Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức từ ngày 11 - 13/5/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội. Đại hội có chủ đề “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển” với sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, trong đó có sự diện diện của 18 Ủy viên Trung ương MTTQVN đại diện cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Những năm gần đây cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Đảng, Chính phủ và Mặt trận Tổ quốc, được tạo điều kiện để phát huy hiệu quả hơn tiềm năng của mình, hội nhập sâu rộng vào xã hội sở tại nhưng vẫn luôn hướng về quê hương, đất nước.

Tại Đại hội, TS. Phan Bích Thiện, Ủy viên Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu đã trả lời phỏng vấn VOV về Đại hội lần này cũng như những mối quan tâm chung của kiều bào kỳ vọng về Đại hội.

PV: Thưa TS Phan Bích Thiện, là kiều bào đã hoạt động trong Mặt trận Tổ quốc lâu năm, chị kỳ vọng gì vào vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong nhiệm kỳ mới đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài?

TS Phan Bích Thiện: Trong nhiệm kỳ mới, tôi kỳ vọng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Tôi mong muốn tiếng nói của kiều bào sẽ ngày càng được lắng nghe đầy đủ hơn trong quá trình hoạch định chính sách liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời, Mặt trận cũng có thể trở thành đầu mối thúc đẩy mạnh hơn việc kết nối trí thức, doanh nhân, chuyên gia kiều bào tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế, giáo dục, đổi mới sáng tạo và ngoại giao nhân dân của đất nước.

Tôi kỳ vọng Mặt trận Tổ quốc sẽ tiếp tục đồng hành với các hoạt động của người Việt Nam ở nước ngoài, sẽ phát huy hiệu quả hơn vai trò của các Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc là người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc. Trong quá trình hoạt động tại Hungary cũng như Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu tôi cũng cảm nhận rõ rằng, khi có sự đồng hành của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức cộng đồng ở nước ngoài có thêm động lực và niềm tin để triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa hơn.

Tôi cũng mong muốn rằng Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc lần thứ XI sẽ đưa ra được những định hướng cụ thể để đưa đối ngoại nhân dân trở thành một trong những trụ cột của công tác ngoại giao của đất nước, để có thể phát huy được tiềm năng của khối người Việt Nam ở nước ngoài trong hành trình đưa Việt Nam vươn tầm sánh vai với bạn bè và đối tác quốc tế.

PV: Bà rời khỏi Việt Nam cách đây đúng 40 năm, khi bắt đầu thời kỳ Đổi mới. Trong những lần trả lời phỏng vấn VOV trước đây, bà từng nói quãng thời gian này bà không chỉ được chứng kiến những thành quả đáng khâm phục của đất nước, mà còn thấy sự đổi thay và phát triển của cộng đồng người Việt xa xứ, từ vị trí "người ra đi”, kiều bào đã trở thành "người cùng đi” với dân tộc. Tại Đại hội lần này, bà có chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và hoạt động đối ngoại nhân dân trong thời đại mới hiện nay?

TS Phan Bích Thiện: Qua các hoạt động và kết quả đạt được của Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu, tôi đúc kết được kinh nghiệm và cho rằng có những giải pháp trong việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ngoài và đối ngoại nhân dân trong kỷ nguyên mới như sau: Thứ nhất là việc mở rộng kết nối, xây dựng các mạng lưới cộng đồng trên phạm vi khu vực và châu lục, đa dạng hóa hình thức tổ chức: Bên cạnh các hoạt động trong giới hạn từng quốc gia chúng ta nên mở rộng các hoạt động liên kết hội đoàn ra phạm vi khu vực hoặc châu lục thì sẽ cộng hưởng được sức mạnh và tầm ảnh hưởng sẽ được lan tỏa hơn. Nên đa dạng hóa các hình thức tổ chức hội đoàn, không chỉ nhất thiết là các hội, mà có thể các hình thức mở như diễn đàn, mạng lưới, câu lạc bộ… để vận động được nhiều hơn bà con tham gia vào các hoạt động chung của cộng đồng.

Thứ hai, hoạt động của hội đoàn cần đi vào chiều sâu, thực sự có ý nghĩa và hiệu quả. Tham gia hội đoàn ở nước ngoài là tự nguyện nên hội đoàn chỉ có thể quy tụ được nhiều thành viên nếu họ thấy việc tham gia là bổ ích và ý nghĩa, đặc biệt trong thời đại mới khi bà con trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài có nhiều lựa chọn cho bản thân. Trong việc tổ chức hoạt động cần tìm những mục đích chung mọi người đều hướng tới thì mới quy tụ được, không phụ thuộc hoàn cảnh địa lý hay công việc.

Thứ ba, để hội nhập tốt bền vững và nâng vị thế của cộng đồng người Việt, chúng ta cần đưa các hoạt động hội đoàn hướng tới nước sở tại và vươn ra quốc tế. Chúng ta nên vận động cả các bạn bè người bản xứ tham gia các hoạt động của người Việt để họ hiểu hơn về Việt Nam và góp phần làm cho mối quan hệ giữa người dân hai nước gần gũi hơn.

Thứ tư: nâng cao vai trò của văn hóa, sử dụng văn hóa như "sức mạnh mềm” để quảng bá Việt Nam cũng như phương tiện để gắn kết cộng đồng. Để đạt hiệu quả tốt nhất với chi phí hợp lý, chúng ta không nên dàn trải, mà cần chọn một số sản phẩm văn hóa mũi nhọn để đầu tư, quảng bá Việt Nam ra nước ngoài (ví dụ như: ẩm thực, áo dài, điện ảnh…)

Thứ năm là cần tận dụng ưu thế công nghệ trong thời đại số: Sử dụng các phương tiện trực tuyến, các mạng xã hội, các hội thảo trực tuyến trong các hoạt động quảng bá về Việt Nam. Thực hiện hình thức họp trực tuyến trong hoạt động hội đoàn. Xây dựng thư viện dữ liệu số của các đầu mối liên kết kiều bào.

Đặc biệt, cần truyền tình yêu quê hương, tự hào dân tộc, ngôn ngữ tiếng Việt cho các thế hệ sau, vận động thế hệ trẻ tham gia công tác hội đoàn. Để xây dựng và duy trì bền vững khối đại đoàn kết dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài vấn đề rất quan trọng là phải truyền được tình yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc và ngôn ngữ tiếng Việt cho các thế hệ tiếp theo. Đây là một quá trình dần dần, từ việc giữ gìn truyền thống dân tộc, ngôn ngữ tiếng Việt trong gia đình đến vận động các cháu tham gia hoạt động cộng đồng.

Thứ bảy, cần phát huy tiềm lực đội ngũ trí thức, chuyên gia, người có tầm ảnh hưởng. Vận động đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, người thành đạt, người có tầm ảnh hưởng là người Việt Nam ở nước sở tại tham gia vào việc thúc đẩy mối quan hệ song phương vì họ là những người có uy tín ở cả hai nước.

Và cũng cần phát huy tối đa vai trò của các Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc ở nước ngoài. Tạo điều kiện, xây dựng cơ chế để các ủy viên ở nước ngoài thực sự trở thành cánh tay dài của Mặt trận đến cộng đồng, là cầu nối giữa Việt Nam và nước bạn.

PV: Vậy bà có những kiến nghị gì để hỗ trợ cho hoạt động đối ngoại nhân dân của kiều bào ngày một tốt hơn nữa?

TS Phan Bích Thiện: Theo tôi, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nên có cơ chế hỗ trợ các ủy viên trong việc kết nối với các tổ chức tương đương của nước sở tại. Trong các chuyến thăm và làm việc của lãnh đạo cấp cao Việt Nam tới các nước cần có sự tham gia của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nên có thêm các chương trình làm việc với các tổ chức tương đương của nước sở tại giúp cho vị thế của Mặt trận Tổ quốc và hoạt động đối ngoại nhân dân được nâng cao hơn.

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc lần thứ XI được diễn ra khi cả nước đang đứng trước những bước chuyển mình lịch sử của dân tộc. Cộng đồng người Việt ở nước ngoài, trong đó phụ nữ Việt Nam tại châu Âu cam kết vững bước đồng hành cùng dân tộc để xây dựng ngày càng vững mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần nâng cao vị thế đất nước, để chúng ta cùng tự hào về hai tiếng Việt Nam

PV: Trong bối cảnh cộng đồng người Việt ở nước ngoài ngày càng đông và đa thế hệ, theo bà, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần đổi mới cách tiếp cận như thế nào để giữ sự gắn bó lâu dài với quê hương?

TS Phan Bích Thiện: Theo tôi, điều quan trọng nhất là cần có cách tiếp cận linh hoạt, hiện đại và phù hợp với từng thế hệ kiều bào. Nếu thế hệ đầu tiên thường gắn bó với quê hương bằng ký ức và cảm xúc trực tiếp, thì thế hệ thứ hai, thứ ba cần được kết nối bằng cơ hội trải nghiệm, bằng văn hóa, ngôn ngữ và niềm tự hào về cội nguồn dân tộc.

Thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài có cách tiếp cận, suy nghĩ và nhu cầu rất khác với thế hệ đi trước. Vì vậy, theo tôi, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng cần đổi mới mạnh mẽ phương thức tiếp cận cộng đồng theo hướng hiện đại, cởi mở và linh hoạt hơn. Như tôi đã nói, trước hết, cần tăng cường các nền tảng kết nối số, truyền thông đa ngôn ngữ và những hình thức tương tác phù hợp với giới trẻ. Không chỉ nói về lòng yêu nước bằng khẩu hiệu, mà cần tạo ra những không gian để thế hệ trẻ thực sự cảm thấy họ có cơ hội tham gia, được lắng nghe và được đóng góp cho quê hương theo cách của mình.

Vì vậy, công tác đối với kiều bào không thể chỉ dừng ở các hoạt động mang tính phong trào mà cần xây dựng hệ sinh thái kết nối lâu dài. Cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác cộng đồng, xây dựng các nền tảng kết nối trí thức, thanh niên, doanh nhân Việt Nam toàn cầu; tạo nhiều chương trình giao lưu, thực tập, khởi nghiệp, trải nghiệm văn hóa tại Việt Nam dành cho thế hệ trẻ kiều bào.

Những mô hình kết nối mềm thông qua văn hóa, giáo dục, mạng xã hội, nghệ thuật, các diễn đàn quốc tế hay hoạt động thiện nguyện sẽ tạo sức lan tỏa rất tự nhiên và bền vững.

Tôi tin rằng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là một bộ phận không tách rời của dân tộc, mà còn là nguồn lực rất quý báu cho sự phát triển và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc ấy trong thời kỳ mới.

PV: Trân trọng cảm ơn TS Phan Bích Thiện

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - nòng cốt chính trị trong tập hợp, đoàn kết nhân dân

VOV.VN - Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết của bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI.