Nỗ lực để tạo bước chuyển biến mới trong sản xuất nông nghiệp

Ngày 29/10, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, Quốc hội tiếp tục thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2008; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2009.

Chính phủ không có chủ trương ngừng xuất khẩu gạo

Trong các buổi thảo luận, một vấn đề nhiều đại biểu và cử tri cả nước bức xúc là do công tác dự báo không chính xác, nên đã có lúc Việt Nam ngừng xuất khẩu gạo trong khi giá gạo xuất khẩu đang cao đã làm thiệt hại của nông dân hàng trăm tỷ đồng.

Giải thích về vấn đề này, với cương vị là Bộ trưởng Bộ nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ trưởng Cao Đức Phát (đoàn Cao Bằng) khẳng định: Chính phủ không có chủ trương ngừng xuất khẩu gạo. Vào cuối tháng 3/2008, Chính phủ chỉ có chủ trương tạm dừng ký hợp đồng mới xuất khẩu đến hết tháng 6/2008. Đưa ra quyết sách như vậy căn cứ vào việc cân đối lương thực 6 tháng đầu năm 2008, và tình hình xuất khẩu gạo trong nước, trong nước tình hình kinh tế khó khăn, lạm phát tăng cao… Từ đầu tháng 4/2008, giá gạo thế giới tăng mạnh, có ý kiến đề nghị cho xuất khẩu thêm để tận dụng cơ hội thị trường, một số doanh nghiệp thu gom gạo cộng với tin đồn thất thiệt đã đẩy giá gạo trong nước lên cao, gây tâm lý hoang mang trong một bộ phận người dân. Trước tình hình này, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt để khắc phục và không thể cho ký tiếp hợp đồng xuất khẩu vì sợ xảy ra tình trạng doanh nghiệp chạy đua, gom hàng, đẩy giá trong nước lên rất cao. Một số doanh nghiệp và nông dân có thể có lợi, nhưng hàng chục triệu nông dân đồng bằng sông Cửu Long sẽ bán lúa tại ruộng trước và mua gạo ăn hàng ngày sẽ bị ảnh hưởng mạnh, hậu quả về xã hội nghiêm trọng, khó lường.

Để tận dụng giá xuất khẩu cao, Chính phủ đã chỉ đạo các doanh nghiệp xuất khẩu thương thuyết điều chỉnh tăng giá. Từ đầu tháng 6, thấy tình hình vụ đông xuân ở phía Bắc khả quan, Chính phủ đã đề nghị ký tiếp các hợp đồng mới. Do vậy đến nay đã xuất khẩu được 3,9 triệu tấn, đạt 2,32 tỷ USD. Nhờ vậy, nông dân đã bán được lúa với giá cao. Khi thấy có dư luận như các đại biểu nêu, Chính phủ đã nghiêm túc kiểm điểm về vấn đề này và cho rằng, quyết định như vậy là đúng đắn, đảm bảo lợi ích hài hoà của bà con nông dân đồng bằng sông Cửu Long với cả nước. “Mong bà con nông dân cả nước, trong đó có bà con đồng bằng sông Cửu Long chia sẻ với quyết định rất khó khăn của Chính phủ” - Bộ trưởng Cao Đức Phát nói.

Cũng liên quan đến vấn đề phát triển trong nông nghiệp nông thôn, đại biểu Vũ Quang Hải (đoàn Hưng Yên), Nguyễn Đình Xuân (đoàn Tây Ninh) và một số đại biểu cho rằng, Chính phủ đã đưa ra 3 mục tiêu cho nông nghiệp nông thôn để thực hiện Nghị quyết Trung ương 7, là tập trung nỗ lực để tạo ra bước chuyển biến mới trong sản xuất nông nghiệp, hướng tới xây dựng một nền nông nghiệp hàng hóa lớn, đa dạng phong phú, phát triển nhanh và bền vững, có năng suất chất lượng cao và có khả năng cạnh tranh cao. Đây là một mục tiêu hết sức quan trọng nhưng bước chuyển đổi cho sản xuất nông nghiệp sẽ là gì? Sản phẩm có sức cạnh tranh cao, chất lượng cao sẽ lấy giống từ đâu? Vì thế khâu giống sẽ phải là khâu đột phá mà Chính phủ cần hết sức quan tâm, bởi lâu nay khâu giống làm thì nhiều, hiệu quả thì thấp.

“Tôi đề nghị tiến tới việc xây dựng chương trình giống, kể cả giống lúa, giống của các loại cây trồng khác và kể cả đối với các con gia súc thì việc chủ động giống cũng là hết sức cần thiết” - Đại biểu Vũ Quang Hải đề nghị.

Cần định lượng các các con số trong Báo cáo của Chính phủ

Hầu hết các đại biểu đều nhất trí với Báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2008 và nhiệm vụ năm 2009; 7 hạn chế chủ yếu và 8 giải pháp. Đặc biệt, trong 8 nhóm giải pháp lớn năm 2009 đã thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc tập trung các nguồn lực để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2009. Mặc dù năm 2009 sẽ là năm có nhiều thách thức đang ở phía trước.

Nhất trí với những ý kiến của đại biểu về Báo cáo của Chính phủ, tuy vậy, đại biểu Dương Trung Quốc (đoàn Đồng Nai) và một số đại biểu lại quan tâm đến phương thức làm báo cáo. Bởi đây là những định lượng hết sức quan trọng. Nhưng độ chính xác của những còn số ấy là ở đâu, đến mức độ nào thì vẫn là sự băn khoăn của nhiều đại biểu. Ngay ở trong những báo cáo của cơ quan chuyên trách, các Ủy ban của Quốc hội cũng đã nêu rằng nhiều khi con số không thống nhất và cũng rất khó có khả năng kiểm soát được xem chất lượng con số ở đâu. “Chúng tôi rất mong muốn rằng Quốc hội có những cơ chế, những công cụ để có thể phản biện, có thể đưa ra những con số chính xác hơn, đáng tin cậy hơn. Trong những báo cáo sau này, bên cạnh đưa ra những con số, Chính phủ nên phân tích con số ấy mang lại lợi ích đến đâu và có tác động tích cực nào”- Đại biểu Dương Trung Quốc đề nghị.

Sau 2 ngày làm việc (28-29/10), gần 60 ý kiến các đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận nhiều vấn đề làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, cơ cấu đầu tư gắn với quản lý vốn trong các doanh nghiệp nhà nước, tăng trưởng chưa bền vững và thách thức của mục tiêu kiềm chế lạm phát…

Ngày mai (30/10), Quốc hội tiếp tục thảo luận về kết quả thực hiện ngân sách Nhà nước năm 2008, dự toán ngân sách Nhà nước năm 2009./.