Việt Nam là “đối tác lâu đời và đáng tin cậy” của Nga
VOV.VN - Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko đánh giá chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 7-9/9 sẽ tạo thêm động lực cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga, mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong thương mại, khoa học-công nghệ, năng lượng, giáo dục và giao lưu nhân dân.
Trả lời phỏng vấn phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam trước thềm chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam từ ngày 7 đến 9/9, Phó Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Nikolayevich Chernyshenko đã đánh giá về triển vọng quan hệ Việt Nam – Nga, cũng như những lĩnh vực hợp tác có nhiều tiềm năng trong thời gian tới.
Phó Thủ tướng Dmitry Chernyshenko nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt quan trọng của chuyến thăm trong bối cảnh quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước đang tiếp tục được củng cố. Dẫn lời Tổng thống Nga Vladimir Putin, Phó Thủ tướng Chernyshenko cho biết, Việt Nam là “đối tác lâu đời và đáng tin cậy” của Nga.
Theo ông, quan hệ Nga - Việt Nam được xây dựng trên những truyền thống hữu nghị và tương trợ vững chắc, trong đó các cuộc tiếp xúc thường xuyên, tin cậy ở cấp cao giữa lãnh đạo hai nước đóng vai trò then chốt.
Phó Thủ tướng Nga nhắc lại dấu mốc tháng 6/2024, khi hai nước thông qua Tuyên bố chung về tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, qua đó xác lập những định hướng mới cho hợp tác trong nhiều năm tới. Động lực này tiếp tục được duy trì trong năm 2025 với các cuộc hội đàm giữa Tổng thống Vladimir Putin và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Theo Phó Thủ tướng Chernyshenko, việc năm 2026 được xác định là Năm hợp tác Nga-Việt trong lĩnh vực khoa học và giáo dục mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là những lĩnh vực có truyền thống gắn kết nhân dân hai nước và hai bên đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm hợp tác.
Ông cho rằng chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là cơ hội tạo thêm động lực cho hợp tác song phương trong các lĩnh vực thương mại – kinh tế, khoa học – công nghệ, nhân văn và giáo dục. Chuyến thăm sẽ là một dấu mốc quan trọng trong việc tiếp tục củng cố quan hệ chiến lược giữa Nga và Việt Nam.
Một trong những lĩnh vực được Phó Thủ tướng Nga nhấn mạnh là khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ông đánh giá mức độ quan tâm của Nga và Việt Nam đối với đối thoại khoa học, giáo dục truyền thống ở mức cao. Hiện hai nước có Ủy ban Nga - Việt Nam về hợp tác trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và công nghệ, đồng thời thường xuyên tổ chức Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác thương mại, kinh tế và khoa học kỹ thuật. Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Nhiệt đới Việt -Nga tiếp tục là nền tảng quan trọng của các nghiên cứu chung. Trung tâm đã có Chiến lược phát triển đến năm 2035.
Đặc biệt, hợp tác nghiên cứu biển đang được mở rộng. Từ năm 2018, các nhà khoa học hai nước đã tiến hành những chuyến khảo sát chung trên các tàu nghiên cứu khoa học “Akademik Oparin” và “Akademik Lavrentyev”. Tháng 12/2025, hai bên ký Lộ trình hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học biển giai đoạn 2026–2035. Tàu nghiên cứu khoa học “Giáo sư Gagarinsky” của Nga cũng đã được bàn giao cho Trung tâm Nhiệt đới và trong năm nay đã thực hiện chuyến khảo sát tình trạng sinh thái vùng nước ven biển Việt Nam.
Theo Phó Thủ tướng Nga, tiềm năng hợp tác khoa học - công nghệ giữa hai nước vẫn còn rất lớn. Nga và Việt Nam cần mở rộng tài trợ cho các nghiên cứu chung, tăng cường trao đổi học thuật, đào tạo nhân lực kỹ thuật và thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và năng lượng tái tạo. Hiện giữa các trường đại học và tổ chức khoa học hai nước đã có hơn 500 thỏa thuận hợp tác.
Về thương mại và đầu tư, Phó Thủ tướng Dmitry Chernyshenko cho biết tháng 10 năm nay sẽ đánh dấu 10 năm Hiệp định Thương mại tự do giữa Liên minh Kinh tế Á- Âu và Việt Nam có hiệu lực. Sau 10 năm thực hiện, phần lớn tiềm năng thúc đẩy thương mại thông qua cắt giảm thuế quan đã được khai thác. Vì vậy, theo Phó Thủ tướng Nga, hai bên cần xây dựng những nền tảng mới cho hợp tác thương mại và đầu tư.
Kế hoạch tổng thể hợp tác Nga – Việt Nam đến năm 2030, được hai bên ký năm ngoái, đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 15 tỷ USD. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh điều quan trọng trong giai đoạn tới không chỉ là tăng xuất khẩu từng mặt hàng, mà là phát triển hợp tác công nghệ và sản xuất. Đây là hướng đi vừa góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của Việt Nam, vừa tạo thêm cơ hội cho Nga mở rộng xuất khẩu.
Trong số các lĩnh vực tiềm năng, Nga đặc biệt quan tâm đến năng lượng và thiết bị năng lượng; đường sắt và metro; khai khoáng và chế biến khoáng sản; nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm; dược phẩm và thiết bị y tế; cũng như công nghệ số. Theo Phó Thủ tướng Nga, để những hướng hợp tác này phát huy hiệu quả, hai nước cần tiếp tục giải quyết các vấn đề về cơ chế thanh toán, logistics, tìm kiếm đối tác tin cậy và thích ứng sản phẩm của Nga với thị trường Việt Nam.
Một hướng hợp tác mới được ông đề cập là thương mại điện tử. Nga hiện nằm trong nhóm những nước dẫn đầu thế giới về lĩnh vực này, trong khi thương mại điện tử Việt Nam đang tăng trưởng nhanh, trung bình từ 15 đến 20% mỗi năm. Theo ông, tăng cường hợp tác giữa các sàn thương mại điện tử của hai nước có thể giúp các nhà sản xuất Nga, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận thị trường Việt Nam thuận lợi hơn.
Về năng lượng, năng lượng hạt nhân được Phó Thủ tướng Nga xác định là một trong những hướng đã hình thành nền tảng cho hợp tác tiếp theo. Trong năm học hiện tại, Chính phủ Việt Nam dự kiến dành 59 suất học bổng để đào tạo các chuyên gia ngành năng lượng hạt nhân tại các trường đại học Nga. Hai bên cũng đang hợp tác đào tạo trong các lĩnh vực năng lượng hydrogen, năng lượng tái tạo, điện lực và kỹ thuật điện, công nghiệp hàng không và công nghệ thông tin.
Ở lĩnh vực giáo dục và giao lưu nhân dân, hiện có hơn 3.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại các trường đại học Nga, trong khi khoảng 350 sinh viên Nga đang học tiếng Việt tại 10 trường đại học của Việt Nam. Phó Thủ tướng Nga cho rằng trao đổi sinh viên, các dự án giáo dục và khoa học chung, diễn đàn thanh niên và các chương trình văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp thế hệ trẻ hai nước hiểu nhau hơn và thiết lập những mối liên hệ trực tiếp. Theo ông, chính những hoạt động này sẽ góp phần tạo nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ Việt Nam- Nga trong giai đoạn phát triển mới.
Phó Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Nikolayevich Chernyshenko tin tưởng, việc tiếp tục mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực sẽ góp phần củng cố tình hữu nghị và sự tin cậy giữa Nga và Việt Nam, tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ hai nước trong giai đoạn phát triển mới.