Dư nợ quốc gia trong giới hạn an toàn

>> Thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội: Bức xúc với những tồn tại, yếu kém chậm được giải quyết

Chiều 27/5, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về Báo cáo của Chính phủ đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2009; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2010 trong những tháng đầu năm.

Việt Nam không còn khoản nợ xấu

Trong phiên thảo luận, một số đại biểu băn khoăn về số nợ quốc gia và cán cân thu, chi ngân sách nhà nước. Nền kinh tế nước ta hiện nay do các khoản thu mới đáp ứng được cơ bản chi tiêu cho an sinh xã hội, tiền lương, chi thường xuyên và có một phần nhỏ dành cho đầu tư phát triển nên việc bội chi là không thể tránh khỏi. Để tăng đầu tư hạ tầng kinh tế xã hội cũng như đẩy mạnh phát triển kinh tế, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, ngoài việc sử dụng các nguồn vốn từ nguồn thu nhà nước, chúng ta buộc phải vay vốn nước ngoài.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh phát biểu tại Quốc hội

Tuy nhiên, bội chi đến mức độ nào để kinh tế đất nước không bị quá tải, về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh, đại biểu đoàn Nam Định phân tích: Đến nay, chúng ta đã trả đầy đủ các khoản nợ đến hạn. Không có khoản nợ nào mà chúng ta không trả được. Nếu dư nợ thấp mà vẫn không trả được thì cũng là nguy cơ rất lớn nhưng dư nợ ở mức độ vừa phải vẫn đảm bảo phát triển được đầu tư hạ tầng kinh tế xã hội mà lại trả được nợ thì đó là điều tốt. Năm 2010 và những năm tới, Việt Nam hướng đến giảm nợ và hạ dần mức bội chi xuống.

Đại biểu Vũ Văn Ninh cho rằng: Trong năm 2009, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương tăng nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, nguồn thu ngân sách có tăng nhưng không nhiều, đã đáp ứng đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội.

Ở nước ta, bội chi chỉ dành cho đầu tư phát triển kinh tế-xã hội, bội chi không được thực hiện bằng hình thức phát hành tiền mà chỉ dùng nguồn tiền vay trong và ngoài nước. Năm 2009, khủng hoảng kinh tế thế giới đã tác động đến nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Để ngăn chặn sự suy giảm kinh tế, Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp, trong đó có giải pháp về tài chính và tiền tệ. Điểm nhấn của các giải pháp đó là Quốc hội đã cho tăng bội chi ngân sách không quá 7% và tăng ứng vốn cho đầu tư phát triển kinh tế như: Đẩy mạnh phát hành trái phiếu Chính phủ với số tiền khoảng 20.000 tỷ đồng, thông qua gói kích cầu 145.000 tỷ đồng.

Các khoản vay nước ngoài chủ yếu theo hướng trung và dài hạn (chiếm 86,5%) từ Ngân hàng thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á với lãi suất thấp. Các khoản vay ODA này chủ yếu tập trung đầu tư cho những trục đường quan trọng, công trình có tầm cỡ quốc gia như xây dựng cầu Cần Thơ, Thanh Trì, Nhật Tân các công trình thuỷ điện, thuỷ lợi... Đây là khoản vay nước ngoài phát huy tác dụng rất tốt và khá bền vững, được nhiều nước đánh giá là nằm trong tầm kiểm soát, không nằm trong nhóm các nước có gánh nặng về nợ.

Về các khoản nợ lãi suất thương mại với thời gian ngắn hạn (lãi suất khoảng 13,5%), trong đó có các khoản nợ Chính phủ bảo lãnh cho các doanh nghiệp đầu tư dự án có hoàn vốn là trên 11% tổng số dư nợ. Các khoản nợ này đã được trả, không còn khoản nợ xấu nào. Đây là một điều đáng ghi nhận đối với sự điều hành của Chính phủ trong năm 2009- năm có nhiều biến động về kinh tế.

Theo đại biểu Vũ Văn Ninh, Chính phủ sẽ chỉ đạo hạ mức bội chi ngân sách xuống và phấn đấu giảm dần vào các năm sau. Theo đó, phấn đấu trong năm 2010 giảm bội chi ngân sách xuống 6,2% và giảm dần xuống dưới 5% vào các năm sau.

Trong bản báo cáo của Chính phủ do Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng báo cáo trước Quốc hội cũng khẳng định: Theo báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế, xã hội năm 2009, các chỉ tiêu về dư nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của quốc gia nằm trong giới hạn an toàn cho phép. Báo cáo Chính phủ cũng cho biết, tình hình kinh tế - xã hội các tháng đầu năm 2010 tiếp tục có những chuyển biến tích cực trên hầu hết các lĩnh vực và các địa bàn trọng điểm; an sinh xã hội được bảo đảm; lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát.

Tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp ổn định sản xuất, kinh doanh

Năm 2009, Việt Nam đã đưa ra được nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn được sự suy giảm kinh tế. Trong các giải pháp mà Chính phủ đưa ra tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát.

Để ổn định nền kinh tế, đại biểu Cao Sĩ Kiêm (đoàn Thái Bình) cho rằng: bên cạnh các giải pháp mà Chính phủ đã đưa ra thì cần chú ý tới tái cấu trúc nền kinh tế, trong đó ưu tiên đến chất lượng phát triển nền kinh tế.

Ngoài ra, Chính phủ nên tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đặc biệt là giải quyết vấn đề hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ khắc phục khó khăn để khôi phục sản xuất, kinh doanh. Mặt khác, Chính phủ cũng nên tạo điều kiện để các doanh nghiệp có thể tiếp cận với các mặt hàng, nguyên vật liệu có chi phí thấp, giá thành hạ nhằm phục vụ tốt hơn cho sản xuất.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (đoàn Lạng Sơn) phát biểu ý kiến

Thảo luận về “Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế- xã hội và ngân sách nhà nước năm 2009; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2010 trong những tháng đầu năm” của Chính phủ, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết (đoàn Lạng Sơn) đề nghị Chính phủ Báo cáo thêm về kết quả hội nhập kinh tế và những tác động xã hội sau 3 năm nước ta gia nhập WTO.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, do nước ta gia nhập WTO đúng vào thời điểm khủng hoảng kinh tế thế giới nên lợi ích kinh tế thu được chưa nhiều. Tuy nhiên, việc gia nhập WTO đã nâng cao ý thức của các cơ quan quản lý nhà nước, các cán bộ viên chức và các doanh nhân về việc mở rộng giao lưu thương mại quốc tế, đồng thời rút ra kinh nghiệm trong quá trình giao lưu thương mại.

Để các doanh nghiệp Việt Nam có thể hội nhập sâu và rộng với nền kinh tế thế giới, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết nêu ý kiến: Chính phủ cần có chế tài cụ thể để bảo vệ các doanh nghiệp và sản phẩm của doanh nghiệp khi cạnh tranh trên thị trường thế giới. 

Về vấn đề tăng trưởng kinh tế-xã hội bền vững, đại biểu Trần Du Lịch (đoàn TP HCM) phát biểu, muốn tăng trưởng kinh tế bền vững thì phải giải quyết tốt 3 vấn đề. Đó là hạ tầng cơ sở; nguồn nhân lực và chất lượng giáo dục; nền tài chính bảo đảm cho tăng trưởng. Vì theo đại biểu, cả 3 yếu tố này hiện nay chúng ta đều đang còn yếu nên rất khó khăn để tăng trưởng nhanh chóng.

Sáng mai (28/5), Quốc hội thảo luận ở hội trường về quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2008./.