Lãnh đạo Vinashin đã cố tình che giấu sự thật

Bên hành lang của Kỳ họp Quốc hội lần này, Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền đã trả lời phóng vấn của báo chí xoay quanh một số vấn đề, trong đó có việc sai phạm ở Vinashin

PV: Sau khi hậu quả từ những sai phạm ở Vinashin xảy ra, Thanh tra Chính phủ mới vào thanh tra tập đoàn này. Liệu chúng ta có bỏ lỡ cơ hội thanh tra sớm hơn để hậu quả ở Vinashin bớt nghiêm trọng hơn hay không, thưa ông?

Ông Trần Văn Truyền: Nếu nói vừa qua không có thanh tra là không phải. Tính từ thời điểm năm 2005 đến nay, đã có tới 13, 14 cuộc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát… đối với Vinashin, qua những cuộc thanh tra, kiểm tra này cũng đã phát hiện rất nhiều nội dung sai phạm. Trong đó, thanh tra của Bộ Kế hoạch Đầu tư đã phát hiện việc đầu tư ngoài ngành, đầu tư tràn lan, dàn trải và đã kiến nghị rất nhiều nội dung; thanh tra Tài chính cũng đã phát hiện việc sử dụng vốn không đúng mục đích, không hiệu quả và đều đã có kiến nghị.

Một số hoạt động thanh tra của Thanh tra Chính phủ cho thấy, có những việc làm không đúng quy định pháp luật và có những thất thoát. Giám sát của Quốc hội, kiểm tra của Trung ương về việc đổi mới doanh nghiệp cũng đã chỉ ra rất nhiều nội dung sai phạm ở đơn vị này.

Điều đáng tiếc là Vinashin chẳng những không nghiêm túc khắc phục sai phạm, mà còn tìm cách báo cáo không đúng sự thật để “lấp liếm” việc làm của mình. Ví dụ như người ta đã nói là lỗ rồi, đã cảnh báo việc này rồi, nhưng vẫn báo cáo là lãi. Một điều đáng tiếc nữa là trong quá trình kiểm toán (mặc dù là kiểm toán quốc tế) cũng chưa kịp thời chỉ ra được điều này.

Tôi cho rằng, dù có thực hiện một cuộc thanh tra toàn diện kịp thời từ ban đầu và chỉ ra hết những sai phạm nhưng nếu họ không tự giác chấp hành, không khắc phục, cứ tiếp tục làm những việc sai trái như vậy thì tất yếu dẫn đến hậu quả như bây giờ là khó tránh khỏi.

Ở đây có một vấn đề cần lưu ý là cơ chế thanh tra, giám sát của chúng ta hiện nay cũng đang có vấn đề. Nhiều cơ quan vào, nhưng chưa có quy định rõ cơ quan nào làm toàn diện, cơ quan nào làm theo chuyên ngành. Cho nên thanh tra tài chính vào thì nói về vốn, kế hoạch vào thì nói về quy hoạch, đầu tư... Ngay đến Thanh tra Chính phủ, nếu chúng tôi thấy một mặt nào đó thì cũng chỉ làm một mặt đó thôi. Chúng ta chưa quy định rõ trách nhiệm, ai phải kiểm soát về cái gì và ai chịu trách nhiệm thanh tra toàn diện. Chính từ đây dẫn đến việc có nhiều nội dung làm bị chậm.

Riêng Thanh tra Chính phủ, chúng tôi cũng đã đề xuất vài lần để đưa Vinashin vào kế hoạch thanh tra toàn diện vì thấy có rất nhiều dấu hiệu không ổn. Điều đáng tiếc là lúc đó xảy ra khủng hoảng, cả lãnh đạo của Trung ương cũng như lãnh đạo của Chính phủ cho rằng phải giảm bớt áp lực về thanh tra để đơn vị này xử lý khó khăn về kinh tế.

Thứ hai, trong việc thanh tra này, chúng ta còn phải tránh sự chồng chéo. Nếu có kiểm toán làm thì thanh tra không làm nữa và ngược lại. Chính vì việc trong cơ chế chúng ta phải tránh nhau dẫn đến có nhiều việc chúng ta đã chậm. Chúng ta chậm chứ không phải là buông lỏng, cũng không phải là không thấy. Chung quy lại là cơ chế này có vấn đề mà tới đây chúng ta phải chấn chỉnh, phải có sự phân công rành mạch và Chính phủ hiện đang tính toán việc phân công này.

PV: Trong đợt thanh tra toàn diện ở Vinashin lần này, Thanh tra Chính phủ có xem xét đến trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, nhất là cơ quan quản lý nhà nước trong việc không thực hiện những vấn đề mà các đoàn thanh tra trước đã kiến nghị hay không,  thưa ông?

Ông Trần Văn Truyền: Đương nhiên, khi xem xét cuộc thanh tra toàn diện ở một đơn vị, chúng tôi không chỉ xem xét trách nhiệm của đơn vị đó mà còn xem xét đến trách nhiệm của cơ quan cấp trên của họ, kể cả những cơ quan đã vào thanh tra rồi mà không có giải pháp gì để chấn chỉnh thì đều phải xem xét trách nhiệm cả. Đương nhiên, việc xem xét ở đây một là nâng cao trách nhiệm, thứ hai nữa là tìm ra cơ chế để siết chặt trách nhiệm của họ chứ không phải là để bắt lỗi chỗ này, chỗ kia. Đích đến cuối cùng là chúng ta tìm ra một cơ chế để nâng cao trách nhiệm của các cơ quan này. Trong trường hợp nếu anh cố tình làm trái, thiếu trách nhiệm thì cũng kiến nghị xử lý.

PV: Có những tồn tại do cơ quan Chính phủ  chẳng hạn, thì trong kết luận của mình, Thanh tra Chính phủ có đưa vấn đề trách nhiệm ấy ra không thưa ông?

Ông Trần Văn Truyền: Thanh tra Chính phủ có 2 chức năng, một là báo cáo kiến nghị xử lý những cơ quan cùng cấp, hoặc trong phạm vi quản lý của Chính phủ. Đối với những việc vượt thẩm quyền thì Thanh tra Chính phủ cũng có trách nhiệm phải báo cáo. Và vừa qua, Thanh tra Chính phủ đã báo cáo nhiều trường hợp như thế, cũng đã xem xét những trường hợp vượt thẩm quyền xử lý.

Xin cảm ơn ông!