Không tăng giá từ nay đến Tết

>>  Những mặt hàng thiết yếu sẽ tiếp tục tăng giá

Bình ổn giá cả dịp Tết Tân Mão đang là nhiệm vụ trọng tâm thời điểm này của Chính phủ. Yêu cầu đặt ra đối với cơ quan chức năng là theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động trong việc đảm bảo cân đối cung - cầu hàng hóa, nhất là các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, không để xảy ra thiếu hàng sốt giá.

Xung quanh vấn đề này, phóng viên VOV phỏng vấn ông Nguyễn Tiến Thoả, Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính, khi ông vừa có chuyến công tác kiểm tra và nắm tình hình tại một số tỉnh miền Trung và miền Nam.

** Thưa ông, vừa trở về trong chuyến khảo sát lần này, ông đánh giá như thế nào về tình hình cung - cầu hàng hoá của cả nước?

Ông Nguyễn Tiến Thoả: Bộ Tài chính vừa tổ chức các đoàn kiểm tra công tác quản lý và bình ổn giá tại một số tỉnh, thành như TP. Hồ Chí Minh, Lâm Đồng, Tiền Giang, Bến Tre, Cần Thơ... Đánh giá chung, các địa phương đã chú trọng lựa chọn những mặt hàng tiêu dùng thiết yếu và có kế hoạch dự trữ hàng hoá, đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cho nhân dân trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán Tân Mão 2011.

Tại nhiều thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ… công tác chuẩn bị nguồn hàng đang diễn ra theo đúng tiến độ; chủ động ứng vốn cho các doanh nghiệp chuẩn bị nguồn hàng thông qua chương trình bình ổn giá đối với các mặt hàng thiết yếu.

Các địa phương, các sở công thương đều khẳng định hàng hóa cơ bản đảm bảo, chuẩn bị phương tiện vận chuyển, đi lại, điểm bán hàng, các phương thức bán hàng, các cân đối của sở công thương, của địa phương đều tính toán rằng, nhu cầu hàng hóa Tết sẽ tăng 20-30%, đã ký hợp đồng với các vùng cung cấp hàng hóa.

Tuy nhiên, khu vực miền Trung do lũ nên gặp khó khăn trong cung ứng lương thực, Bộ NN&PTNT, Bộ Tài chính đã hỗ trợ để khôi phục nhanh các loại rau ngắn ngày, có giải pháp vận động người dân miền Trung và các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long không vận chuyển bán thịt lợn sang Trung Quốc. Tình hình chung trong nước, lương thực, thực phẩm chúng ta đảm bảo.

** Cụ thể, giải pháp từ nay đến cuối năm trong điều hành giá là như thế nào? Nhất là giá điện, giá than, giá nước sinh hoạt và những mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống dân sinh?

Ông Nguyễn Tiến Thoả: Để điều hành giá Tết, một là cung - cầu hàng hóa phải được cân đối, phải đảm bảo. Thứ 2, phải kiểm soát chi tiêu trong dịp Tết, lương thưởng, tổng kết, Chỉ thị của Bộ Tài chính về vấn đề này đã có. Một số loại giá cơ bản mà Nhà nước còn định giá, dứt khoát phải giữ. Ví dụ, điện sẽ phải giữ. Chính sách điện vẫn giữ hỗ trợ giá cho người nghèo. Từ nay đến quí 1 giữ ổn định. Than bán cho điện, cho sản xuất xi măng, phân bón, giấy giữ ổn định; giá nước sạch cũng sẽ được giữ nguyên; giá dịch vụ đi lại cũng sẽ giữ, một số dịch vụ công cũng sẽ được giữ. Ngân hàng đã thông báo là giữ bình ổn tỷ giá. Tỷ giá không thể điều chỉnh vì sẽ ảnh hưởng đến giá hàng hóa cả xuất nhập khẩu và sản xuất trong nước.

** Hiện nay, giá một số mặt hàng bình ổn đang tăng theo thị trường, ông đánh giá về hiệu quả của các mặt hàng bình ổn như thế nào?

Ông Nguyễn Tiến Thoả: Về cơ bản, những mặt hàng bình ổn đưa ra thị trường thời gian qua có tác dụng nhất định, tuy nhiên, trong cách làm đó, tôi thấy có những hạn chế. Ví dụ, hàng vẫn ở những địa bàn lớn, những thành phố lớn, cửa hàng lớn. Hầu như trong các chợ truyền thống không có. Cho nên chúng ta đang tìm cách khác hiệu quả hơn.

Khi kiểm tra ở TP. HCM, chúng tôi đã đề nghị tăng cường nhiều hơn các điểm bán hàng bình ổn ở gần chợ truyền thống và trong chợ truyền thống như thế người ta có điều kiện so sách về giá cả mớ rau, con cá... Có những người muốn tìm hàng bình ổn lại không thể tìm được ở đâu? Mua thế nào? Giá bao nhiêu?… Chúng ta tuyên truyền chưa tốt, nên hiệu quả hạn chế, hàng bình ổn vẫn chưa làm dịu cơn lạm phát.

Hiện nay TP. HCM đang dự kiến tăng thêm vài trăm cửa hàng bình ổn tập trung vào khu vực đông dân, để đối trọng với chợ truyền thống.

** Nhưng trên thực tế, hàng bình ổn cũng đang tăng giá ở nhiều tỉnh, thành phố, thưa ông?

Ông Nguyễn Tiến Thoả: Đúng là có thực tế đó, chúng ta đặt vấn đề bình ổn chứ không cố định giá. Thị trường có tín hiệu cung - cầu của nó, không thể cố định giá thịt lợn phải mấy chục nghìn đồng/100g. Có thể giữ ổn định được nếu các doanh nghiệp ký hợp đồng sớm và lâu dài với các cơ sở cung cấp hàng hóa, có đảm bảo các điều kiện kèm theo thì mới giữ giá được. Nếu doanh nghiệp lấy tiền bình ổn về nhưng triển khai chậm, mua theo kiểu mua vét, không có các cam kết, hợp đồng trước với nơi cung cấp nguyên liệu, thì rất khó.

Ví dụ doanh nghiệp ở Hà Nội, chuẩn bị hàng Tết phải vào Nghệ An, Thanh Hoá, Thái Bình, Nam Hà,… để ký hợp đồng với các đơn vị cung ứng lợn thịt, có ký hợp đồng bảo đảm thì mới hiệu quả. Doanh nghiệp dùng tiền bình ổn mà gặp gì mua nấy thì không thể có giá bình ổn được.

** Thưa ông, dường như công tác thanh tra, giám sát về kê khai giá, đăng ký giá thời gian qua còn yếu, các chế tài áp dụng cũng chưa đủ sức răn đe. Đã có doanh nghiệp kê sai giá, lần này Bộ Tài chính thực hiện như thế nào?

Ông Nguyễn Tiến Thoả: Đoàn Thanh tra tài chính, cùng  với thanh tra, kiểm soát cũng kiểm tra giá, công tác kê khai giá. Từ 1/10/2010, chủ trương đăng ký giá có hiệu lực. Hiện có 49 doanh nghiệp gửi đăng ký giá về Bộ Tài chính, có 30 doanh nghiệp có đề nghị điều chỉnh giá. Có cả điều chỉnh giá lên và xuống.

Ví dụ, doanh nghiệp kinh doanh gas đăng ký giảm giá gas, còn có doanh nghiệp điều chỉnh giá lên không hợp lý, Bộ Tài chính kiên quyết không cho tăng. Ví dụ, phân bón ure đăng ký tăng giá, nhưng khi kiểm soát các yếu tố hình thành giá, chi phí đầu vào không có yếu tố nào tăng cả, nhưng vẫn đòi tăng. Doanh nghiệp phân bón giải trình là tăng giá để tăng lợi nhuận, như vậy là không được.

Đáng quan tâm là doanh nghiệp kinh doanh sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi, từ ngày 1/10 đến nay không thấy có chuyện tăng giá tùy tiện như trước. Ba đoàn kiểm tra của Bộ Tài chính vừa kết thúc đợt kiểm tra tình hình thực hiện Thông tư 104 và 122 về quản lý và đăng ký giá của doanh nghiệp tại miền Trung, miền Nam và 16 doanh nghiệp. Kết quả cho thấy, nhiều doanh nghiệp không hề biết mình thuộc diện phải đăng ký giá.

Việc kiểm tra được thực hiện tại 16 doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thuộc diện phải đăng ký giá, gồm: Phân bón hoá học, thóc gạo, đường ăn, sữa pha chế theo công thức dạng bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi, xi măng, thép xây dựng. Có 4 doanh nghiệp vi phạm đăng ký giá và đã có quyết định xử phạt, mỗi doanh nghiệp không thực hành đúng bị phạt 7 triệu đồng/doanh nghiệp.

** Xin cảm ơn ông!./.