Góp ý cho Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 88/2003

Ngày 24/3, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo đóng góp ý kiến cho Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 88/2003/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý Hội với sự tham gia của các nhà khoa học, nhà quản lý từ các cơ quan liên quan trung ương và địa phương.

Hầu hết các đại biểu cho rằng, Dự thảo Nghị định (NĐ) sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với tình hình mới nhưng không khác nhiều so với Nghị định 88/2003, vẫn bó buộc hoạt động của Hội. Mặc dù Nghị định căn cứ Sắc lệnh số 102/SL/L0004 ngày 20/5/1957 nhưng nội dung lại không ăn nhập gì. Những người soạn thảo NĐ vẫn chưa đánh giá đúng vai trò của trí thức.

Quy định về người đứng đầu Ban vận động thành lập hội, số đại biểu trong đại hội nhiệm kỳ và đại hội bất thường quá khiên cưỡng. Hội cần có luật và nên học kinh nghiệm trong việc xây dựng luật doanh nghiệp, một bộ luật rất chi tiết, cụ thể mà không cần một Nghị định nào khác dưới luật.

Theo Tiến sĩ Hàn Mạnh Tiến, Viện Nghiên cứu và đào tạo về quản lý: "Luật quy định quyền lập Hội" được lấy làm căn cứ để ban hành NĐ, tức Luật vẫn còn nguyên giá trị sau 52 năm và làm cho thủ tục thành lập và hoạt động của hội trở nên rườm rà, phức tạp và qua nhiều tầng cấp. Vì vậy, nên áp dụng cơ chế một cửa trong trường hợp đăng ký thành lập Hội bởi thực tế có những người đã phải đi nhiều nơi mới tìm được cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực dự kiến hoạt động. Trong khi Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới thì NĐ vẫn chỉ công nhận các doanh nghiệp liên doanh và doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư nước ngoài là Hội viên liên kết chứ không được là Hội viên chính thức.

Tiến sĩ Hoàng Ngọc Giao, Trường Đại học Quốc gia Hà Nội chỉ ra 8 nội dung thực tiễn đặt ra nhưng chưa được xử lý trong Dự thảo Nghị định. Quan hệ giữa Hội và cơ quan Nhà nước phải là quan hệ bình đẳng giữa một bên là một thiết chế xã hội với một bên là thiết chế chính trị - pháp lý. NĐ nên thay cụm từ "xin phép" bằng cụm từ "đăng ký" thành lập hội. Các vấn đề liên ngành, tính liên thông của hội chưa được NĐ xử lý, do vậy, trên thực tế sẽ rất khó cho những hội có lĩnh vực hoạt động đa ngành, không biết chịu sự quản lý chuyên môn của bộ, ngành nào. NĐ cũng cần làm rõ có nên quy định số lượng thành viên bắt buộc tối thiểu cho từng cấp Hội từ cấp trung ương đến cấp xã hay không. NĐ không nên đặt vấn đề công nhận Ban vận động thành lập hội mà chỉ nên đặt ra những yêu cầu bắt buộc phải đáp ứng của Ban vận động. Khi thẩm định hồ sơ đăng ký thành lập, cơ quan có thẩm quyền sẽ thẩm định luôn tính hợp pháp, hợp lệ của Ban vận động thành lập hội. NĐ nên quy định cụ thể về thời hạn ban hành quyết định phê duyệt Điều lệ thành lập hội. Với những hội không được ngân sách nhà nước cấp thì báo cáo tài chính của họ nằm trong báo cáo chung hàng năm gửi lên hội hoặc cơ quan quản lý cấp trên. NĐ cũng cần có quy định phép cá nhân các nhà khoa học nước ngoài, tổ chức khoa học công nghệ quốc tế có thể tham gia hội dưới hình thức Hội viên danh dự, Hội viên liên kết./.