Vị thế đã được khẳng định

Năm 2010, Việt Nam sẽ chính thức đảm nhận chức Chủ tịch ASEAN. Nhân dịp này, phóng viên VOV đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Quang Vinh, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao, Trưởng nhóm quan chức cấp cao (SOM) ASEAN Việt Nam.

PV: Xin ông cho biết đánh giá của mình về những đóng góp của Việt Nam sau 14 năm gia nhập ASEAN?

Ông Phạm Quang Vinh: Trong 14 năm, cùng với sự phát triển của ASEAN, Việt Nam có đóng góp rất nhiều. Một là chúng ta tham gia tích cực vào việc thúc đẩy đoàn kết nội khối ASEAN, tăng cường hợp tác ASEAN trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của ASEAN. Hai là, chúng ta chủ động thúc đẩy việc mở rộng các khuôn khổ hợp tác của ASEAN, đặc biệt là thúc đẩy hợp tác để gắn kết cả 10 nước với nhau. Chúng ta đã đăng cai tổ chức Hội nghị ở Hà Nội năm 1998. Có thể nói, đó là mốc đánh dấu nỗ lực mới của ASEAN trong thu hẹp khoảng cách phát triển, gia tăng liên kết, cũng như thúc đẩy sáng kiến liên kết tiểu vùng, trong đó có sáng kiến hành lang Đông Tây.

Chúng tôi cho rằng, cơ sở Tuyên bố Hà Nội và sáng kiến hành lang Đông Tây là dấu mốc để ASEAN tiếp tục phát triển theo hướng ngày càng gắn kết hơn với nhau. Thứ 3 là chúng ta tích cực tham gia vào các nỗ lực chung của ASEAN vì hòa bình, ổn định và hợp tác trong khu vực. Đặc biệt trong việc triển khai các tuyên bố quan trọng của ASEAN như Hiệp ước về láng giềng thân thiện ở Đông Nam Á, Khu vực hòa bình không vũ khí hạt nhân hay là Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông ASEAN - Trung Quốc. Thứ tư là chúng ta nỗ lực và thúc đẩy xây dựng cộng đồng ASEAN trên cơ sở cả 3 trụ cột: kinh tế, chính trị an ninh và văn hóa – xã hội. Một điểm nổi bật nữa là chúng ta tham gia ngay từ đầu trong xây dựng Hiến chương ASEAN, được thông qua tháng 11/2007. Tiếp theo, cùng các nước ASEAN hoàn thiện khung pháp lý cũng như các quy định thủ tục liên quan đến bộ máy mới của Hiến chương, tạo điều kiện cho Hiến chương đi vào cuộc sống.

PV: Thưa ông, Việt Nam đã thu về những lợi ích gì từ sau khi gia nhập ASEAN?

Ông Phạm Quang Vinh:  Việc tham gia ASEAN đã tạo ra môi trường chính trị, an ninh, kinh tế thuận lợi cho chúng ta trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước; tạo môi trường thuận lợi để giao lưu, thông thương hàng hóa, dịch vụ và con người. Điểm nữa là, khi các nước ASEAN phấn đấu vì hòa bình, đoàn kết và ổn định thì tạo vị thế cho cả khu vực, cho mỗi nước trong quan hệ với các đối tác. Mặt khác, tham gia vào ASEAN là một cơ hội tốt để từng bước đào tạo cán bộ đa phương, từng bước tham gia vào hoạt động diễn đàn đa phương và hội nhập tốt hơn.

PV: Trong bối cảnh ASEAN đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ cả bên trong lẫn bên ngoài, khi đảm nhiệm chức Chủ tịch ASEAN vào năm tới, Việt Nam sẽ định hướng trọng tâm vào lĩnh vực nào để giúp ASEAN hoàn thành mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN vào năm 2015?

Ông Phạm Quang Vinh:  Điểm mới của lần Chủ tịch này so với các năm trước đây, đó là một ASEAN mới- một ASEAN có hiến chương. Trong 1 năm Việt Nam đảm nhiệm cương vị Chủ tịch ASEAN (1/2010 – 12/2010), sẽ có một loạt Hội nghị lớn bao gồm 2 Hội nghị Cấp cao, 8 - 10 Hội nghị Bộ trưởng, chưa kể các Hội nghị Bộ trưởng chuyên ngành khác. Trong 1 năm đó, chúng ta điều phối toàn bộ khuôn khổ về mặt nội dung, định hướng cho các diễn đàn khác nhau liên quan đến ASEAN. Năm 2010 cũng là năm có nhiều dấu mốc lịch sử của cả ASEAN và Việt Nam; khi tổ chức, chúng ta phải kết hợp được cả 2 thực sự hiệu quả và thể hiện dấu ấn Việt Nam.

Một điểm quan trọng là định hướng nội dung với tư cách là Chủ tịch như thế nào. Lúc này, ASEAN thực sự đang cần 2 nội dung lớn: 5 năm hướng tới Cộng đồng ASEAN, nên phải thúc đẩy nhanh, mạnh hơn việc xây dựng Cộng đồng ASEAN; trước những thách thức toàn cầu đang đặt ra thì rõ ràng ASEAN phải tăng cường hơn nữa hợp tác nội khối đi đôi với hợp tác bên ngoài để cùng đối phó. Năm 2010, cùng với việc làm tròn nhiệm vụ Chủ tịch ASEAN thì cũng cần tăng cường quảng bá về Việt Nam.

Xin cảm ơn ông./.