Nhớ ngày đầu giành chính quyền ở Đà Nẵng

Trong ngôi nhà nhỏ trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, thành phố Đà Nẵng, mùa thu này cụ Đoàn Bá Từ đã bước sang tuổi 93, sức khỏe đã có phần giảm sút nhưng dáng vẻ thần thái vẫn còn tinh anh lắm. Ký ức về những ngày Cách mạng tháng Tám sục sôi khi cụ cùng các tầng lớp nhân dân nổi dậy giành chính quyền ở Đà Nẵng vẫn còn vẹn nguyên.

Cụ Đoàn Bá Từ hào hứng kể lại: “Cuối tháng 5/1945, sau khi nhận được Chỉ thị Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta của Trung ương Đảng, Tỉnh ủy Quảng Nam tổ chức Hội nghị Tỉnh ủy mở rộng và quyết định kiện toàn Ủy ban Mặt trận Việt Minh tỉnh. Cụ Đoàn Bá Từ tham gia vào Uỷ Ban mặt trận Việt Minh thành phố, làm cán bộ vận động quần chúng. Thời gian này, phong trào cách mạng trong cả nước lên cao. Ở Đà Nẵng, hầu hết các lò rèn  được trưng dụng ngày đêm rèn sắm vũ khí, tự vệ. Nhân dân được lệnh may sắm băng, cờ, chuẩn bị giáo, mác sẵn sàng chờ lệnh khởi nghĩa. Đúng 8h sáng 26/8/1945, khi tiếng còi của Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời thành phố vừa vang lên, lực lượng tự vệ, cơ sở cách mạng, cán bộ được bố trí phụ trách từng mục tiêu ở khắp mọi nơi, đồng loạt nổi dậy giành chính quyền”.

Cụ Đoàn Bá Từ nhớ lại: “8h sáng ngày 26/8/1945, tiếng còi ở Bưu điện vang lên, mọi người nổi dậy cướp chính quyền. Lúc đó, tôi vinh dự được đi với ông Lê Văn Hiến đến Toà đốc lý, Toà  thị chính. Tên đốc lý bù nhìn Nguyễn Khoa Phong run sợ giao tất cả ấn  triện, tài liệu cho chính quyền cách mạng”.

Tại cuộc mít-tinh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời Lê Văn Hiến tuyên bố chính quyền thuộc về tay nhân dân, công bố 10 chính sách của Việt Minh, cả thành phố vỡ oà niềm vui. Dòng người từ khắp nơi đỗ về trung tâm thành phố ăn mừng thắng lợi.

Bà Trần Thị Anh Kim năm nay 91 tuổi, được Uỷ ban khởi nghĩa phân công phụ vận động quần chúng tham gia khởi nghĩa ở quận Ba, bây giờ là quận Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn nói: “Có 2 kỷ niệm làm tôi không bao giờ quên, đó là, ngày trước khi chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền, tổ chức giao cho tôi tập hợp lực lượng, vận động quận chúng ở khu vực quận Ba. Lúc đó, tôi tập họp được 100 người đi biểu dương lực lượng và biểu tình. Chúng tôi đi đến đâu dân chúng hưởng ứng đi theo, có đến 1.000 người. Lúc đó, quân Nhật đòi nổ súng, tôi được trên chỉ thị phải giải tán...”.

65 năm trôi qua, mùa thu này đã đổi thay, nghĩ về mùa thu năm xưa… tuổi trẻ thành phố Đà Nẵng càng thêm tự hào được là công dân trẻ của thành phố đang từng ngày đổi thay trên con đường phát triển và hội nhập. Những ngày này, các em học sinh, sinh viên thành phố Đà Nẵng đang chuẩn bị cho ngày tựu trường, bước vào năm học mới, được sống trong những ngày đất nước thanh bình, nghỉ về mùa thu cách mạng của 65 năm trước, thế hệ trẻ thành phố Đà Nẵng càng không quên trách nhiệm của mình.

Em Trần Mạnh Tuấn, học sinh lớp 12/9, Trường Trung học Phổ thông Thái Phiên, thành phố Đà Nẵng nói: “Ngày 2/9 cách đây 65 năm, Bác Hồ đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Hôm nay, sau 65 năm ngày ấy, chúng em được sống trong hòa bình, không tiếng bom rơi. Chúng em biết ơn tri ân các thế hệ cha anh ngã xuống. Em tự hào về điều đó và nguyện cố gắng học tập xưng đáng với thế hệ đi trước…”.

65 năm kể từ mùa thu cách mạng 2/9 năm 1945, 35 sau ngày giải phóng, Đà Nẵng hôm nay đã và đang trở thành một đô thị văn minh, hiện đại. Chỉ riêng hơn 10 năm thực hiện chỉnh trang đô thị, gần 100.000 hộ dân đã nhường đất để xây dựng các dự án, cơ sở hạ tầng, trong đó có hàng nghìn gia đình đã tự nguyện hiến hàng nghìn m³ đất với trị giá hàng trăm tỷ đồng cho thành phố.

Những khu nhà chồ, nhà tạm bợ nhếch nhác ngày nào đã dần xóa bỏ thay thể những khu đô thị mới. Con đường ven biển Nguyễn Tất Thành, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn hình thành chạy dọc ben biển đã biến vùng đất vốn heo hút ngày nào trở thành những khu đất vàng, hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài.

Thành công đó, nhờ vào đội ngũ cán bộ trong bộ máy cơ quan Đảng, chính quyền, các đoàn thể từ cấp thành phố tới cấp phường, xã đã từng bước được chuẩn hoá và đoàn kết, thống nhất cao. Tinh thần cách mạng năm xưa lại được Đảng bộ và nhân dân phát huy chung tay xây dựng thành phố trở thành trung tâm kinh tế chính trị, đảm đương vai trò  đầu tàu thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội khu vực miền Trung Tây Nguyên./.