Người tiêu dùng sẽ được bảo vệ?

Chiều 18/6, Quốc hội tiếp tục phiên họp tại hội trường, thảo luận Dự án Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ý kiến của đa số đại biểu đều nhất trí với sự cần thiết phải ban hành Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bởi đây là một dự luật rất quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống xã hội, đặc biệt vấn đề vi phạm quyền lợi người tiêu dùng hiện cũng đang là vấn đề nóng bỏng, gây nhiều bức xúc trong xã hội.

Các đại biểu khẳng định, việc xây dựng Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm tạo một cơ chế giải quyết các khiếu nại, tranh chấp hữu hiệu để người tiêu dùng có thể tự bảo vệ mình.

Liệu quyền lợi của người tiêu dùng có thực sự được bảo vệ không?

Tuy nhiên, nhiều đại biểu băn khoăn, lo lắng liệu quyền lợi của người tiêu dùng có thực sự được bảo vệ không khi có nhiều điều khoản còn chung chung, không cụ thể. Đại biểu Phan Thị Mỹ Bình (đoàn Tuyên Quang) nhận xét: “Tôi thấy Dự thảo còn chung chung, dài dòng, có chỗ khó hiểu, khó thực hiện, các điều khoản còn trùng lặp nhau, rất khó cho người tiêu dùng có thể thực hiện được quyền lợi của mình. Nếu có thực hiện được cũng rất khó khăn, có những điều khoản đã được quy định trong luật khác nên không cần thiết đưa vào luật này”. Đại biểu nêu dẫn chứng, ở miền núi, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi có cuộc sống còn rất nhiều khó khăn, người dân có rất ít thông tin về sản phẩm của mình sử dụng và việc chọn lựa theo nhu cầu còn hạn chế. Do vậy, việc phản ánh, góp ý, yêu cầu bồi thường khi sản phẩm mua về sử dụng không an toàn là một việc rất khó.

Đại biểu đề nghị luật quy định thật rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của cá nhân hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên không phải đăng ký kinh doanh và trách nhiệm của Ủy ban nhân dân xã, ban quản lý chợ phải có nhiều biện pháp bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng, thông tin thường xuyên tới người tiêu dùng sản phẩm ảnh hưởng tới sức khỏe của người tiêu dùng. Đại biểu Lý Kim Khánh  (đoàn Cà Mau) cho rằng dự thảo luật chưa tập trung vào lĩnh vực liên quan trực tiếp đến cuộc sống, còn nặng về hàng hóa, thiếu những mảng dịch vụ như giáo dục, y tế và luật chỉ mới tập trung vào khu vực siêu thị, còn những giao dịch với người tiêu dùng ở các cá nhân nhỏ lẻ và tại vùng sâu, vùng xa thì chưa được đề cập. Đại biểu đề nghị luật này quy định càng đơn giản, nhưng càng cụ thể thì tính khả thi càng cao.

Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng là con mắt của xã hội

Tại phiên thảo luận, các đại biểu đóng góp nhiều ý kiến xung quanh vai trò, vị trí của Tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đại biểu Hoàng Thị Bình (đoàn Cao Bằng) cho rằng, ngoài việc tăng cường trách nhiệm quản lý Nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, việc thành lập tổ chức này rất quan trọng, đóng vai trò là con mắt của xã hội để phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm quyền lợi của người tiêu dùng và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi đó.

Tuy nhiên, hiện hệ thống các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoạt động còn khó khăn, hiệu quả chưa cao, chưa thực sự là tổ chức đại diện cho người tiêu dùng do khó khăn về nhân lực, về tài chính và hành lang pháp lý hoạt động.

Đại biểu nhấn mạnh, tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sẽ rất khó hoạt động có hiệu quả nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước về kinh phí và điều kiện để hoạt động. Luật có quy định tổ chức này được hỗ trợ kinh phí khi các hoạt động gắn với nhiệm vụ của Nhà nước. Tuy nhiên, điều này cũng rất khó khăn đối với các địa phương khi có rất nhiều tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp hiện có rất nhiều hoạt động cần hỗ trợ. Đại biểu đề nghị cần thiết kế luật theo hướng phát huy được vai trò của các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thực hiện các nội dung hoạt động theo quy định của luật. Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ về mặt tài chính và các điều kiện hoạt động cụ thể để tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoạt động có hiệu quả, có cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng với tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đại biểu Chu Sơn Hà (đoàn Hà Nội) thì cho rằng, trước hết phải xác định vị trí, địa vị pháp lý của Tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sau đó là xác định nguyên tắc tổ chức thành lập, nguyên tắc hoạt động. Như vậy thì mới đủ quy định về hoạt động của một tổ chức.

Các đại biểu cũng đề nghị cần quy định cụ thể hơn trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Công  thương, các bộ, ngành cũng như địa phương, chú trọng các quy định về phòng ngừa hơn là giải quyết hậu quả… Các đại biểu mong muốn, Dự thảo luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sẽ tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện để thông qua tại kỳ họp sau và có hiệu lực từ năm 2011.

Bổ nhiệm ông Phạm Vũ Luận làm Bộ trưởng Giáo dục-Đào tạo

Cuối giờ chiều nay, Quốc hội đã dành thời gian xem xét công tác nhân sự. Quốc hội đã phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng về việc bổ nhiệm ông Phạm Vũ Luận làm Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo thay ông Nguyễn Thiện Nhân.

Ông Phạm Vũ Luận năm nay 55 tuổi, là giáo sư, tiến sĩ kinh tế. Từ năm 1999 - 2004, ông là Hiệu trưởng trường Đại học Thương mại. Tháng 6/2004, ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo. Tháng 12/2009, ông được phân công làm Thứ trưởng thường trực. Từ tháng 4/2010, ông Phạm Vũ Luận đã điều hành hoạt động của Bộ.

Trước đó, Quốc hội đã biểu quyết miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Giáo dục - Đào tạo với ông Nguyễn Thiện Nhân để ông tập trung làm nhiệm vụ Phó Thủ tướng.

Cũng trong chiều nay, các đại biểu Quốc hội đã tán thành bổ nhiệm ông Mai Xuân Hùng giữ chức vụ Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế (thay ông Nguyễn Hoàng Anh đi làm Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng)./.