Trưởng Ban Tổ chức Trung ương: Nhiều điểm mới thi hành Điều lệ Đảng
VOV.VN - Quy định mới trong thi hành điều lệ Đảng đó là Trung ương cho phép địa phương được thực hiện thí điểm một số mô hình tổ chức, cách làm mới trong khuôn khổ Điều lệ Đảng và phải báo cáo Bộ Chính trị đồng ý chủ trương trước khi thực hiện; thống nhất nhiệm kỳ chi bộ trực thuộc là 5 năm một lần...
Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, diễn ra sáng 13/4, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã trình bày chuyên đề về “Quy định thi hành Điều lệ Đảng”, nhấn mạnh những nội dung mới, trọng tâm trong Quy định số 20-QĐ/TW vừa được ban hành.
Theo đó, quy định này được xây dựng trên cơ sở bám sát Điều lệ Đảng, đồng thời kế thừa những nội dung đã được thực tiễn kiểm nghiệm, “sửa đổi, bổ sung những nội dung đã được thực tế chứng minh là đúng” và cập nhật, bổ sung một số nội dung mới, quan trọng trong nhiệm kỳ.
Quy định gồm 33 mục, trong đó giữ nguyên 12 mục như trước, đồng thời bổ sung, sửa đổi nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến công tác đảng viên, tổ chức đảng và hoạt động của cấp ủy các cấp.
Thí điểm lập đảng bộ khối doanh nghiệp ngoài nhà nước cấp cơ sở ở xã
Về hệ thống tổ chức của Đảng và lập cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết, Trung ương đã bổ sung một số quy định theo thẩm quyền và triển khai thí điểm đối với một số nội dung mới.
Trung ương thí điểm "lập đảng bộ khối doanh nghiệp ngoài nhà nước cấp cơ sở ở xã, phường, đặc khu”. Thực tiễn cho thấy nhiều địa phương có số lượng tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước rất lớn (trên 250 tổ chức đảng), gây khó khăn trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của cấp ủy cấp xã. Việc thí điểm mô hình này nhằm giảm đầu mối, nâng cao hiệu quả lãnh đạo.
Cùng với đó, quy định “thí điểm giao quyền cấp trên cơ sở cho đảng ủy của đảng bộ cơ sở trực thuộc” cũng được bổ sung nhằm xử lý những bất cập phát sinh từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Việc này giúp “giảm bớt thủ tục hành chính, rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao tính linh hoạt”.
“Việc bổ sung quy định thí điểm giao quyền nêu trên để tăng cường phân cấp, phân quyền, giảm bớt thủ tục hành chính, rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao tính linh hoạt, kịp thời trong lãnh đạo, chỉ đạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.
Đồng thời, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định thành lập các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc phù hợp với thực tiễn. Đây được xem là bước đi quan trọng trong bối cảnh hệ thống chính trị tiếp tục được sắp xếp theo hướng tinh, gọn, mạnh.
Một nội dung mang tính đột phá khác là việc đưa chuyển đổi số vào các quy định chính thức của Đảng. Quy định mới nêu rõ việc “thực hiện số hóa và quản lý hồ sơ điện tử của đảng viên; xây dựng, cập nhật, quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng dữ liệu đảng viên”, đồng thời cho phép “chuyển sinh hoạt đảng trên môi trường số” trong một số trường hợp.
Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, việc này “đang từng bước tạo cơ sở chính trị để đẩy mạnh chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý đảng viên”. Thực tiễn đã chứng minh, việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp tăng tính minh bạch, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức đảng.
Bảo đảm không gián đoạn hoạt động chi bộ
Quy định lần này cũng sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng liên quan đến công tác cán bộ. Đáng chú ý là quy định: “Trường hợp chi bộ khuyết, thiếu cả bí thư, phó bí thư, chi ủy viên thì cấp ủy cấp trên trực tiếp xem xét, chỉ định”. Điều này nhằm bảo đảm không gián đoạn hoạt động của tổ chức đảng ở cơ sở.
Bên cạnh đó, Trung ương cho phép trong trường hợp cần thiết, cấp ủy cấp trên “có thể chỉ định đảng viên là người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ chức giữ chức danh bí thư cấp ủy”. Quy định này nhằm bảo đảm thực hiện nhất quán mô hình “bí thư cấp ủy đồng thời là thủ trưởng cơ quan, đơn vị”, qua đó tăng tính thống nhất trong lãnh đạo.
“Thực tiễn cho thấy, ở những nơi thực hiện tốt mô hình này sẽ có sự thống nhất cao trong lãnh đạo, điều hành, giảm tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc khẳng định.
Một điểm mới đáng chú ý khác là việc thí điểm chỉ định đồng thời nhiều chức danh trong cùng một quy trình, thay vì thực hiện nhiều bước riêng lẻ như trước. Theo đó, việc này giúp “đổi mới quy trình công tác cán bộ, giảm thủ tục hành chính và các bước trung gian”.
Quy định cũng bổ sung cơ chế phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ hơn cho tập thể thường trực đảng ủy. Cụ thể, Trung ương cho phép thí điểm giao một số nhiệm vụ của cấp ủy, ban thường vụ cho tập thể thường trực nhằm tạo điều kiện xử lý công việc kịp thời, linh hoạt, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và rút ngắn thời gian.
Trong bối cảnh khối lượng công việc ngày càng lớn, nếu mọi việc đều phải qua quy trình đầy đủ của cấp ủy sẽ dễ dẫn đến quá tải, kéo dài thời gian xử lý. Việc phân quyền hợp lý giúp nâng cao hiệu quả điều hành và tính chủ động.
Đáng chú ý, Trung ương cũng cho phép địa phương thí điểm các mô hình tổ chức, cách làm mới, nhưng phải báo cáo và được Bộ Chính trị đồng ý trước khi triển khai. Đây được xem là cơ chế “vừa khuyến khích đổi mới, sáng tạo, vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ”.
Một nội dung quan trọng khác là quy định thống nhất nhiệm kỳ chi bộ trực thuộc là 5 năm một lần, bắt đầu từ nhiệm kỳ 2025–2030. Việc này nhằm bảo đảm sự đồng bộ với nhiệm kỳ của cấp ủy cấp trên, tạo điều kiện xây dựng các chương trình công tác dài hạn, gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Các chi bộ đã tổ chức đại hội nhiệm kỳ ngắn trước đó sẽ phải rà soát, bổ sung nhiệm vụ để phù hợp với quy định mới.
Kết luận chuyên đề, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh yêu cầu các cấp ủy phải nhanh chóng đưa quy định vào cuộc sống; nghiêm túc nghiên cứu, học tập và quán triệt toàn văn quy định, đồng thời tổ chức triển khai đồng bộ, bảo đảm giữ vững nguyên tắc của Đảng.
Các cơ quan tham mưu được giao nhiệm vụ khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn, trong đó tập trung làm rõ cơ chế phân cấp, kiểm soát quyền lực và quy trình thực hiện, hoàn thành trong quý II/2026.
Đặc biệt, việc hướng dẫn triển khai chuyển đổi số phải bảo đảm “tính thống nhất, chặt chẽ, an toàn thông tin và giữ vững nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng”.
Việc ban hành Quy định số 20-QĐ/TW được đánh giá là bước chuẩn bị quan trọng hướng tới Đại hội XV của Đảng, đồng thời tạo nền tảng để tiếp tục hoàn thiện Điều lệ Đảng trong giai đoạn mới. Đây là quá trình vừa đổi mới, nhằm xây dựng tổ chức Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới.