Nghệ An và câu chuyện năm 2020

Đây cũng là chủ đề xuyên suốt nội dung cuộc phỏng vấn trên Báo TNVN đối với ông Hồ Đức Phớc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An.

PV: Nói về tiềm năng và thế mạnh phát triển công nghiệp, theo ông, Nghệ An đang “sở hữu” những vốn quí gì?

Ông Hồ Đức Phớc: Trước hết, là tiềm năng đất đai rộng lớn, trong đó, diện tích rừng rất lớn (799.342ha) là vùng nguyên liệu phong phú để sản xuất công nghiệp bột giấy, chế biến gỗ, tiểu thủ công nghiệp... đặc biệt có rừng nguyên sinh Phù Mát, Phù Huống, Phù Hoạt được công nhận là khu dự trữ sinh quyển của thế giới. Tiếp đến, là bờ biển dài 82km, bãi tắm phẳng, cát mịn và đẹp, nước trong xanh, là điều kiện để phát triển du lịch biển. Diện tích vùng biển 4.230 hải lý với nhiều loại cá phong phú và trữ lượng lớn là điều kiện phát triển hải sản xuất khẩu.

Về nguồn lực, trong 3,2 triệu dân Nghệ An, có tới 1,8 triệu lao động, là nguồn lực quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi phát triển CNH - HĐH. Trên địa bàn Nghệ An đang có 3 trường đại học, 16 trường cao đẳng và THCN dạy nghề góp phần đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao cho tỉnh và khu vực Bắc Trung bộ.

Kết cấu hạ tầng, giao thông Nghệ An cũng là thế mạnh: có đường sắt Bắc - Nam, có 5 quốc lộ và đường Hồ Chí Minh đi qua, có Cảng biển quốc tế Cửa Lò, có đường hàng không với nhà ga hiện đại, đường băng dài 2.400m đẹp, xây dựng sân đỗ, đèn tín hiệu, thiết bị hoạt động đảm bảo máy bay A320-321 hạ cánh an toàn. 20/20 huyện, thành phố có lưới điện quốc gia, 92,53% dân và 97,47% hộ gia đình được dùng điện. Tiềm năng thuỷ điện của Nghệ An có thể xây dựng các nhà máy thủy điện có tổng công suất trên 1.000MW.

Riêng về công nghiệp chế biến khoáng sản và công nghiệp xi măng, Nghệ An có nguồn nguyên liệu dồi dào với trên 4 tỉ tấn đá vôi để sản xuất xi măng Poóc lăng, có trên 1 tỷ tấn đá Pu-jơ-lan, trên 1 tỷ tấn sét phân bố tập trung, rất thuận lợi cho việc phát triển công nghiệp xi măng. Hiện Nghệ An đã có nhà máy xi măng đạt công suất lớn (như xi măng Hoàng Mai 1,4 triệu tấn/năm, xi măng Đô Lương 900.000 tấn/năm...). Tiếp tục đầu tư xây dựng, có thể coi vùng Tân Kỳ miền tây Nghệ An sẽ trở thành “thủ đô xi măng” của cả nước. Nghệ An còn có nhiều loại khoáng sản có tiềm năng lớn như đá trắng, thiếc, chì, bô xít, Ilmenit, sắt, man gan... rất có điều kiện để phát triển công nghiệp chế biến khoáng sản tập trung để xuất khẩu.

PV: Một trong những điểm nhấn về công nghiệp của Nghệ An hiện nay là các khu công nghiệp lớn. Có đúng như vậy không, thưa ông?

Ông Hồ Đức Phớc: Đúng như vậy! Có thể xác định vùng kinh tế công nghiệp động lực của Nghệ An gồm ba vùng tạo thành tam giác công nghiệp: Một là, khu kinh tế Đông Nam với diện tích 18.000ha với nhiều cơ chế ưu đãi đặc biệt gắn với thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò tạo thành một vùng kinh tế động lực thu hút đầu tư công nghiệp sạch, công nghệ hiện đại như công nghệ thông tin, viễn thông...

Hai là, vùng Tân Kỳ - Quỳ Hợp (miền tây Nghệ An) gần đường Hồ Chí Minh là vùng sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến khoáng sản đặc biệt công nghiệp xi măng, công nghiệp chế biến đá trắng, khai thác tinh luyện thiếc, sắt, man gan…

Ba là, vùng công nghiệp Đông Hồi và Hoàng Mai, đây là khu vực thuận lợi phát triển công nghiệp hoá dầu gắn với cảng nước sâu Nghi Sơn và cảng Đông Hồi, tại khu công nghiệp này bố trí nhà máy nhiệt điện 2.400MW, nhà máy giấy, nhà máy chế tạo thiết bị, các nhà máy sản xuất sản phẩm sau hoá dầu… Chính ba vùng công nghiệp này sẽ phát huy thế mạnh của Nghệ An và hình thành vùng kinh tế động lực để Nghệ An phát triển.

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt bổ sung 6 khu công nghiệp trên địa bàn Nghệ An trong đó có khu công nghiệp Đông Hồi 600ha, khu công nghiệp Hoàng Mai 600ha gần với Cảng Đông Hồi và nhà máy nhiệt điện 2.400MW. Đây là các khu công nghiệp nằm trong vùng kinh tế Nam Thanh - Bắc Nghệ và là một trong 6 khu công nghiệp hoá dầu tập trung của toàn quốc. Với sự nỗ lực phấn đấu của Đảng bộ và nhân dân Nghệ An, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh năm vừa qua đã đạt 10,6%, trong đó công nghiệp tăng 17,52% với giá trị sản lượng đạt 9.874 tỷ đồng.

Nhiều huyện, thành phố có giá trị công nghiệp đạt cao, như thành phố Vinh đạt 429 tỷ, tăng 20,94%; Quỳnh Lưu: 377 tỷ, tăng 18%; Quỳ Hợp đạt 188 tỷ, tăng 19,44%...  

PV: Để phát huy vốn quí về tiềm năng và thế mạnh của mình, Nghệ An đang hướng tới những mục tiêu gì?

Ông Hồ Đức Phớc: Đó là tập trung đầu tư phát triển các ngành công nghiệp ưu tiên, mũi nhọn, tạo quả đấm kinh tế, tạo cú hích để ngành công nghiệp khác phát triển.

Trước hết là về công nghiệp năng lượng: Tập trung phát triển thủy điện, từ nay đến năm 2011 hình thành và đưa vào sử dụng nhà máy thủy điện Bản Vẽ 320MW, Khe Bố l00MW, Hủa Na 180MW và triển khai thi công đầu tư 61 nhà máy thủy điện theo quy hoạch. Phấn đấu đến năm 2014 hoàn thành đưa vào đầu tư nhà máy nhiệt điện Đông Hồi 2.400MW với tổng mức đầu tư 3 tỷ USD và nghiên cứu phát triển điện từ năng lượng mặt trời, thuỷ điện cột nước thấp.

Hai là, tập trung phát triển công nghiệp chế biến khoáng sản: Đẩy mạnh việc phát triển công nghiệp xi măng phấn đấu đến 2015 đạt 10 triệu tấn/năm, đến 2020 đạt 20 triệu tấn/năm.

Ba là, đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến nông - lâm thuỷ sản, phát huy tối đa tiềm năng lớn về sản phẩm nông sản như: mía, cà phê, lạc, chè, dứa, gỗ, hải sản, trâu, bò...

Bốn là, phát triển công nghiệp công nghệ cao: Tập trung thu hút đầu tư các nhà máy công nghiệp tin học, điện tử, viễn thông, lắp ráp vi tính, lắp ráp ô tô, công nghiệp hoá dầu, sau hoá dầu vào các khu công nghiệp và khu vực Đông Nam Nghệ An để tận dụng nguồn lao động kỹ thuật, chất lượng tốt.

PV: Ông có thể cho biết cụ thể hơn nhóm giải pháp về vốn, về công nghệ mà Nghệ An đang quyết tâm triển khai để phát triển các ngành công nghiệp ưu tiên, mũi nhọn từ nay đến năm 2020?

Ông Hồ Đức Phớc: Trước hết xin nói về nhóm giải pháp huy động vốn đầu tư. Nhu cầu nguồn vốn phát triển ngành công nghiệp ưu tiên, mũi nhọn đến năm 2010 khoảng 23.000 tỷ đồng, giai đoạn 2010 - 2015 khoảng 49.000 tỷ đồng, giai đoạn 2015 - 2020 khoảng 6.700 tỷ đồng. Tập trung cao nguồn vốn từ ngân sách đầu tư để đến năm 2010 hoàn thành các công trình hạ tầng chủ yếu đảm bảo thực hiện các mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhằm thu hút mạnh mẽ vốn đầu tư cho phát triển ngành công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn.

Khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn tích luỹ, vốn tín dụng để tập trung cho đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ. Tranh thủ hỗ trợ từ Trung ương và các bộ, ngành liên quan để giới thiệu cho tỉnh các dự án đầu tư trên cơ sở xây dựng chi tiết các thông tin về dự án kêu gọi đầu tư nằm trong danh mục công nghiệp ưu tiên, mũi nhọn từ nguồn vốn đầu tư của các tổng công ty, các tập đoàn kinh tế trong nước, nguồn vốn FDI.

Khuyến khích phát triển trái phiếu doanh nghiệp để huy động vốn phát triển và mở rộng là kênh huy động vốn quan trọng trong đầu tư phát triển công nghiệp tỉnh nói chung và ngành ưu tiên, mũi nhọn nói riêng, đồng thời thúc đẩy thị trường vốn địa phương trở nên sôi động, tận dụng được nguồn vốn nhàn rỗi trong nhân dân.

Huy động các nguồn vốn ODA, phát hành trái phiếu... để tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu kinh tế Đông Nam, các khu công nghiệp tập trung, khu công nghiệp nhỏ. Kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng và được hưởng các ưu đãi đầu tư  theo quyết định của UBND tỉnh đã ban hành. Ngân sách tỉnh và Trung ương tập trung hỗ trợ cho công tác giải phóng mặt bằng và tiếp tục xây dựng một số công trình hạ tầng cơ bản như: điện, nước, đường giao thông trục chính. Sau giai đoạn hoàn chỉnh hạ tầng, sẽ thực hiện các điều kiện về dịch vụ thông tin liên lạc, hải quan, an ninh, nhà ở.

Về nhóm giải pháp công nghệ và chất lượng, trước hết, xin được nhấn mạnh rằng: Lựa chọn công nghệ thiết bị hiện đại là ưu tiên hàng đầu của Nghệ An. Do vậy, đồng thời với việc đẩy mạnh hiện đại hoá từng phần, từng công đoạn trong dây chuyền sản xuất hiện có của doanh nghiệp, Nghệ An chủ trương, đối với các dự án đầu tư mới, không nhập khẩu công nghệ và thiết bị đã lạc hậu.

Tập trung đổi mới công nghệ và đưa nghiên cứu khoa học vào phục vụ sản xuất, trước hết là các ngành công nghiệp có thế mạnh của địa phương như khai thác và chế biến khoáng sản, chế biến nông lâm thuỷ sản, thực phẩm, sản xuất VLXD... ưu tiên cho các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn để đổi mới công nghệ.

Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vay vốn ưu đãi để đầu tư đổi mới công nghệ, khấu hao nhanh tài sản. Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của quỹ hỗ trợ phát triển khoa học - công nghệ, đồng thời khuyết khích việc thành lập quỹ này tại các doanh nghiệp, hình thành các đơn vị tư vấn chuyển giao công nghệ.

Chú trọng các biện pháp nâng cao chất lượng sản phẩm như tăng cường liên kết với các ngành liên quan đến cung cấp yếu tố đầu vào để đảm bảo chất lượng cho sản phẩm chế biến. Tăng cường công tác kiểm tra chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp và các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm... Khuyến khích doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý chất lưượng tiêu chuẩn quốc tế và làm tốt công tác bảo vệ môi trường

Cùng với đó là các nhóm giải pháp về phát triển nguồn nhân lực; phát triển vùng nguyên liệu; phát triển thị trường; đẩy mạnh cải cách hành chính, tiếp tục vận hành cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông” tại các cơ quan quản lý Nhà nước...

Có thể nói, Nghệ An đã và đang tạo cho mình một hành trang đồng bộ để cùng cả nước tiến tới năm 2020 - năm mà nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại như Nghị quyết của Đảng đã đề ra.

PV: Xin cảm ơn ông!./.