Khởi nghĩa Nam Kỳ - dấu mốc sáng ngời chí khí cách mạng

Hội thảo là một hoạt động tưởng niệm 85 năm ngày các đồng chí lãnh đạo tiền bối của Đảng và chiến sĩ cách mạng anh dũng hy sinh tại trường bắn Nhà thương Giếng Nước và Ngã Ba Giồng (28/8/1941 - 28/8/2026), TP.HCM.

Giá trị lịch sử

Tại hội thảo, ông Trần Văn Khuyên, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh, dù không giành thắng lợi, Khởi nghĩa Nam Kỳ (nổ ra ngày 23/11/1940) thể hiện tinh thần quật khởi, ý chí độc lập, quyết tâm giành chính quyền của nhân dân Nam Bộ, đồng thời là một trong những cuộc diễn tập quan trọng, góp phần chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.

Theo ông, sự hy sinh của các đồng chí Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Phan Đăng Lưu, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Hữu Tiến và nhiều chiến sĩ cách mạng tại trường bắn Nhà thương Giếng Nước, Ngã Ba Giồng (thuộc xã Bà Điểm, TP.HCM) vào ngày 28/8/1941 trở thành biểu tượng về khí phách người cộng sản, lòng yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Hội thảo tập trung làm rõ giá trị lịch sử của Khởi nghĩa Nam Kỳ, phẩm chất, bản lĩnh của các lãnh đạo tiền bối, chiến sĩ cách mạng và những bài học về xây dựng lực lượng, phát huy sức mạnh đoàn kết, lựa chọn thời cơ, tổ chức khởi nghĩa; qua đó góp phần vận dụng vào xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, giáo dục lịch sử và phát huy giá trị di tích bằng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số.

Ông Hà Huy Thanh, Chủ nhiệm chương trình “Tìm kiếm - khai quật - di dời - an táng - vinh danh cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập" cho biết, khi nhìn lại Khởi nghĩa Nam Kỳ không thể tách câu chuyện của một cá nhân khỏi thế hệ những người cộng sản đã cùng đứng trên một chiến tuyến, trong cuộc đấu tranh chống thực dân, giành độc lập cho dân tộc.

Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập cùng các đồng chí của mình và nhiều chiến sĩ cách mạng khác đã lựa chọn con đường đấu tranh và chấp nhận hy sinh vì mục tiêu giải phóng dân tộc.

Điều còn lại từ thế hệ ấy không chỉ là những sự kiện lịch sử hay những tên tuổi được ghi trong sách, mà còn là tinh thần đồng chí, ý chí đấu tranh và sự đặt lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích cá nhân.

Những giá trị đó cần được tiếp tục làm rõ khi nghiên cứu, giáo dục và phát huy di sản của Khởi nghĩa Nam Kỳ, nhất là đối với thế hệ trẻ.

"Các cụ ngã xuống ở đây khi các còn rất trẻ, là những người đang ở độ tuổi thanh xuân của sự sáng tạo và cống hiến. Những sự tri ân của con cháu hôm nay muốn nói, tinh thần cách mạng là bất tử. Các cụ ra đi nhưng nghĩa khí vẫn sống. Chính vì thế, nhận thức của giới trẻ không chỉ là tinh thần, mà chúng ta phải có những hành động phát huy giá trị nội sinh", ông Hà Huy Thanh nói.

Để lại nhiều bài học cách mạng

Theo PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM, Khởi nghĩa Nam Kỳ là một dấu mốc lớn của phong trào cách mạng Nam Bộ trong những năm đầu Chiến tranh thế giới thứ hai.

Nhìn từ địa bàn Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, những diễn biến trước và trong cuộc khởi nghĩa cho thấy tương quan lực lượng và thời cơ là những vấn đề hết sức quan trọng. Tuy vậy, việc quyết định khởi nghĩa và sự hưởng ứng mạnh mẽ của nhân dân ở nhiều địa phương cho thấy tinh thần chủ động trước những biến động của tình hình, cũng như quyết tâm đưa phong trào cách mạng phát triển sang một bước mới.

Theo PGS.TS Lưu Văn Quyết, Khởi nghĩa Nam Kỳ để lại nhiều bài học về thời cơ, lực lượng, tổ chức và địa bàn cho những năm đấu tranh tiếp theo. Tầm vóc của cuộc khởi nghĩa thể hiện ở tinh thần tiến công, sức huy động quần chúng và sự hy sinh to lớn của những người tham gia.

"Sự chuyển biến đó đã được dịch chuyển và cho tới khi Nam Bộ kháng chiến thì cái sự phối hợp giữa cả vùng ven và trung tâm đô thị đã rất là nhịp nhàng. Đó là một bước phát triển rất lớn của phong trào cách mạng. Năm 1945, trung tâm và vùng ven đã có cùng một chuyển động trong một thế trận chung", PGS.TS Lưu Văn Quyết nói. 

Ông Phạm Chánh Trực, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM, cho rằng Khởi nghĩa Nam Kỳ thể hiện tinh thần đấu tranh kiên cường của nhân dân Nam Bộ và vai trò lãnh đạo của Đảng trong phong trào giải phóng dân tộc. Theo ông, sức mạnh của cuộc khởi nghĩa còn đến từ sự tin yêu, đùm bọc của nhân dân đối với cán bộ cách mạng; lá cờ đỏ sao vàng xuất hiện trong khởi nghĩa trở thành biểu tượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo các chuyên gia, Khởi nghĩa Nam Kỳ là dấu mốc quan trọng trong tiến trình đấu tranh giải phóng dân tộc, góp phần bồi đắp lực lượng cách mạng, hun đúc tinh thần đấu tranh và tạo tiền đề cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Sự hy sinh của các lãnh đạo tiền bối và chiến sĩ cách mạng trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, có giá trị sâu sắc đối với các thế hệ sau.

TP.HCM họp mặt kỷ niệm 84 năm Ngày Nam Kỳ khởi nghĩa

VOV.VN - Nhân kỷ niệm 84 năm ngày Nam Kỳ khởi nghĩa (23/11/1940 – 23/11/2024), sáng 23/11, Đoàn đại biểu Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM đã dâng hương, dâng hoa tưởng niệm tại di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia “Địa điểm Dinh Quận Hóc Môn – Lưu niệm sự kiện Nam Kỳ khởi nghĩa.