Việt Nam luôn là thành viên tích cực của PTKLK

Trong hai ngày 5 và 6/9 tới, tại thành phố Belgrade (Serbia) diễn ra Hội nghị kỷ niệm 50 năm Phong trào Không liên kết (KLK). Trong 50 năm qua, với vai trò gắn kết các nước đang phát triển, Phong trào KLK đã trở thành diễn đàn đa phương đi đầu trong đấu tranh bảo vệ và xây dựng các nguyên tắc trong hợp tác, đối thoại quốc tế, bảo vệ quyền lợi của đại đa số các nước đang phát triển.

Kể từ khi trở thành thành viên chính thức của Phong trào KLK vào ngày 26/8/1976, Việt Nam đã có những hoạt động tích cực, phối hợp chặt chẽ nhằm tăng cường đoàn kết, đề cao vai trò của Phong trào, nỗ lực phấn đấu vì các mục tiêu hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Phóng viên VOV phỏng vấn Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Lương Minh dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam tham gia Hội nghị kỷ niệm 50 năm Phong trào KLK sắp tới.

** Thưa Thứ trưởng, tính đến nay Phong trào KLK đã ra đời được 50 năm. Xin Thứ trưởng đánh giá về vai trò của Phong trào KLK trong 50 năm qua?

Thứ trưởng Lê Lương Minh: Phong trào KKL ra đời trong cao trào của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới và trong bối cảnh Chiến tranh lạnh có nguy cơ dẫn đến một cuộc chiến tranh thế giới mới. Các nước mới giành độc lập còn non trẻ, có sự đa dạng về văn hóa tín ngưỡng, chế độ chính trị-xã hội nhưng có chung nhu cầu đoàn kết trong một tập hợp lực lượng rộng rãi giúp nhau giữ gìn độc lập chính trị, từng bước giành độc lập kinh tế, chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình để cùng tồn tại và phát triển.

Trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, Phong trào KLK đã có vai trò và đóng góp quan trọng vào cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình và an ninh quốc tế, ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh hạt nhân, thúc đẩy giải trừ quân bị. Phong trào đã cổ vũ và ủng hộ mạnh mẽ cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xoá bỏ chủ nghĩa thực dân, là lực lượng quan trọng đấu tranh đòi thiết lập một trật tự kinh tế quốc tế mới. Thông qua các cơ chế khu vực, Phong trào có những đóng góp đáng kể vào việc giải quyết các tranh chấp và xung đột giữa các nước thành viên bằng biện pháp hòa bình.

Sau khi Chiến tranh lạnh chấm dứt, bên cạnh những khó khăn về kinh tế-xã hội do trình độ phát triển thấp, các nước đang phát triển tiếp tục đứng trước nguy cơ can thiệp và áp đặt đe dọa độc lập, chủ quyền của mình. Cùng với Nhóm 77, Phong trào KLK tiếp tục đóng vai trò không thể thiếu là một tập hợp lực lượng chính trị hùng hậu, là diễn đàn để các nước đang phát triển hình thành và biểu lộ tiếng nói chung đối với các vấn đề quốc tế và khu vực quan trọng liên quan đến hòa bình, an ninh và phát triển nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của mình. Với số thành viên chiếm đa số tại nhiều thể chế đa phương, Phong trào KLK đã góp phần đáng kể vào quá trình cải tổ, dân chủ hóa công việc của các thể chế này, kể cả Liên Hợp Quốc là tổ chức quốc tế toàn cầu lớn nhất, qua đó góp phần vào quá trình dân chủ hóa đời sống chính trị quốc tế.

** Thưa Thứ trưởng, Phong trào KLK hiện đang đứng trước những thách thức gì và Phong trào cần phải làm gì để đối phó với những thách thức đó?

Thứ trưởng Lê Lương Minh: Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, các nước KLK và đang phát triển nói chung đang đứng trước những thách thức to lớn về phát triển kinh tế và các tác động tiêu cực của quá trình toàn cầu hóa. Trong khi vẫn phải tiếp tục nỗ lực giải quyết các vấn đề nan giải như tình trạng đói nghèo, bất ổn xã hội, xung đột sắc tộc, tôn giáo và các vấn đề toàn cầu cấp bách, nhiều nước đang phát triển đồng thời phải đối phó với chính sách cường quyền, áp đặt và can thiệp của bên ngoài. Đồng thời, do khó khăn nội tại và sức ép của bên ngoài đối với một số thành viên, trong Phong trào xuất hiện xu hướng đi chệch các mục tiêu và nguyên tắc cơ bản của Phong trào thể hiện qua quan điểm về việc giải quyết một số xung đột khu vực và thái độ đối với các vấn đề nhạy cảm, trong đó các nguyên tắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp công việc nội bộ cuả các quốc gia đã không được tôn trọng.

Sức sống, vai trò và vị thế của Phong trào phụ thuộc vào các nỗ lực của chính các nước thành viên. Để vượt qua các thách thức nêu trên, các nước thành viên Phong trào cần tăng cường đoàn kết, phối hợp tại các diễn đàn đa phương về chính trị và kinh tế cũng như trên các vấn đề có tính toàn cầu. Phong trào cần kiên định các mục tiêu, nguyên tắc hoạt động cơ bản đã làm nên vị thế của Phong trào hơn 50 năm qua, thúc đẩy hợp tác quốc tế trên cơ sở bình đẳng cùng có lợi, qua đó tiếp tục đóng vai trò là tập hợp lực lượng hùng hậu của các nước đang phát triển phấn đấu mạnh mẽ cho hòa bình, độc lập dân tộc và phát triển, bảo đảm và thúc đẩy lợi ích chung. Đồng thời, Phong trào cần phát huy tính năng động, tăng cường nội lực thông qua các chương trình hợp tác Nam-Nam.

** Là một thành viên tích cực của Phong trào, Việt Nam đã và sẽ có đóng góp gì cho sự phát triển của Phong trào?

Thứ trưởng Lê Lương Minh: Thông qua cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ chống ngoại xâm, giải phóng đất nước, giành độc lập dân tộc, Việt Nam đã sớm gắn bó và đóng góp vào quá trình phát triển của Phong trào KLK. Việt Nam đã tham dự Hội nghị Á-Phi năm 1955 tại Indonesia, tiền thân của Phong trào KLK. Tại Hội nghị, ta đã tích cực thúc đẩy đoàn kết giữa các nước mới giành độc lập, góp phần xác lập những nguyên tắc cơ bản sau này trở thành các nguyên tắc chỉ đạo hoạt động của Phong trào KLK. Trong những năm 1960-1970, tuy chưa là thành viên chính thức của Phong trào, Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng vào cuộc đấu tranh của các nước KLK và đang phát triển bằng việc đi đầu trong phong trào giải phóng dân tộc, góp phần quan trọng xóa bỏ chủ nghĩa thực dân, chống đế quốc.

Từ 1976 khi ta tham gia Phong trào, Việt Nam luôn tích cực phối hợp chặt chẽ các nỗ lực tăng cường đoàn kết của Phong trào, đóng góp vào cuộc đấu tranh chung của Phong trào vì các mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ xã hội và phát triển.

Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ và chủ trương tích cực, chủ động hội nhập quốc tế của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, trong thời gian tới, chúng ta sẽ tiếp tục phấn đấu tham gia một cách hiệu quả, thực chất vào công việc của Phong trào KLK. Chúng ta sẽ tích cực phối hợp cùng các nước KLK phấn đấu duy trì hòa bình, an ninh quốc tế, tạo dựng môi trường thuận lợi cho công cuộc phát triển của các dân tộc thông qua việc thúc đẩy đối thoại để ngăn ngừa, giải quyết các tranh chấp, xung đột trên cơ sở Hiến chương LHQ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.

Chúng ta cũng sẽ thúc đẩy tăng cường đoàn kết để tăng cường sức mạnh của Phong trào, kiên trì các mục tiêu và nguyên tắc hoạt động của Phong trào, tăng cường hợp tác Nam-Nam trong ứng phó với nhiều vấn đề toàn cầu như tác động của cuộc khủng hoảng tài chính-kinh tế, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, bảo đảm nguồn nước. Chúng ta sẽ tích cực đóng góp vào cuộc đấu tranh của Phong trào nhằm dân chủ hóa quan hệ quốc tế thông qua việc cải tổ LHQ và các thể chế đa phương, kể cả các thể chế tài chính, nhằm đảm bảo các thể chế này có thể ứng phó tốt hơn với khủng hoảng và phục vụ lợi ích của các nước thành viên, đặc biệt các nước đang phát triển.

** Thứ trưởng cho biết đôi nét về Hội nghị kỷ niệm 50 năm Phong trào KLK sắp diễn ra tại Serbia ngày 5-6/9/2011?

Thứ trưởng Lê Lương Minh: Hội nghị kỷ niệm 50 năm Phong trào KLK tại Serbia vào đầu tháng 9/2011 là một sự kiện đặc biệt của Phong trào. Sau 50 năm, các nước thành viên KLK lại tập hợp tại thành phố Belgrade, nơi đã khai sinh ra Phong trào để cùng nhau ôn lại quá trình phát triển của Phong trào nửa thế kỷ qua và định hướng cho con đường phát triển của Phong trào trong thời gian tới. Hội nghị sẽ tập trung đánh giá tình hình quốc tế phức tạp hiện nay, thảo luận những thách thức mới đối với Phong trào cũng như các biện pháp tăng cường sự đoàn kết, tính năng động và vai trò của Phong trào trong bối cảnh quốc tế mới.

** Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!./.