Năng suất không chỉ đến từ máy móc: Chìa khóa nằm ở người lao động
VOV.VN - Từ nhiều chương trình cải tiến sản xuất cũng như kinh nghiệm của doanh nghiệp cho thấy, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở công nghệ mà còn đến từ sự thay đổi trong nhận thức, thái độ làm việc và mức độ tham gia của người lao động.
Năng suất không chỉ đến từ thiết bị
Báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cho thấy năng suất lao động chịu tác động lớn từ chất lượng quản trị và mức độ gắn kết của người lao động. Các mô hình cải tiến liên tục nếu chỉ dừng ở đầu tư máy móc mà thiếu sự tham gia của nhân sự sẽ khó mang lại hiệu quả bền vững.
Thực tế tại Việt Nam cũng ghi nhận nhiều doanh nghiệp đạt mức tăng năng suất đáng kể nhờ áp dụng các công cụ như 5S, Kaizen, Lean… Trong đó, hiệu quả chủ yếu đến từ cải tiến quy trình và thay đổi ý thức làm việc, thay vì đầu tư lớn vào thiết bị.
Đặc biệt, các mô hình như 5S và Kaizen được đánh giá phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa do chi phí thấp, dễ triển khai, tập trung vào sắp xếp nơi làm việc, loại bỏ thao tác thừa, chuẩn hóa quy trình và khuyến khích sáng kiến từ người lao động.
Theo chuyên gia, điều quan trọng khi triển khai các công cụ này không phải là hình thức hay khẩu hiệu, mà là thay đổi tư duy làm việc, thúc đẩy tinh thần tự giác và sự tham gia của toàn bộ nhân sự.
Thực tế cho thấy, một doanh nghiệp cơ khí tại Hà Nội từng dự định đầu tư thêm máy cắt CNC để nâng cao năng suất. Tuy nhiên, sau khi rà soát, doanh nghiệp nhận thấy thời gian chờ giữa các công đoạn chiếm tỷ lệ lớn. Sau khi tổ chức lại mặt bằng và phân công lại công việc, năng suất đã tăng gần 20% mà chưa cần đầu tư thiết bị mới.
Tương tự, Công ty TNHH Dệt may Thăng Long (Hà Nội) đã triển khai các hoạt động cải tiến dựa trên phương pháp 5S và Kaizen trong xưởng sản xuất. Việc sắp xếp lại khu vực làm việc, chuẩn hóa thao tác may và cải tiến khâu đóng gói giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian hoàn thiện đơn hàng, đồng thời giảm lãng phí nguyên phụ liệu.
Theo đại diện doanh nghiệp, trước đây nhiều công đoạn thực hiện theo thói quen cá nhân nên chưa tối ưu. Khi triển khai cải tiến, người lao động được khuyến khích đóng góp ý tưởng, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất. Kết quả cho thấy năng suất không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn đến từ sự thay đổi trong nhận thức và tinh thần cải tiến của đội ngũ nhân sự.
Quản trị và con người song hành cùng công nghệ
Các chuyên gia năng suất cho rằng công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được kết hợp với quản trị tốt và nguồn nhân lực có nhận thức đúng. Nếu quy trình chưa tối ưu, việc đầu tư thêm máy móc có thể làm tăng chi phí vận hành mà chưa chắc cải thiện năng suất tổng thể.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và tự động hóa diễn ra mạnh mẽ, đầu tư công nghệ là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, nếu người lao động chưa được đào tạo phù hợp, chưa hiểu rõ mục tiêu đổi mới hoặc thiếu động lực tham gia cải tiến, hiệu quả đầu tư sẽ bị hạn chế.
Do đó, nhiều doanh nghiệp hiện không chỉ tập trung vào thiết bị mà còn chú trọng xây dựng văn hóa cải tiến. Việc khuyến khích người lao động đề xuất sáng kiến, cải tiến thao tác và tối ưu quy trình đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng suất.
Theo các chuyên gia, điểm cốt lõi của phương pháp Kaizen là cải tiến từng bước nhỏ nhưng liên tục. Khi mỗi ngày đều có những cải tiến nhỏ, doanh nghiệp sẽ tạo ra những thay đổi lớn theo thời gian. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không cần đầu tư lớn ngay từ đầu nhưng vẫn có thể nâng cao hiệu quả sản xuất một cách bền vững.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt khi Việt Nam tham gia sâu vào các hiệp định thương mại tự do, yêu cầu về chất lượng sản phẩm và năng suất lao động ngày càng cao. Vì vậy, bài toán nâng cao năng suất không thể chỉ dựa vào máy móc hay công nghệ hiện đại. Thực tiễn cho thấy, khi người lao động thay đổi nhận thức, hiểu rõ vai trò của mình trong chuỗi giá trị và chủ động tham gia cải tiến, năng suất có thể được nâng cao bền vững với chi phí thấp hơn nhiều so với việc chỉ tập trung đầu tư thiết bị.
Cung - cầu lao động “vênh nhịp”: Doanh nghiệp cần người nhưng khó tuyển
VOV.VN - Hàng chục nghìn vị trí việc làm được doanh nghiệp tại TP.HCM đăng tuyển sau Tết, nhưng nhiều vị trí vẫn chưa tìm được ứng viên phù hợp. Khoảng cách về kỹ năng nghề, kinh nghiệm và kỳ vọng việc làm khiến nhiều vị trí vẫn chưa được lấp đầy.
