Trong tiến trình lãnh đạo và cầm quyền của Đảng, vấn đề cốt lõi là bảo đảm đường lối, chủ trương của Đảng được triển khai thống nhất, thông suốt và hiệu quả trong toàn hệ thống chính trị. Các quy định của Đảng, với vai trò "thể chế bản lề" chính là khớp nối biến ý chí thành hành động, biến đường lối thành kết quả; đồng thời giữ vững kỷ luật, kiểm soát quyền lực và khơi thông nguồn lực cho phát triển nhanh, bền vững.

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh "phải nhận thức đầy đủ, sâu sắc rằng các quy định của Đảng là "thể chế bản lề" bảo đảm Đảng ta vận hành như một khối thống nhất trong toàn bộ hệ thống chính trị". Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mang tính khái quát mà còn hàm chứa một luận điểm có chiều sâu lý luận và thực tiễn.

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn cho rằng, gọi các quy định của Đảng là thể chế bản lề, có nghĩa là nhấn mạnh vai trò của các quy định như điểm tựa để toàn bộ hệ thống chính trị vận hành thống nhất, thông suốt, kỷ cương và hiệu quả. 

“Trong một hệ thống lớn, nếu chỉ có chủ trương đúng mà thiếu quy định rõ ràng, đồng bộ, khả thi thì rất dễ xảy ra tình trạng là: Nơi hiểu một cách, nơi làm một nẻo; cấp trên quyết liệt nhưng cấp dưới thì lại lúng túng; thậm chí phát sinh tâm lý né tránh trách nhiệm. Vì vậy quy định của Đảng không chỉ là khuôn khổ tổ chức mà còn là công cụ chuyển hóa ý chí chính trị thành hành động cụ thể", ông Bùi Hoài Sơn phân tích.

Ở một góc nhìn khác, nhiều chuyên gia cho rằng, vấn đề này được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ở thời điểm hiện nay là do yêu cầu phát triển của đất nước. Khi mục tiêu phát triển được nâng lên ở tầm cao mới: Nhanh hơn, bền vững hơn, hội nhập sâu hơn thì "độ trễ" trong thực thi có thể làm mất đi cơ hội.

Bên cạnh đó, khi đất nước đang bước vào giai đoạn đổi mới mạnh mẽ hơn, với yêu cầu tinh gọn bộ máy, phân cấp phân quyền và kiểm soát quyền lực chặt chẽ hơn thì vai trò của các quy định của Đảng càng trở nên quan trọng.

Các hoạt động quản trị nhà nước đặt ra yêu cầu và tính minh bạch cao, các quy định của Đảng đóng vai trò là "kim chỉ nam" và là công cụ để thực thi các mục tiêu cải cách. Do vậy, các quy định của Đảng không chỉ dừng lại ở mức "cần thiết" mà trở nên "quan trọng hơn" bao giờ hết để đảm bảo sự ổn định và thống nhất trong quá trình phát triển.

Định hướng để tránh "lệch pha"

Giảng viên Đinh Công Tuyến, Viện Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, “thể chế bản lề" chính là thể hiện các quy định của Đảng giữ vai trò trung tâm, kết nối và dẫn dắt toàn bộ hệ thống chính trị, là cầu nối giữa đường lối và thực thi.

“Các quy định của Đảng không chỉ mang tính nội bộ mà còn có ý nghĩa định hướng cho việc xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và vận hành quyền lực nhà nước. Nếu thiếu đồng bộ, chặt chẽ thì sẽ dễ dẫn đến lệch pha giữa chủ trương và hành động, giữa các cấp, các ngành", ông Tuyến nhận định.

Các quy định của Đảng đóng vai trò là "bản lề" để chuyển hóa các chủ trương, đường lối thành chính sách, pháp luật của Nhà nước; giúp đảm bảo rằng khi Đảng ra quyết sách, toàn bộ bộ máy công quyền từ Trung ương đến địa phương đều vận hành trên cùng một "tần số", tránh tình trạng "trên nóng, dưới lạnh" hoặc thực thi sai lệch.

Thực tiễn cho thấy, ở những nơi các quy định được quán triệt đầy đủ và tổ chức thực hiện nhất quán, hiệu lực lãnh đạo được nâng cao rõ rệt, kỷ cương được giữ vững, bộ máy vận hành ổn định và có khả năng phản ứng nhanh với yêu cầu phát triển.

Ngược lại, nghị quyết rất hay, học nghị quyết rất kỹ nhưng triển khai chậm hoặc có quy định nhưng không đi vào đời sống thì vẫn chưa thể vận hành trơn tru. Vì thế để các quy định của Đảng thực sự là "thể chế bản lề", thực sự phát huy hiệu lực trong thực tiễn thì điều cốt lõi phải biến quy định thành văn hóa thực thi, thành ý thức trách nhiệm và thành kỷ luật hành động trong toàn hệ thống.

Để thực hiện hiệu quả các quy định đòi hỏi mỗi cấp ủy, tổ chức Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải nhận thức đúng, hiểu sâu và thực hiện nghiêm, thống nhất, đồng bộ, nhất quán quy định, đảm thống nhất giữa quy định của Đảng và hệ thống pháp luật; nâng cao chất lượng, tính khả thi của các quy định; siết chặt kỷ luật, gắn trách nhiệm cá nhân và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đẩy mạnh minh bạch, ứng dụng công nghệ trong tổ chức thực hiện các quy định.

Tiến sĩ Lê Trung Kiên, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhìn nhận, Hội nghị Trung ương lần thứ 2 khóa XIV đã ban hành chương trình làm việc toàn khóa, quy chế làm việc... sẽ tạo ra thực sự là một "thể chế bản lề". Qua đó nếu được đội ngũ cán bộ đảng viên tuân thủ thực chất từ trên xuống dưới, sự vận hành nhất quán, có khả năng điều chỉnh linh hoạt, sáng tạo, khả năng giải quyết được những điểm nghẽn, những khâu yếu, việc khó.

“Bên cạnh sự tham gia của nhiều ban bộ ngành từ Trung ương xuống địa phương thì cơ chế kiểm soát, kiểm tra, giám sát quyền lực của Đảng đối với hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở đảm bảo sự nhất quán trong cách thức tổ chức thực hiện", Tiến sĩ Lê Trung Kiên nhấn mạnh.

Việc khẳng định các quy định của Đảng là "thể chế bản lề" không chỉ là một nhận diện lý luận sâu sắc mà còn là yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Để "bản lề" này vận hành trơn tru và phát huy tối đa hiệu lực cần nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên; biến các quy định thành văn hóa thực thi, thành kỷ luật hành động tự giác; hoàn thiện các quy định theo hướng rõ ràng, sát thực tiễn để xóa bỏ tình trạng "nơi hiểu một cách, nơi làm một nẻo"; đồng thời gắn trách nhiệm cá nhân đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát và ứng dụng công nghệ để nâng cao tính minh bạch trong tổ chức thực hiện.

Sự vận hành nhất quán của "thể chế bản lề" sẽ là chìa khóa để giải quyết những điểm nghẽn, khâu yếu, từ đó khơi thông mọi nguồn lực, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển nhanh và bền vững.

Tinh thần Nghị quyết XIV của Đảng đến vùng cao ở Thái Nguyên

VOV.VN - Tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được hiện thực hóa tại Thái Nguyên thông qua những công trình hạ tầng, giáo dục thiết thực, mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân vùng khó khăn.