Việt Nam - Pháp thúc đẩy triển khai Đối tác Chiến lược toàn diện
VOV.VN - Báo Điện tử TNVN trân trọng giới thiệu Tuyên bố chung về việc thúc đẩy triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm.
Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã thăm chính thức Pháp từ ngày 10-11/9/2026. Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về không gian vũ trụ được tổ chức tại Paris.
Đây là lần tiếp xúc thứ ba giữa hai nhà lãnh đạo trong gần hai năm qua và là minh chứng cho sự năng động của mối quan hệ song phương và tầm quan trọng mà hai nước Việt Nam và Pháp dành cho việc triển khai đầy đủ khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện đã được nâng cấp nhân chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (10/2024).
Các cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo đã khẳng định mức độ tin cậy cao và nhiều điểm tương đồng về quan điểm và lợi ích giữa hai nước trong các lĩnh vực về chủ quyền, phát triển kinh tế bền vững và đề cao chủ nghĩa đa phương. Theo tinh thần các bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron vào tháng 5/2025 và của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5 năm 2026, Việt Nam và Pháp mong muốn hợp tác với các đối tác từ Liên minh Châu Âu và ASEAN, cũng như với các đối tác thân thiết khác ở châu Âu và châu Á để bảo vệ các nguyên tắc về một nền thương mại quốc tế mở và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, phản đối chính trị cường quyền và mọi hình thức đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trái với luật pháp quốc tế.
Nhằm tăng cường khả năng tự cường của xã hội hai nước, hai nhà lãnh đạo đã kêu gọi cùng vun đắp tinh thần độc lập và thiện chí hợp tác. Đây là cơ sở nền tảng cho Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2028 nhằm triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Pháp được hai nhà lãnh đạo nhiệt liệt hoan nghênh thông qua.
Tăng cường mối quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện trên bình diện quốc tế
Trong một thế giới bất ổn sâu sắc, gia tăng các cuộc khủng hoảng và thách thức đối với các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Việt Nam và Pháp tái khẳng định thiện chí cùng hành động để khôi phục một trật tự thế giới ổn định và thịnh vượng, tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Đây là điều thiết yếu để giúp hai nước ứng phó với ba cuộc khủng hoảng toàn cầu mà chúng ta đang phải đối mặt: biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học và cuộc chiến chống ô nhiễm; đồng thời đảm bảo vệ sức khỏe toàn cầu và khắc phục các thách thức của phát triển bền vững. Hai nước cũng tái khẳng định tầm quan trọng của việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người và các quyền tự do cơ bản đối với sự phát triển của mỗi quốc gia.
Việt Nam và Pháp đều nhấn mạnh vai trò thiết yếu của Liên hợp quốc trong cấu trúc quốc tế, đồng thời công nhận sự cần thiết phải cải cách thể chế của tổ chức này. Hai nhà lãnh đạo ủng hộ sáng kiến UN80 của Tổng Thư ký Liên hợp quốc. Việt Nam ủng hộ sáng kiến do Pháp và Mexico đề xuất về việc điều chỉnh quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đối với các tội ác hàng loạt.
Hai bên cũng cam kết tăng cường tham vấn và phối hợp tại các diễn đàn khu vực, ủng hộ việc tăng cường hợp tác giữa ASEAN và EU. Pháp hoan nghênh việc thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Liên minh Châu Âu và Việt Nam vào tháng 01/2026. Việt Nam ủng hộ Pháp tăng cường quan hệ với ASEAN, đánh giá cao tiến triển trong quan hệ Đối tác phát triển ASEAN - Pháp và ủng hộ đề xuất của Pháp trở thành Đối tác đối thoại theo lĩnh vực của ASEAN. Việt Nam và Pháp ủng hộ việc tăng cường hợp tác giữa Liên minh Châu Âu và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà Việt Nam đang giữ chức Chủ tịch trong năm 2026.
Hai nhà lãnh đạo cũng khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác trong khuôn khổ Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, dựa trên những gắn kết đối với tiếng Pháp và trong bối cảnh Hội nghị Thượng đỉnh Pháp ngữ lần thứ 20 sẽ được tổ chức tại Phnôm-pênh vào tháng 11/2026. Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh việc sự kiện quan trọng này được đăng cai tổ chức lần thứ 2 tại châu Á kể từ sau Hội nghị Thượng đỉnh tại Hà Nội năm 1997, và bày tỏ hy vọng Hội nghị sẽ giúp lan tỏa tiếng Pháp trong khu vực ngôn ngữ được sử dụng nhiều thứ tư trên thế giới, hứa hẹn nhiều cơ hội hợp tác về văn hóa và kinh tế. Hai bên cam kết thúc đẩy hợp tác trong Cộng đồng Pháp ngữ, trong đó có hợp tác giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ.
* Việt Nam và Pháp tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở Biển Đông và sự tôn trọng đầy đủ Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). Hai nước nhấn mạnh UNCLOS thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện cho tất cả các hoạt động trên biển và đại dương; ủng hộ nguyên tắc giải quyết hòa bình các tranh chấp; kiên quyết phản đối bất kỳ hành động nào đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trái với luật pháp quốc tế và tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không, thương mại không bị cản trở, cũng như quyền qua lại vô hại ở Biển Đông và trên toàn thế giới. Hai nước ủng hộ các nỗ lực khu vực nhằm xây dựng một Bộ Quy tắc ứng xử (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển.
Việt Nam và Pháp kêu gọi các bên liên quan sớm tiến hành các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến sự và đạt được một nền hòa bình toàn diện, công bằng và bền vững tại Ucraina, phù hợp với luật pháp quốc tế và trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc. Việt Nam và Pháp tái khẳng định việc sẵn sàng tham gia vào các nỗ lực quốc tế và phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan nhằm thúc đẩy đối thoại, tìm kiếm giải pháp hòa bình để sớm chấm dứt xung đột hiện nay và tái thiết Ukraine.
Việt Nam và Pháp tái khẳng định tầm quan trọng thiết yếu của việc tôn trọng độc lập chính trị, toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của tất cả các quốc gia
Lãnh đạo hai nước bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tình hình hết sức đáng lo ngại ở khu vực Cận và Trung Đông. Hai lãnh đạo kêu gọi tất cả các bên giảm leo thang, kiềm chế và hướng tới một giải pháp ngoại giao cho các cuộc xung đột đang diễn ra.
Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định sự gắn kết tới tự do hàng hải trên các eo biển dùng cho hàng hải quốc tế trên toàn thế giới, kêu gọi khôi phục việc qua lại an toàn, liên tục và không bị cản trở của tàu thuyền và phương tiện bay qua eo biển Hormuz, phù hợp với luật pháp quốc tế, như được thể hiện trong UNCLOS. Pháp đã nhắc lại sáng kiến Pháp - Anh về tự do hàng hải tại eo biển Hormuz mà Việt Nam đã tham dự tại cuộc họp khởi động.
Việt Nam và Pháp bày tỏ quan ngại về tình hình ở Gaza, Jerusalem, Bờ Tây và các điểm nóng xung đột khác đang diễn ra ở Trung Đông, đồng thời nhắc lại cam kết đối với giải pháp Hai nhà nước, giải pháp duy nhất có khả năng đáp ứng những nguyện vọng chính đáng về hòa bình và an ninh của cả người Palestine và Israel. Hai nhà lãnh đạo kêu gọi các bên chấm dứt ngay những hành động leo thang căng thẳng, nghiêm túc thực thi các lệnh ngừng bắn đã đạt được, đồng thời, thiết lập các lệnh ngừng bắn lâu dài để tạo điều kiện cho giải pháp ngoại giao tại Gaza, Lebanon và các điểm nóng tại Trung Đông; tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, trong đó có nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, vì hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện thông qua các dự án song phương cụ thể và mang tính cấu trúc
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc, hai nhà lãnh đạo một lần nữa khẳng định quyết tâm trong việc phát triển các quan hệ đối tác kinh tế tin cậy và cùng có lợi, đẩy mạnh khả năng tự cường trong các chuỗi cung ứng và xúc tiến các hoạt động đầu tư bền vững trong các lĩnh vực chiến lược, qua đó góp phần vào hòa bình, ổn định, phát triển tại khu vực và an ninh kinh tế toàn cầu. Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh việc tổ chức Diễn đàn Lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam - Pháp mà hai nhà lãnh đạo đã cùng tham dự, đồng thời nhấn mạnh đến những ưu tiên sau đây:
1/ Việt Nam và Pháp tăng cường hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, trong đó ưu tiên về hợp tác công nghiệp quốc phòng và công nghệ quốc phòng phù hợp với nhu cầu và lợi ích mỗi Bên. Để Việt Nam có thể tự chủ trong lĩnh vực này, hai nhà lãnh đạo khuyến khích các cơ quan chức năng và các doanh nghiệp của hai nước đẩy nhanh tiến trình hợp tác. Việt Nam và Pháp hoan nghênh việc tăng cường hợp tác trong hoạt động gìn giữ hòa bình cũng như trong lĩnh vực chia sẻ ký ức lịch sử, chiến tranh.
2/ Việt Nam và Pháp ủng hộ việc thúc đẩy về an ninh, thúc đẩy hợp tác và đào tạo trong các lĩnh vực phòng, chống tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia, phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép, mua bán người cũng như trong việc thực thi Công ước của Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng được ký tại Hà Nội vào tháng 10 năm 2025. Hai nước hoan nghênh hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp phục vụ an ninh dân sự, đặc biệt với việc phối hợp các nỗ lực nhằm tăng cường năng lực hoạt động trên không. Hai bên cam kết tăng cường trao đổi thông tin trong công tác phòng chống tội phạm và phát triển hợp tác trong lĩnh vực phòng thủ dân sự đặc biệt trong khuôn khổ dự án An toàn cảng toàn cầu (Global Ports Safety - GPS) của Liên minh Châu Âu.
3/ Hai Bên hoan nghênh việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp; nhất là giữa Tham chính viện Pháp và Bộ Tư pháp Việt Nam.
4/ Việt Nam và Pháp ủng hộ việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực thương mại, thiết lập một môi trường quốc tế thuận lợi cho thịnh vượng chung. Hai bên cam kết tiếp tục thực hiện đầy đủ Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EVFTA), bao gồm cả lĩnh vực tiếp cận thị trường và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ phục vụ trao đổi thương mại cân bằng. Việt Nam hoan nghênh những bước tiến của Pháp trong tiến trình phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA), dự kiến sẽ hoàn thành trong năm nay.
Hai bên tiếp tục hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực thủy sản, đặc biệt phía Pháp tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam trong vấn đề chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) và phát triển nghề cá bền vững.
5/ Tiếp tục đẩy mạnh hợp tác khoa học, công nghệ - trụ cột hợp tác giữa hai nước trong khuôn khổ thực hiện Kế hoạch hành động của Đối tác Chiến lược toàn diện, đặc biệt thông qua đào tạo, phát triển các chương trình nghiên cứu chung; đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng nghiên cứu và khuyến khích hợp tác với khu vực tư nhân trong các lĩnh vực cùng quan tâm được xác định trong kế hoạch hành động này, bắt đầu từ trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, lượng tử, kỹ thuật số, công nghệ sinh học, công nghệ năng lượng và biển, cũng như giao thông thông minh.
6/ Việt Nam và Pháp hoan nghênh thành công của Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ đã được tổ chức tại Paris vào các ngày 09-10/9/2026. Hai nước bày tỏ ý định hợp tác đối với dự án cung cấp và phóng vệ tinh quan sát VNREDSat-2, dự án được Pháp hỗ trợ thông qua việc huy động các công cụ tài chính của Pháp.
7/ Hai bên hoan nghênh việc ký kết Ý định thư về khoáng sản thiết yếu, cũng như việc triển khai hợp tác này được cụ thể hóa thông qua Thỏa thuận ba bên về quản lý bền vững tài nguyên khoáng sản và nâng cao kiến thức địa chất tại Việt Nam giữa Cơ quan Khảo sát Địa chất Pháp (BRGM), Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) và Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam.
8/ Tăng cường trao đổi giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp của hai nước để hỗ trợ Việt Nam phát triển cơ sở hạ tầng chiến lược trong các lĩnh vực năng lượng, mạng lưới giao thông, đặc biệt là đường sắt và giao thông đô thị. Hai nhà lãnh đạo đặc biệt hoan nghênh việc ký kết bản ghi nhớ giữa Bộ Xây dựng của Việt Nam và doanh nghiệp Systra về cải tạo tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng, dự án mà Pháp sẽ hỗ trợ thực hiện. Hai nhà lãnh đạo bày tỏ vui mừng trước sự tăng cường đối thoại giữa các doanh nghiệp Pháp và Việt Nam trong lĩnh vực giao thông vận tải đường sắt và bản ghi nhớ giữa Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Cơ quan phát triển Pháp (AFD) và Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải về việc thành lập Trường Công nghệ đường sắt.
9/ Hai bên hoan nghênh việc tiếp tục thúc đẩy khuôn khổ đối tác chiến lược trong lĩnh vực hàng không dân dụng cùng với việc ký kết và thông báo nhiều hợp đồng lớn giữa các doanh nghiệp Pháp và Việt Nam.
10/ Trên cơ sở quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp, phát huy kinh nghiệm và thế mạnh của Pháp trong lĩnh vực năng lượng, đồng thời kế thừa và tiếp nối những kết quả hợp tác tích cực trong thời gian qua, hai bên tiếp tục hợp tác trong lĩnh vực này. Trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, hợp tác này sẽ đặc biệt chú trọng vào việc đánh giá các cơ hội liên quan đến phát triển năng lượng hạt nhân phục vụ sản xuất điện, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ điện hạt nhân tiên tiến, bảo đảm an toàn và an ninh hạt nhân, cũng như đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Việt Nam và Pháp cũng sẽ tăng cường hợp tác về phát triển hạ tầng năng lượng, hợp tác kỹ thuật nhằm hiện đại hóa hạ tầng vận hành hệ thống điện và thị trường điện, tăng cường khả năng tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo.
11/ Hai bên ủng hộ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực y tế thông qua cấp độ song phương việc ký kết một Thỏa thuận mới giữa hai Chính phủ và ở cấp độ đa phương tiếp tục hợp tác tại các diễn đàn đa phương, phục vụ cách tiếp cận Một Sức khỏe (One Health).
12/ Hai nhà lãnh đạo kêu gọi tiếp tục các nỗ lực nhằm ứng phó với ba cuộc khủng hoảng gồm biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học và ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm nhựa. Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định quyết tâm hoàn thành các mục tiêu của Thỏa thuận Paris, thông qua việc công bố các Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) đầy tham vọng và thực hiện các cam kết về việc từng bước loại bỏ năng lượng hóa thạch, điện khí hóa carbon thấp, phát triển các nguồn năng lượng phát thải thấp, không phát thải nhằm từng bước đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 đồng thời đảm bảo các mục tiêu về an ninh năng lượng quốc gia và phát triển bền vững phù hợp với những tri thức khoa học tốt nhất hiện có từ Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC).
Hai nước nhắc lại các kết luận của Bảng tổng kết toàn cầu đầu tiên về Thỏa thuận Paris được thông qua tại COP28, đặc biệt là về lộ trình giảm dần sử dụng năng lượng hóa thạch phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh, trình độ phát triển và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng của từng quốc gia.
Pháp hoan nghênh các mục tiêu đầy tham vọng của Việt Nam nhằm đạt mức phát thải ròng bằng 0 và phấn đấu không còn sử dụng than để sản xuất điện vào năm 2050. Với mục tiêu đó, Việt Nam hoan nghênh Pháp tiếp tục triển khai mạnh mẽ và quyết liệt hơn nữa những cam kết của mình trong khuôn khổ quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP).
13/ Về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, hai bên tái khẳng định quyết tâm thực hiện và đạt được các mục tiêu của Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh - Montreal. Hai nước công nhận tầm quan trọng của việc bảo tồn và quản lý bền vững Đại dương nhằm đạt được các mục tiêu về phát triển bền vững. Hai bên hoan nghênh việc Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học tại vùng biển nằm ngoài phạm vi tài phán quốc gia (BBNJ) có hiệu lực và ghi nhận Hội nghị các nước thành viên Hiệp định BBNJ lần thứ nhất (COP1), dự kiến diễn ra vào tháng 1/2027 sẽ tạo cơ sở quan trọng cho việc thực thi Hiệp định này.
Việt Nam và Pháp hoan nghênh việc tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Đồng bằng châu thổ thế giới bên lề Hội nghị Liên hiệp quốc về Đại dương, và khẳng định mong muốn tiếp tục xúc tiến hợp tác xuyên biên giới về sông Mê Công. Pháp sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam phê chuẩn Công ước về nước, liên quan đến hợp tác tại các lưu vực xuyên biên giới.
14/ Thúc đẩy giao lưu nhân dân, bằng cách tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác trong các lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là bảo tồn và phát huy giá trị di sản, giao lưu nghệ thuật và các ngành công nghiệp văn hóa, cũng như trong các lĩnh vực thể thao, khoa học và đổi mới sáng tạo, đặc biệt thông qua các chương trình trao đổi sinh viên, các nhà nghiên cứu trẻ, bao gồm các nghiên cứu sinh tiến sĩ và sau tiến sĩ trong khuôn khổ Chương trình chung hỗ trợ hợp tác khoa học Hubert Curien (PHC Hoa Sen Lotus) mới. Hai bên cam kết tiếp tục triển khai hiệu quả các văn bản hợp tác đã ký về giáo dục và đào tạo; đặc biệt nhằm hỗ trợ việc giảng dạy tiếng Pháp tại Việt Nam.
Trong khuôn khổ này, Pháp hoan nghênh triển vọng chuyển Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) đến cơ sở mới tại Hòa Lạc vào năm 2028, điều này sẽ cho phép trường tiếp tục phát triển nhanh chóng nhằm trở thành một trung tâm học thuật xuất sắc của khu vực.
Hai nhà lãnh đạo hoan nghênh việc Pháp trao trả cho các cơ quan chức năng Việt Nam chiếc trống đồng Đông Sơn trong khuôn khổ cam kết của hai bên về chống buôn bán trái phép tài sản văn hóa.