Ưu tiên ngăn chặn lạm phát, phục hồi tăng trưởng

Sáng 19/11, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã đăng đàn trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội. Trước khi trả lời chất vấn trực tiếp tại Hội trường, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã dành một nửa thời gian buổi sáng để báo cáo giải trình thêm về một số nội dung mà nhiều vị đại biểu Quốc hội và cử tri cả nước quan tâm chất vấn. Đây cũng là những công việc mà Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Quốc hội.

Tại Kỳ họp này, đã có 112 đại biểu Quốc hội gửi 254 chất vấn đến Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các thành viên Chính phủ. Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các thành viên Chính phủ theo chức năng, nhiệm vụ được giao và thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ trả lời bằng văn bản đối với các chất vấn của các vị đại biểu Quốc hội.

Theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, diễn biến tình hình kinh tế thế giới và trong nước tháng 10 và nửa tháng 11 vừa qua đã làm sáng tỏ thêm những nhận định, đánh giá và dự báo của chúng ta về khả năng hoàn thành kế hoạch năm 2009 và triển vọng phát triển kinh tế - xã hội năm 2010.

Trong tháng 10, sản xuất công nghiệp nước ta tiếp tục phục hồi và tăng trưởng 11,9%; nông nghiệp, tuy gặp nhiều thiên tai, dịch bệnh nhưng vẫn phát triển khá ổn định; tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng tiếp tục tăng; thu chi ngân sách, lãi suất và giá tiêu dùng tương đối ổn định (giá tiêu dùng tháng 10 tăng 0,37% so với tháng 9/2009 và tăng 4,49% so với tháng 12/2008).

Tuy nhiên, những thách thức, khó khăn vẫn còn rất lớn như đã trình bày trong các báo cáo của Chính phủ. Thêm vào đó, trong một thời gian ngắn, hai cơn bão lớn liên tiếp đổ bộ vào miền Trung, Tây Nguyên gây thiệt hại nặng nề về sinh mạng và tài sản. Chính phủ đã và đang chỉ đạo các Bộ ngành chức năng, các địa phương tập trung sức trợ giúp để đồng bào ta sớm vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất, ổn định cuộc sống.

Các giải pháp phục hồi tăng trưởng, ngăn chặn lạm phát quay lại

Vấn đề được nhiều đại biểu và đồng bào cử tri quan tâm là năm 2010, chúng ta sẽ làm gì để tiếp tục thúc đẩy phục hồi kinh tế nhanh hơn, vững chắc hơn sau khi các chính sách hỗ trợ trong năm 2009 sẽ kết thúc. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng: Năm 2009, kinh tế nước ta tuy đạt được tốc độ tăng trưởng khá (khoảng 5,2%) trong bối cảnh kinh tế thế giới suy giảm mạnh, nhưng mức độ phục hồi còn chậm, chưa vững chắc và đây là mức tăng trưởng thấp nhất trong nhiều năm qua.

Để đạt được mục tiêu phục hồi tăng trưởng kinh tế cao hơn năm 2009, phấn đấu tăng  GDP 6,5% trong năm 2010 và tăng bình quân khoảng 7 - 8% trong những năm tiếp theo, cần phải tiếp tục thực hiện các giải pháp kích thích kinh tế một cách phù hợp để tiếp sức cho các doanh nghiệp và cho cả nền kinh tế, hướng trọng tâm vào việc chuyển dịch cơ cấu, tái cấu trúc nền kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; đồng thời, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội.

Chính phủ đã thống nhất chủ trương là cần phải tiếp tục có các chính sách hỗ trợ, kích thích thiết thực để vừa hỗ trợ cho phục hồi tăng trưởng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vừa để cho các doanh nghiệp thích ứng dần với lãi suất thị trường và không để lạm phát cao trở lại.

Trên cơ sở đánh giá việc thực hiện các chính sách đã áp dụng trong năm 2009, Chính phủ sẽ xem xét toàn diện để chính thức ban hành trong tháng 12 năm 2009 các chính sách hỗ trợ cụ thể áp dụng trong năm 2010. Đồng thời, Chính phủ cũng sẽ ban hành Nghị định về chính sách tín dụng hỗ trợ cho phát triển nông nghiệp, nông thôn theo tinh thần Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trả lời chất vấn các đại biểu Quốc hội (Ảnh TTXVN)

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng cho biết, chủ trương nhất quán của Chính phủ là không phát hành tiền cho chi tiêu ngân sách. Toàn bộ số vay bù đắp bội chi ngân sách được dành cho đầu tư phát triển. Việc điều hành chính sách tiền tệ phải theo nguyên tắc thị trường và chủ yếu thông qua các công cụ thị trường mở. Chủ động giữ ổn định và từng bước hạ mặt bằng lãi suất cho phù hợp với yêu cầu khôi phục tăng trưởng, nhất là sau khi Nhà nước giảm dần và kết thúc các giải pháp hỗ trợ kích thích kinh tế.

Bên cạnh đó, cần kiểm soát chặt chẽ tổng phương tiện thanh toán và bảo đảm tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế, bảo đảm thực hiện được mục tiêu tổng quát của kế hoạch năm 2010. Tăng cường công tác quản lý ngoại hối, điều hành tỷ giá linh hoạt hơn theo quan hệ cung cầu và lợi ích tổng hợp của nền kinh tế, ứng phó có hiệu quả với biến động của các luồng vốn, khuyến khích xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, giữ an toàn cán cân thanh toán tổng thể và mức dự trữ ngoại hối cần thiết.

Một số vị đại biểu Quốc hội băn khoăn về tiến độ giải ngân, về chất lượng và hiệu quả của các dự án đầu tư, về việc không thực hiện hết kế hoạch vốn trái phiếu Chính phủ năm 2009 trong khi chúng ta lại vẫn tiếp tục tăng đầu tư trong kế hoạch năm 2010. Thủ tướng cho biết, đây cũng là một  trọng tâm mà Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo trong thời gian tới.

Nghị quyết của Quốc hội vừa được thông qua đã đề ra chỉ tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2010 so với GDP là khoảng 41%; đồng thời, quyết định giảm tỷ lệ bội chi ngân sách xuống 6,2% trên cơ sở phấn đấu tăng thu, tiết kiệm chi và giữ tổng mức đầu tư từ ngân sách nhà nước và từ trái phiếu chính phủ xấp xỉ năm 2009.

Để đạt được mức huy động đầu tư cao nhất, Chính phủ đã và đang chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, giải quyết kịp thời và có hiệu quả các khó khăn vướng mắc trong các khâu thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng; cải cách mạnh thủ tục xây dựng cơ bản, quy chế đấu thầu và cách bố trí vốn nhằm rút ngắn hơn nữa thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án, đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa công trình vào vận hành, góp phần nâng cao hiệu quả vốn đầu tư và tăng tốc độ quay vòng vốn của nền kinh tế.

Một số đại biểu đề cập về một thực tế đáng quan tâm là hệ số ICOR của chúng ta khá cao và đang có xu hướng tăng lên. Thủ tướng Chính phủ cho biết: Hạ tầng kinh tế - xã hội của nước ta còn lạc hậu xa so với nhiều nước và đang là một điểm nghẽn của sự phát triển; đầu tư cho hạ tầng kinh tế - xã hội là cần thiết, cấp bách nhưng yêu cầu vốn rất lớn, lại chưa tạo ra ngay được nhiều sản phẩm và nhất là đầu tư cho hạ tầng kinh tế - xã hội ở nông thôn, miền núi, hải đảo nhưng nếu không đầu tư thì các vùng này không thể phát triển, cuộc sống của đồng bào ở đây (chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào nghèo) sẽ không được cải thiện và việc bảo đảm quốc phòng, an ninh trên các địa bàn này cũng sẽ rất khó khăn.

Tuy nhiên, hệ số ICOR cao có phần là do đầu tư công và đầu tư của doanh nghiệp nhà nước hiệu quả còn thấp, thất thoát, lãng phí còn lớn và còn do thủ tục đầu tư phức tạp, phiền hà gây tốn kém nhiều thời gian và tiền bạc của các nhà đầu tư. Nhận thức được những yếu kém này, Chính phủ sẽ tăng cường quản lý đầu tư công, bao gồm cả đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư nhằm giảm chi phí, nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu tư của nền kinh tế; đồng thời, khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế ngoài nhà nước đầu tư (chiếm tỷ lệ ngày càng tăng cao trong tổng đầu tư toàn xã hội) vào kinh doanh cơ sở hạ tầng và nhất là đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh vì đây là những khu vực trực tiếp tạo ra giá trị gia tăng nhiều hơn.

Thủ tướng cho rằng, thực hiện tích cực, đồng bộ và có kết quả các giải pháp trên đây sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư của toàn bộ nền kinh tế và giảm dần hệ số ICOR của nước ta.

Tập trung giải quyết một số vấn đề bức xúc của xã hội

Đây là vấn đề trong các báo cáo của Chính phủ đã trình bày, cũng như nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội và đồng bào cử tri cả nước cũng đã nêu và phân tích rõ. Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng, đây là những vấn đề lớn và cũng không ít khó khăn, cần phải dành nhiều công sức, nguồn lực và thời gian để giải quyết. Năm 2010, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo, trong đó có việc tập trung chỉ đạo thực hiện có kết quả các chính sách và chương trình, dự án về giảm nghèo nhanh và bền vững.

Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chính sách, chương trình, dự án về giảm nghèo đã có, trong đó tập trung triển khai thực hiện Chương trình giảm nghèo ở 62 huyện. Đây là một Chương trình tổng thể mang ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc, thực hiện trong thời gian 12 năm. Mục tiêu của Chương trình là giúp giảm nghèo nhanh và bền vững cho khoảng 2,5 triệu người, trong đó trên 90% là đồng bào dân tộc thiểu số thông qua nhiều chính sách hỗ trợ về phát triển sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập; về giáo dục, đào tạo, dạy nghề, nâng cao dân trí; về đào tạo cán bộ; về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội...

Cùng với 62 huyện này, các tỉnh thành chọn thêm một số huyện nghèo khác trên địa bàn, nhất là các huyện có đồng bào dân tộc thiểu số sống tập trung để huy động mọi nguồn lực của địa phương đầu tư hỗ trợ các huyện này giảm nghèo nhanh và bền vững. Nghị quyết 30a của Chính phủ đã được các cấp, các ngành tích cực triển khai thực hiện.

Cùng với việc thực hiện tốt các chính sách và chương trình, dự án  đã ban hành, phải khẩn trương sửa đổi bổ sung và nghiên cứu ban hành mới các cơ chế chính sách giảm nghèo bền vững.

Một vấn đề khác cũng được Chính phủ tập trung chỉ đạo là đẩy mạnh đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động. Trong năm 2010 và các năm tới, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo phát triển mạnh hệ thống dạy nghề và từng bước nâng cao chất lượng dạy nghề để nâng cao chất lượng lao động. Hình thành và phát triển hệ thống dạy nghề có năng lực đào tạo nghề chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu nhân lực kỹ thuật của các ngành, các địa phương; phát triển các trung tâm dạy nghề để đào tạo nghề ở trình độ sơ cấp, dạy nghề dưới 3 tháng nhằm phổ cập nghề và đào tạo lại. Tiếp tục hoàn thiện các chính sách thu hút nguồn lực của xã hội kể cả nguồn lực nước ngoài để phát triển dạy nghề.

Triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án dạy nghề cho lao động nông thôn gắn với nhu cầu thị trường lao động, phục vụ cho chuyển dịch tích cực cơ cấu kinh tế nói chung và trong khu vực nông nghiệp, nông thôn nói riêng, phù hợp với yêu cầu của từng ngành và từng địa phương.

Một vấn đề khác cũng được nhiều đại biểu quan tâm là chất lượng giáo dục đại học. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, sắp tới Chính phủ sẽ rà soát, hoàn thiện quy hoạch và quản lý thực hiện quy hoạch mạng lưới trường đại học và cao đẳng trong cả nước; bổ sung, hoàn chỉnh các quy định về điều kiện thành lập trường, nâng cấp trường, mở ngành đạo tạo và tuyển sinh; đồng thời làm tốt công tác thẩm định (cả tại hồ sơ và trên thực tế), thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Xử lý kịp thời và nghiêm minh các hành vi vi phạm. Kiên quyết không cho tuyển sinh đào tạo khi chưa đủ các điều kiện quy định.

Năm 2010, Chính phủ sẽ chỉ đạo tổng kết việc thực hiện Chiến lược Phát triển Giáo dục 2001 - 2010 và xây dựng Chiến lược Phát triển cho giai đoạn 2011 - 2020 phù hợp với tình hình mới, đặc biệt quan tâm bảo đảm và từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững./.