Nâng cao vị thế đất nước

Năm 2009, tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, Ngoại giao Việt Nam đã được triển khai một cách chủ động, toàn diện, phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp.

Kết hợp chặt chẽ 3 trụ cột, 4 trọng tâm

Với các hoạt động đối ngoại đa dạng, hài hòa, có trọng tâm, trọng điểm, quan hệ giữa Việt Nam với các nước tiếp tục đi vào chiều sâu, ổn định, bền vững; góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Quan hệ đặc biệt với Lào và hợp tác toàn diện với Campuchia tiếp tục được củng cố, hợp tác kinh tế được tăng cường. Ta cũng chú trọng phát triển quan hệ nhiều mặt với các nước ASEAN khác cả về song phương lẫn trong khuôn khổ hợp tác ASEAN, thể hiện sống động hơn nữa ưu tiên hội nhập khu vực.

Quan hệ “đối tác hợp tác chiến lược toàn diện” với Trung Quốc được duy trì ổn định theo phương châm 16 chữ và tinh thần 4 tốt, hướng tới kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và “Năm Hữu nghị Việt - Trung 2010”.

Ta cũng đã chủ động triển khai các bước giữ đà và thúc đẩy quan hệ với Hoa Kỳ sau khi Tổng thống Obama lên cầm quyền, như: trao đổi nhiều đoàn cấp cao thăm làm việc, đối thoại chính trị - an ninh - quốc phòng lần thứ hai, tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư.

Quan hệ “đối tác chiến lược” với Nga tiếp tục đi vào chiều sâu, chú trọng các lĩnh vực hợp tác ưu tiên như năng lượng, dầu khí, viễn thông, quốc phòng. Với Nhật Bản và Hàn Quốc, ta đã nâng cấp quan hệ song phương lên “đối tác chiến lược” với trọng tâm là hợp tác kinh tế, phát triển.

Với Liên minh Châu Âu (EU), ta đạt được tiến triển thực chất sau 5 vòng đàm phán Hiệp định hợp tác và đối tác (PCA), đồng thời thúc đẩy hợp tác, đặc biệt về kinh tế - phát triển, với từng nước EU: củng cố quan hệ “đối tác vì phát triển” với Anh, Đức; thiết lập quan hệ “đối tác chiến lược hướng tới tương lai” với Tây Ban Nha; tăng cường hợp tác nhiều mặt với Pháp, Italy và một số nước Bắc Âu, Đông Âu.

Ta cũng đã thiết lập quan hệ “đối tác toàn diện” với Australia và New Zealand. Đồng thời, ta tiếp tục coi trọng quan hệ gắn bó, thủy chung với các nước bạn bè truyền thống, tăng cường quan hệ với các đối tác tiềm năng khác.

Ngoại giao đa phương tiếp tục góp phần quan trọng vào việc nâng cao vị thế quốc tế của nước ta, đồng thời hỗ trợ tích cực cho các hoạt động ngoại giao song phương. Dấu mốc nổi bật là ta đã đảm nhiệm thành công cương vị ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2008-2009, 2 lần chủ trì thành công vai trò Chủ tịch HĐBA được các nước đánh giá cao.

Những hoạt động trên đã minh chứng hùng hồn rằng Việt Nam đã, đang và sẽ là một thành viên tích cực, chủ động, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Chúng ta đã tổ chức thành công Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEM (FMM9); tham dự và có nhiều đóng góp quan trọng tại các diễn đàn đa phương quan trọng khác (Hội nghị cấp cao ASEAN 15, APEC 17, Mekong - Nhật Bản, Hội nghị Thượng định Copenhagen về biến đổi khí hậu...), được dư luận quốc tế đánh giá cao.

Về công tác biên giới lãnh thổ, năm 2009 là dấu mốc lịch sử trong quan hệ Việt - Trung khi hai nước hoàn tất khuôn khổ pháp lý về biên giới trên đất liền (sau khi hoàn thành công tác phân giới cắm mốc trên thực địa).

Trên Biển Đông, ta đã nộp đúng hạn lên Liên Hợp Quốc Báo cáo xác định ranh giới ngoài thềm lục địa. Trên lĩnh vực công tác khác, ta đã bảo vệ thành công Báo cáo Kiểm điểm định kỳ phổ cập (UPR) trước Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, đồng thời chủ động đối thoại về nhân quyền với một số nước phương Tây, kiên quyết đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc, thù địch.

Trong bối cảnh khủng hoảng của kinh tế thế giới, Ngoại giao kinh tế đã có nhiều đóng góp tích cực nhằm ngăn chặn đà suy giảm của nền kinh tế trong nước, cụ thể là hoàn thành tốt vai trò dự báo, tham mưu cho Chính phủ, gắn kết chặt chẽ, hiệu quả giữa chính trị đối ngoại với kinh tế đối ngoại, hỗ trợ đắc lực công tác xúc tiến, quảng bá, bảo vệ kịp thời lợi ích doanh nghiệp ta, và mở rộng, tạo đột phá ở các thị trường mới như Trung Đông, Châu Phi.

Năm Ngoại giao văn hoá 2009 khép lại với nhiều thắng lợi như vận động thành công UNESCO công nhận một số di sản thiên nhiên, văn hoá của Việt Nam, tổ chức nhiều sự kiện văn hoá gây tiếng vang tốt trong và ngoài nước, qua đó quảng bá mạnh mẽ hình ảnh và tiềm năng đất nước, con người Việt Nam.

Công tác về người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) cũng đạt được nhiều thành tích quan trọng, đã xây dựng và cơ bản hoàn thiện hệ thống chính sách liên quan đến lợi ích thiết thân của bà con Việt kiều, đẩy mạnh vận động và hỗ trợ cộng đồng, giáo dục truyền thống yêu nước và giữ gìn bản sắc dân tộc.

Đặc biệt, 2 sự kiện quan trọng được tổ chức thành công trong năm 2009 là Hội nghị NVNONN toàn thế giới lần thứ nhất và Đại hội thành lập Hiệp hội doanh nhân NVNONN.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Copenhagen về biến đổi khí hậu

Hướng tới các sự kiện ngoại giao lớn năm 2010

Chúng ta bước vào năm mới với những cơ hội và thách thức mới đan xen. Năm 2010 sẽ là năm bản lề quan trọng với việc toàn Đảng, toàn dân ta tích cực chuẩn bị cho Đại hội XI của Đảng, tổ chức nhiều ngày lễ lớn của đất nước, đặc biệt là Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Về đối ngoại, chúng ta sẽ đảm đương vai trò Chủ tịch ASEAN, Chủ tịch Đại hội đồng Liên Nghị viện ASEAN (AIPA) và đăng cai Diễn đàn kinh tế Đông Á. Tổ chức và đảm đương thành công những sự kiện và vai trò trên, chắc chắn sẽ góp phần làm tăng vị thế của đất nước, tạo thuận lợi cho việc triển khai chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta.

Bên cạnh những mặt thuận lợi, trong năm 2010 không loại trừ khả năng kinh tế thế giới còn khó khăn, các vấn đề toàn cầu như dịch bệnh và biến đổi khí hậu có thể nghiêm trọng hơn, tình hình khu vực có những phức tạp mới.

Để tận dụng tốt các cơ hội, vượt qua thách thức, Ngoại giao năm 2010 sẽ tiếp tục được triển khai theo hướng toàn diện. Ngoại giao chính trị sẽ tiếp tục phấn đấu đưa quan hệ với các nước đi vào chiều sâu, ổn định hơn. Đặc biệt, chúng ta sẽ tập trung nỗ lực để đảm nhiệm tốt nhất vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010, tổ chức chu đáo, trọng thị các hội nghị từ cấp cao đến cấp làm việc, phát huy tối đa vai trò Chủ tịch ASEAN để tăng cường đoàn kết nội khối, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần nâng cao vị thế quốc tế và làm sâu sắc hơn quan hệ của ASEAN với các đối tác trên thế giới.

Ngoại giao kinh tế sẽ đặt trọng tâm góp phần tranh thủ cơ hội kinh tế thế giới phục hồi sau khủng hoảng, tập trung đôn đốc, củng cố các cơ chế chỉ đạo và triển khai các thoả thuận đạt được với đối tác, tham gia hiệu quả vào WTO, APEC và các cơ chế hợp tác kinh tế quốc tế liên quan.

Ngoại giao văn hoá sẽ tiếp tục vận động UNESCO công nhận mới những di sản của đất nước, tăng cường tuyên truyền về tình hình đất nước và các sự kiện lớn trong năm 2010, chủ động đấu tranh, phản bác những thông tin sai lệch về Việt Nam.

Công tác biên giới lãnh thổ tiếp tục được chú trọng nhằm xây dựng đường biên giới hòa bình, hợp tác và hữu nghị với các nước láng giềng, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ.

Công tác NVNONN sẽ tiếp tục ưu tiên các hoạt động xây dựng cộng đồng, hỗ trợ bà con kiều bào, dạy tiếng Việt; triển khai tốt các chính sách mới nhằm tạo thuận lợi cho người Việt Nam ở nước ngoài về thăm và đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam; làm tốt hơn nữa công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới.

Năm mới đang mang theo làn gió mới của ước mơ và hy vọng tốt đẹp. Ngoại giao Việt Nam đang có những bước chuyển mình cùng với sự vươn lên mạnh mẽ của đất nước trên con đường phát triển, hội nhập quốc tế sâu rộng.

Thành công của năm 2009 sẽ tạo đà để Ngoại giao Việt Nam tiếp tục được triển khai mạnh mẽ theo hướng toàn diện với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành ngoại giao với các ngành, các địa phương, các doanh nghiệp và người dân cùng thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ đối ngoại quan trọng của đất nước trong năm 2010, vì mục tiêu phát triển, bảo vệ Tổ quốc XHCN, nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế./.