Doanh nghiệp Việt trước “bài test” ESG
VOV.VN - Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ESG đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc trong hoạt động sản xuất - kinh doanh. Doanh nghiệp chậm chuyển đổi không chỉ đánh mất lợi thế cạnh tranh mà còn đứng trước nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.
Áp lực chuyển đổi ngày càng rõ rệt
Theo các nghiên cứu và thực tiễn quốc tế, ESG (môi trường, xã hội và quản trị) đang trở thành một trong những tiêu chí quan trọng để nhà đầu tư, đối tác và thị trường đánh giá doanh nghiệp. Đặc biệt, tại các thị trường xuất khẩu lớn như EU, Hoa Kỳ hay Nhật Bản, yêu cầu về minh bạch ESG, báo cáo phát triển bền vững và truy xuất phát thải ngày càng khắt khe.
Trong khi đó, tại Việt Nam, khu vực sản xuất đóng góp hơn 20% GDP nhưng nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn vận hành theo mô hình truyền thống, tiêu tốn nhiều năng lượng, phát sinh chất thải và thiếu hệ thống quản trị hiện đại. Việc phụ thuộc vào quy trình thủ công không chỉ gây lãng phí tài nguyên mà còn làm suy giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết: nếu không chuyển đổi theo hướng ESG, doanh nghiệp không chỉ bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng mà còn có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một quan niệm phổ biến cho rằng ESG làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng đến lợi nhuận, tuy nhiên, kinh nghiệm thực tiễn cho thấy điều ngược lại: ESG nếu được triển khai đúng cách, có thể trở thành động lực nâng cao hiệu quả hoạt động và năng suất.
Theo ông Nguyễn Tiến Huy - Giám đốc Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững (VCCI), ESG không đơn thuần là bộ tiêu chuẩn báo cáo mà là cách tiếp cận mới trong quản trị doanh nghiệp. Thông qua ESG, doanh nghiệp tái cấu trúc quy trình sản xuất theo hướng tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, tích hợp công nghệ xanh và kinh tế tuần hoàn; đồng thời nâng cao điều kiện lao động, tăng cường minh bạch và quản trị rủi ro.
Trong thực tiễn, ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn trực tiếp cải thiện hiệu quả sản xuất - kinh doanh. Ở ngành vật liệu xây dựng, việc chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang sinh khối, tái sử dụng nguyên liệu và giảm phát thải CO₂ không chỉ giúp giảm chi phí dài hạn mà còn nâng cao hình ảnh doanh nghiệp trên thị trường.
Đáng chú ý, các tập đoàn đa quốc gia ngày càng đặt ra yêu cầu cao đối với nhà cung cấp. Điều này đồng nghĩa với việc: Không có báo cáo ESG, khó tiếp cận đơn hàng lớn; Không kiểm soát phát thải, có nguy cơ bị áp thuế carbon; Không bảo đảm tiêu chuẩn lao động, dễ bị loại khỏi chuỗi cung ứng. Khi đó, ESG không còn là lựa chọn mà đã trở thành “giấy thông hành” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu.
Doanh nghiệp Việt chủ động thích ứng
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã chủ động triển khai ESG như một công cụ nâng cao năng suất và chất lượng theo hướng bền vững.
Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, Tổng Công ty Viglacera đẩy mạnh phát triển vật liệu xanh, tiết kiệm năng lượng và cải tiến quy trình sản xuất nhằm giảm tác động môi trường. Ở lĩnh vực tài chính, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam thúc đẩy tài chính xanh, hỗ trợ các dự án thân thiện môi trường và nâng cao chuẩn mực quản trị.
Trong ngành công nghệ, Tập đoàn FPT triển khai ESG thông qua chuyển đổi số, giảm tiêu thụ tài nguyên và phát triển giải pháp công nghệ xanh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động. Ở lĩnh vực bán lẻ, Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động chú trọng minh bạch quản trị, cải thiện môi trường làm việc và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Những mô hình nói trên cho thấy ESG đang từng bước trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm thiểu rủi ro, tối ưu chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm - dịch vụ và tăng khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi xanh và hội nhập sâu rộng, ESG đang định hình lại cách doanh nghiệp tạo ra giá trị. Năng suất không còn là kết quả của việc tăng đầu vào, mà là kết quả của quản trị hiệu quả, sử dụng tài nguyên hợp lý và ứng dụng công nghệ. Doanh nghiệp nào chủ động chuyển đổi sớm sẽ có lợi thế cạnh tranh bền vững; ngược lại, sự chậm trễ có thể khiến đánh mất cơ hội và tụt lại phía sau trong cuộc chơi toàn cầu.
Nâng cao chất lượng quản trị công ty ở các doanh nghiệp Việt Nam
VOV.VN - Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026 mang lại khung định hướng rõ ràng cho cộng đồng doanh nghiệp trong việc nâng cao chất lượng quản trị công ty theo thông lệ tốt của thế giới.
