận thức ngày càng được nâng cao, do vậy, làm thế nào để vừa dân chủ, vừa chọn được người tài là điều quan trọng.

Về nội dung “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, Đảng lãnh đạo nhưng không bao biện, làm thay” đã được đề cập nhiều lần; nhưng thực tiễn không dễ thực hiện. Tình trạng họp hành nhiều, triển khai chậm, nhưng trách nhiệm cá nhân không rõ ràng, nhất là trách nhiệm cá nhân người lãnh đạo trong tổ chức đảng. Đại biểu Ngô Minh Hồng cho rằng: “Cách tổ chức của chúng ta còn chưa khoa học. Một việc phải bàn bạc quá nhiều. Doanh nghiệp đề nghị một việc mà mất đến 2 - 3 tháng để giải quyết dẫn đến mất cơ hội làm ăn của doanh nghiệp, mà mất cơ hội là lãng phí”.

Nhiều đại biểu thẳng thắn, tâm huyết và bày tỏ băn khoăn về thực trạng, một bộ phận thanh niên trẻ không muốn đứng vào hàng ngũ của Đảng, về nội dung “một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên tự diễn biến”; hệ thống cán bộ chính trị ở cơ sở còn nhiều bất hợp lý, từ chính sách, điều kiện đảm bảo chưa tốt; Chế độ về cán bộ, công chức xã phường, ở vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn cũng có cùng một chế độ như ở các đô thị là bất hợp lý nhưng nhiều năm qua vẫn chưa nghiên cứu, sửa đổi. Về quản lý kinh tế bằng một hành lang pháp lý; xây dựng một đạo luật về quản lý tài sản của nhà nước đến nay vẫn chưa thực hiện; chủ trương thành lập các Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước nhiều năm nay, nhưng văn bản pháp luật về tập đoàn hiện vẫn chưa có.

Nhiều ý kiến đại biểu đề nghị, văn kiện cần chú trọng hơn nữa công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xiết chặt kỷ cương, kỷ luật Đảng; Xây dựng môi trường pháp luật kinh doanh bình đẳng cho các thành phần kinh tế…

Về mục tiêu xây dựng Quân đội Nhân dân và Công an Nhân dân, nhiều đại biểu đề nghị dự thảo Cương lĩnh cần bỏ từ “từng bước” trong cụm từ “xây dựng Quân đội Nhân dân và Công an Nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại” mà cần thiết phải xây dựng lực lượng Quân đội Nhân dân và Công an Nhân dân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và hiện đại”. Theo đại biểu Võ Văn Liêm (đoàn Vĩnh Long), có như vậy, chúng ta mới đảm bảo giữ vững thành quả cách mạng, thành quả kinh tế - xã hội, bảo đảm giữ vững chủ quyền quốc gia trong tình hình mới.

Nhiều chỉ tiêu chưa sát thực tế

Đóng góp ý kiến về những vấn đề kinh tế - xã hội trong Dự thảo báo cáo chính trị. Đại biểu Nguyễn Hồng Lĩnh đoàn Bà Rịa – Vũng Tàu cho ý kiến. Theo đại biểu báo cáo của Chính phủ, Quốc hội 6-7 năm gần đây đều đặt ra yếu tố bền vững, cho rằng nền kinh tế của chúng ta còn phát triển thiếu bền vững, còn phát triển nóng, yếu tố cạnh tranh còn kém, (về chất lượng, sản phẩm, giá cả, thị trường…) mặc dù có phát triển, đặc biệt sau hội nhập WTO còn nhiều bất cập. Kinh tế của chúng ta vẫn dựa trên 2 yếu tố là sức lao động và xâm hại môi trường làm việc. Việc nâng cao yếu tố chất xám, khoa học công nghệ còn rất thấp nên nhiều ngành giá trị gia tăng thấp.

Cho ý kiến về nền kinh tế phát triển bền vững những năm qua và sắp tới, đại biểu Nguyễn Hồng Lĩnh cho rằng, nếu không có giải pháp mạnh mẽ hơn thì yếu tố chưa bền vững vẫn sẽ còn hiện diện trong nền kinh tế và là nỗi lo cho phát triển kinh tế vĩ mô. Do đó, phát triển kinh tế những năm tới, Chính phủ cần quan tâm bảo vệ môi trường; bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Theo đại biểu, việc nổi lên nhiều vấn đề của các tập đoàn kinh tế cho thấy chúng ta làm kinh tế mang yếu tố chủ quan chính trị nhiều hơn là hiệu quả kinh tế. Do đó, đại biểu cho rằng, phát triển kinh tế 5 năm tới không nên đánh đổi môi trường và lao động rẻ là lợi thế của Việt Nam. Cần phải trả lương cho người lao động một cách sòng phẳng, nâng cao đời sống người lao động. Cũng theo đại biểu những ngành gây ô nhiễm như: thép, đóng tàu, bột ngọt hay chế biến cao su thì cần cân nhắc cho phép đầu tư. Vì đây là những ngành ở những nước phát triển đang có xu hướng sàng lọc. Cũng theo đại biểu, nền kinh tế của chúng ta sẽ tiếp tục tụt hậu nếu không có sự chọn lọc trong đầu tư phát triển. Vì thế, phát triển kinh tế 5 năm tới cần có sự bứt phá về tư duy, chọn lọc về đầu tư để đảm bảo kinh tế bền vững.

Còn xem nhẹ giáo dục làm người

Về các vấn đề xã hội, đại biểu Nguyễn Hồng Lĩnh đồng tình với báo cáo cho rằng báo động về tình trạng bất ổn xã hội, coi thường pháp luật, nhân cách của 1 bộ phận học sinh xuống cấp. Đại biểu cho rằng, nền giáo dục của chúng ta còn xem nhẹ giáo dục làm người.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng nêu ý kiến về sự vô cảm và trách nhiệm chính trị của công chức Nhà nước với người dân. Đại biểu cho rằng, công tác xây dựng cán bộ phải là người giỏi nhưng phải có phẩm chất đạo đức, có tư duy giám chịu trách nhiệm là rất quan trọng.

Nêu ý kiến về các lĩnh vực y tế, giáo dục đại biểu Lê Văn Học đoàn Lâm Đồng và một số đại biểu khác có ý kiến băn khoăn cho rằng, một số chỉ tiêu khâu đột phá sẽ không biết thực hiện như thế nào. Đại biểu nêu ví dụ, y tế đến năm 2020 phải đạt 26 giường/1 vạn dân, tức là 10 năm nữa tăng thêm 5 giường/1 vạn dân, với dân số lúc đó của cả nước 95 triệu dân thì phải tăng thêm 47.500 giường. Vậy sẽ phải xây dựng biết bao nhiêu bệnh viện đến năm 2020? Liệu con số này có sát với thực tế hay không?

Về chỉ tiêu mỗi xã phường có 1 bác sĩ, theo đại biểu đạt mục tiêu này đến năm 2020 cũng sẽ hết sức khó khăn. Vì phát triển đội ngũ bác sĩ, y tá thì phải gắn liền đến việc đào tạo, trong khi đó trường y chưa được mở rộng và tỷ lệ tuyển sinh vào trường y mỗi năm cũng rất thấp.

Về Giáo dục –đào tạo theo đại biểu đến năm 2020 sẽ có 450 sinh viên/vạn dân gấp hơn 2 lần hiện nay trong khi điều kiện cơ sở vật chất trường học chưa đáp ứng với tiêu chuẩn nhà nước là 55m² cho một sinh viên là quá xa vời.

Đại biểu Nguyễn Thúc Kháng nêu ý kiến, giáo dục- đào tạo hiện nay còn mang tính nhồi nhét về kiến thức mà chưa đầu tư đào tạo những con người có tính phản biện, tư duy sáng tạo độc lập so với các nền giáo dục khác còn kém. Đại biểu đặt vấn đề vì sao Bộ Giáo dục- Đào tạo chưa đặt định hướng giáo dục - đào tạo rõ ràng theo hướng nào để có thể triển khai đúng hướng.

Về câu từ trong văn kiện, nhiều đại biểu bày tỏ sự nhất trí cao về cụm từ “dân chủ” được thể hiện trong dự thảo Cương lĩnh. Theo các đại biểu, dân chủ hiện nay là bản chất của chế độ chúng ta. Nó vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển của công cuộc đổi mới. Từ quá trình nhận thức cũng như thực tiễn phát triển của Cách mạng Việt Nam, chúng ta ngày càng nhận rõ hơn vị trí và tầm quan trọng của dân chủ. Do vậy, việc thể hiện trong dự thảo Cương lĩnh, đưa dân chủ lên trước cụm từ “công bằng” là hợp lý.

Đại biểu Phương Hữu Việt, đoàn Bắc Ninh góp ý: trong dự thảo vẫn còn những câu từ cần được giải thích rõ hoặc không cần thiết đưa vào văn kiện. Ví dụ hiểu thế nào là "bóc lột", là "đấu tranh giai cấp"? Ông Việt cũng đề nghị không cần thiết có đoạn ghi trong văn kiện “thí điểm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào đảng”, mà chỉ cần xem xét tiêu chí, ai đủ tư cách, năng lực và phẩm chất đạo đức, có mong ước trở thành đảng viên thì vận động, tuyên truyền để họ phấn đấu trở thành đảng viên. Vì hiện nay, nhiều chủ doanh nghiệp tư nhân không phải là đảng viên, nhưng trong doanh nghiệp đó có tổ chức chi bộ.

Đề cập nội dung kết hợp giữa kinh tế và quốc phòng trong dự thảo Cương lĩnh, đại biểu Nguyễn Duy Nguyên (đoàn Hải Dương) đề nghị bổ sung cụm từ “bảo đảm đúng hướng, thiết thực và hiệu quả” vào nội dung này. Theo đại biểu, thực tế trong thời gian qua, sự kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảm đảm an ninh, quốc phòng tại một số dự án vẫn chưa đáp ứng được tiêu chí trên. Một số dự án tính hiệu quả không cao, nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến việc đảm bảo an ninh, quốc phòng của đất nước. Do vậy cần bổ sung cụm từ này vào nhằm định hướng cho vấn đề quy hoạch, kế hoạch và định hướng chiến lược của từng địa bàn./.